CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ GIANG
2.2. Thực trạng QLNN về DLCĐ ở tỉnh Hà Giang
2.2.2. Thực trạng QLNN về DLCĐ của tỉnh Hà Giang
2.2.2.1. Hoạch định phát triển du lịch
Đến nay, Luật Du lịch 2017 có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2018, các Nghị định, thông tư hướng dẫn đã có hiệu lực, các quy định về quản lý về du lịch của
tỉnh, hệ thống quy tắc ứng xử văn minh trong du lịch, đề án DLCĐ thông minh đã được UBND tỉnh ban hành và triển khai là những tiền đề hết sức quan trọng, cần thiết để phát triển DLCĐ bền vững, có chất lượng, có chiều sâu, góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của DL Hà Giang.
Cụ thể:
- Quyết định 2473/QĐ-TTg ngày 30/12/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chiến lược Phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030";
- Quyết định số 201/QĐ-TTg ngày 22/01/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt "Quy hoạch tổng thể phát triển Du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030".
- Quyết định số 980/QĐ-TTg ngày 21/06/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Quy hoạch xây dựng vùng trung du và miền núi Bắc Bộ đến năm 2030"
- Quyết định số 310/QĐ-TTg ngày 07/02/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị CVĐC toàn cầu CN Đồng Văn giai đoạn 2012-2020 và tầm nhìn đến năm 2030
- Quyết định 826 /QĐ-TTg ngày 30/5/2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch xây dựng công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, đến năm 2030
- Quyết định số 1064/QĐ-TTg ngày 08/07/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc “Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng Trung du và Miền núi phía Bắc đến năm 2020
UBND tỉnh đã phối hợp xây dựng dự thảo đề cương và nhiệm vụ cho Quy hoạch tổng thể phát triển DL tỉnh Hà Giang giai đoạn 2015 – 2020, tầm nhìn đến năm 2030; Quy hoạch thành phố Hà Giang thành Điểm DL Quốc gia; Quy hoạch phát triển tổng thể DL Quản Bạ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Quy hoạch tổng thể phát triển Khu DL quốc gia Cao nguyên địa chất toàn cầu đến năm 2030 để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt:
- Quyết định 1646/QĐ-UBND 2014 ngày 20/08/ 2014 phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Hà Giang đến năm 2020, định hướng đến năm 2030,
- Nghị quyết số 01-NQ/ĐH ngày 29 tháng 9 năm 2015 của Đảng bộ tỉnh Hà Giang lần thứ XVI nhiệm kỳ 2015 – 2020 chương trình phát triển du lịch gắn với phát triển bền vững được xác định là một trong năm chương trình trọng tâm.
- Nghị quyết số 35/2016/NQ-HĐND, ngày 21/7/2016 của Hội đồng nhân dân tinh về quy định một số chính sách khuyến khích phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Hà Giang:
- Quyết định số 16/QĐ-UBND ngày 05/10/2017 của UBND tỉnh Quy định chỉ tiết một số điều của Nghị quyết số 35/2016/NQ-HĐND.
-Chương trình số 29-CTr/TU ngày 24/7/2017 của Tỉnh ủy Hà Giang về thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
- Kế hoạch số 331/KH-UBND ngày 08/8 2018 của UBND tỉnh về thực hiện Chương trình số 29-CTr/TU ngày 24/7/2017 của Tỉnh ủy Hà Giang thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. - Nghị quyết số 17-NQ TU ngày 07/9/2018 của Tỉnh ủy Hà Giang về tái cơ cấu kinh tế tỉnh Hà Giang đến năm 2030.
- Quyết định số 438/QĐ-TTg ngày 07 tháng 4 năm 2017 về việc quy hoạch xây dựng công viên địa chất toàn cầu cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang đến năm 2030
- Quyết định số 2057/QĐ-TTg ngày 21 tháng 12 năm 2017 về việc phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển du lịch khu du lịch quốc gia cao nguyên đá Đồng Văn Tỉnh Hà Giang đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030
- Kế hoạch số 166/KH-UBND, ngày 26 tháng 9 năm 2013 của UBND tỉnh Hà Giang về việc Triển khai thực hiện quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị công viên địa chất toàn cầu CNĐ Đồng Văn, tỉnh Hà Giang giai đoạn 2012 đến 2020, tầm nhìn 2030
- Quyết định số 2572/QĐ-UBND ngày 10 tháng 08 năm 2016 của UBND Tỉnh Hà Giang về việc phê duyệt đề án năm DLCĐ quốc gia 2017 - Hà Giang - Tây Bắc.
Từ các văn bản của Nhà nước, Tỉnh ủy, HĐND, UBND đều xem du lịch nói chung và DLCĐ nói riêng là thể mạnh cần phải quan tâm đầu tư phát triển.
Được sự định hướng của các cấp chính quyền, một số huyện ở tỉnh Hà Giang đã khôi phục và phát triển các làng nghề thủ công truyền thống, cung cấp cho du khách những sản phẩm lưu niệm độc đáo.
Du lịch Hà Giang đã có định hướng phát triển để nâng cao thu nhập cho người dân. Năm 2019, toàn tỉnh đã có 59 hồ sơ được thụ hưởng hỗ trợ đầu tư phát triển với số tiền 3,5 tỷ đồng.
Để phát triển DLCĐ, tỉnh Hà Giang đã có Nghị quyết số 35/2016/NQ- HĐND ngày 21 tháng 7 năm 2016 và chính sách hỗ trợ người dân phát triển các làng nghề, bảo tồn, giữ gìn nếp nhà truyền thống. Phát triển DLCD phải đồng hành với viện bảo tồn nét văn hóa và các làng nghề, phương thức canh tác độc đáo, sự đa dạng về văn hóa ẩm thực của đồng bào các dân tộc, đặc biệt là cảnh quan kiến trúc thôn bản truyền thống.
Bên cạnh đó, với sự trợ giúp của Tổ chức Phát triển Hàn Quốc (KOICA) tỉnh Hà Giang đã hoàn thành việc xây dựng Quy hoạch DLCĐ bền vững. Trong giai đoạn vừa qua, tính ưu tiên đầu tư vào 6 khu DLCĐ trọng điểm là thành phố Hà Giang, huyện Đồng Văn, huyện Quản Bạ, huyện Yên Minh, huyện Bắc Quang.
huyện Hoàng Su Phi, trong đó, Cao nguyên đá Đồng Văn được coi là trung tâm phát triển DLCD của tỉnh.
Nhận thấy tiềm năng phát triển DLCĐ, UBND các huyện trong đó có huyện Quản Bạ đã ban hành Đề án xây dựng Làng Văn hóa DLCĐ Nam Đàm đạt tiêu chuẩn "Du lịch dựa vào cộng đồng ASEAN" giai đoạn 2018-2020. Theo đó, mục tiêu đến năm 2020, thôn Nặm Đàm sẽ đạt tiêu chuẩn “Du lịch dựa vào cộng đồng ASEAN" với tất cả các hộ tham gia làm dịch vụ, du lịch và được hưởng quyền lợi từ du lịch; cộng đồng Năm Đâm sẽ có đủ khả năng tổ chức, quản lý và phát triển du lịch. Dự kiến đến năm 2020, Nam Đêm thu hút khoảng 10 nghìn lượt khách, tổng thu từ dịch vụ, du lịch đạt trên 5 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người ít nhất 30 triệu đồng năm.
2.2.2.2. Tổ chức điều hành
● Tổ chức bộ máy điều hành
Tại tỉnh Hà Giang, trong hệ thống cơ quan quản lý, Ban Thường vụ, Thường
theo quy định của pháp luật, sự chỉ dẫn, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; bảo đảm sự lãnh đạo của Tỉnh uỷ, sự giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao.
Các Sở ban ngành, các Tổ chức chính trị xã hội, nghề nghiệp cùng các tổ chức khác có trách nhiệm tham mưu và phối hợp để cùng thực hiện nhiệm vụ QLNN. Đảm bảo cho tổ chức bộ máy QLNN làm việc có hiệu quả , xây dựng tỉnh Hà Giang giàu mạnh, phát triển, và quan trọng nhất là đảm bảo được quyền lợi của người dân.
Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh;
thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND tỉnh QLNN về văn hoá, giáo dục, thể thao, du lịch và quảng cáo ở địa phương theo quy định pháp luật; các dịch vụ công thuộc lĩnh vực quản lý của Sở và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo phân công hoặc uỷ quyền của UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh.
Trung tâm Thông tin xúc tiến Du lịch Hà Giang là đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Văn hoá, Thể thao và DLCĐ, có chức năng tham mưu, giúp Giám đốc Sở về công tác tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến du lịch; hướng dẫn, hỗ trợ các tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực du lịch nói chung và DLCĐ về công tác tuyên truyền quảng bá DLCĐ trong nước và nước ngoài; triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu, nhiệm vụ phát triển DLCĐ của tình.
Nhìn chung, Nhiệm vụ và quyền hạn trong công tác QLNN về du lịch được quy định khá cụ thể.
Hà Giang đang hoàn thiện tổ chức bộ máy làm công tác tham mưu về quản lý tài nguyên,phát triển du lịch các cấp, nhất là nhân lực quản lý cho khu du lịch quốc gia cao nguyên đá Đồng Văn. Thành lập các Chi hội trực thuộc Hiệp hội Du lịch;
xây dựng đề án cơ cấu lại nội bộ ngành văn hoá về quản lý du lịch, đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan chuyên môn có liên quan đến khách du lịch.
Tuy nhiên, hạn chế là bộ máy quản lý khu, điểm DLCĐ còn phức tạp, chưa được kiện toàn; mô hình quản lý thiếu thống nhất; lực lượng quản lý mỏng và nhiệm vụ còn thiếu tập trung; chưa phân định rõ ràng thẩm quyền, trách nhiệm và
còn hạn chế về năng lực chuyên môn của các bên tham gia quản lý hoạt động DLCĐ.
• Công tác phối hợp trong QLNN về DLCĐ
Các cơ quan quản lý của tỉnh đã phối hợp trong phạm vi trách nhiệm để đảm bảo các nguồn lực cũng như các điều kiện khác tạo thuận lợi cho DLCĐ phát triển đúng hướng và hiệu quả.
- Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp Sở Tài chính cân đối bố trí nguồn lực bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ và các dự án có hiệu quả, cấp phát, giám sát và quyết toán các nguồn ngân sách cho các nội dung. Nghiên cứu các cơ chế, chính sách liên quan tới DLCĐ, quản lý giá DLCĐ, thu về thăm quan DLCĐ..
- Sở Tài chính tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định hiện hành của nhà nước về quản lý giá, niêm yết giá công khai và bán đúng giá niêm yết. Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát việc kê khai giả dịch vụ lưu trú, lữ hành, giá vé tham quan và giá các dịch vụ có liên quan đến DLCĐ trên địa bàn tỉnh Hà Giang theo Quyết định số 738/QĐ-UBND ngày 25/3/2015 của UBND tỉnh Hà Giang, kiên quyết xử lý các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm về giá gây bức xúc cho du khách.
- Sở Giao thông Vận tải tăng cường công tác quản lý phương tiện vận tải hành khách, bảo đảm nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải phục vụ hoạt động DLCĐ. Ngoài ra chủ trì, phối hợp với các cấp, các ngành phát triển hệ thống hạ tầng giao thông trên địa bàn, chủ trì xây dựng và thực hiện dự án thành phần về phát triển và bảo tồn cơ sở hạ tầng phục vụ DLCĐ.
- Công an tỉnh xây dựng quy chế phối hợp quản lý tốt các hoạt động tạm trú trật tự an ninh trên địa bản.
- Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Ban Quản lý kinh tế cửa khẩu, Cục Hải quan tỉnh phối hợp giải quyết các thủ tục xuất nhập cảnh nhanh gọn, văn minh, lịch sự cho khách DLCĐ và phối hợp trong công tác quản lý khách DLCĐ.
- Sở Công thương triển khai thực hiện cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh các ngành nghề tiểu – thủ công nghiệp đối với đồng bào dân tộc tại các điểm phát triển DLCĐ cộng đồng. Chủ trì xây dựng và
sản xuất đồ lưu niệm phục vụ DLCĐ. Phối hợp Sở Văn hóa, Tu hao và DL trong việc quản lý, giám sát việc khai thác khoáng sản, thủy điện không để ảnh hưởng đến di tích, di sản văn hóa. Phối hợp tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn các doanh nghiệp về chính sách, pháp luật trong lĩnh vực thương mại, DL, tổng hợp và cung cấp các thông tin thị trường trên địa bàn tỉnh đến các doanh nghiệp.
- Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch xây dựng.
hoàn thiện Đề án thành lập Sở Du lịch tỉnh Hà Giang trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo tiến độ
- Sở Y tế chỉ đạo các đơn vị, lực lượng chức năng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tại các điểm kinh doanh dịch vụ ăn uống; phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt là tại các khu vực như Cửa khẩu quốc tế Hà Giang, các khu, điểm DLCĐ trọng điểm, địa bàn trọng điểm về DLCĐ như thành phố Hà Giang, Quán Ba, Đồng Văn, Mèo Vạc, Hoàng Su Phì... Chủ động các phương án sẵn sàng ứng phó với dịch bệnh, thiên tại nếu có.
- Sở Tài nguyên - Môi trường phối hợp hướng dẫn xây dựng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cho các dự án phát triển DLCĐ. Chủ trị việc đánh giá tác động môi trường cho các dự án phát triển DLCĐ. Trên khai, giám sát các chương trình và hoạt động bảo vệ môi trường và tài nguyên DLCĐ tự nhiên tại địa phương.
- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trị, phối hợp với Sở Văn hóa, TT&DL quy hoạch và phát triển các sản phẩm DLCĐ nông nghiệp.
- Sở Xây dựng hướng dẫn triển khai quy hoạch, tổ chức giới thiệu địa điểm đất phù hợp với quy hoạch các dự án phát triển DLCĐ.
- Các sở, ngành có liên quan căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ phối hợp với cơ quan thường trực tham mưu các vấn đề liên quan tới thực hiện đề án.
- Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ chỉ đạo các cơ quan thông tin đại chúng tổ chức tuyên truyền, phổ biến rộng các nội dung, mục tiêu, nhiệm vụ đến đông đảo quần chúng nhân dân nhằm tạo sự thống nhất, hướng ứng trong quá trình tổ chức thực hiện.
- Các huyện ủy, thành ủy:
+ Thường xuyên quán triệt và lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, chính quyền địa phương căn cứ vào các kế hoạch, quy định và các chính sách để phối hợp xây dựng
đề án, kế hoạch của huyện, thành phố cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn của địa phương và mục tiêu, nhiệm vụ đề ra.
+ Thực hiện đồng bộ các giải pháp đảm đảm an ninh, an toàn cho khách DLCD: có biện pháp xử lý dứt điểm tình trạng ăn xin; thực hiện các giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng đeo bám, bán hàng rong gây phiền nhiễu cho du khách tại các khu, tuyến, điểm DLCĐ.
+ Phát động phong trào ứng xử văn minh, tận tình hỗ trợ du khách, nâng cao nhận thức của xã hội về phát triển DLCĐ: phát động phong trào "Mỗi người dân là một hướng dẫn viên, niềm nở với khách DLCĐ”. Tại các khu, điểm DLCĐ có đồng khách DLCĐ phải bố trí nhân viên hướng dẫn, hỗ trợ khách DLCĐ, bảo đảm trật tự.
văn minh, đồng thời triển khai thực hiện đồng bộ các biện pháp nhằm bảo đảm vệ sinh, môi trường.
+ Tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia phong trào chung tay cải thiện môi trường tại nơi công cộng, các khu, điểm DLCĐ; giữ gìn vệ sinh chung, đầu tranh, tố giác hành vi vi phạm quy định về vệ sinh, môi trường.
2.2.2.3. Kiểm soát và giám sát phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn
Căn cứ vào các quyết định, nghị đinh của Chính phủ về phát triển du lịch, UBND tỉnh đã phối hợp và xây dựng đề cương và nhiệm vụ cho quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Hà Giang giai đoạn 2015-2020, tầm nhìn 2030. Để làm được điều này, chính quyền các cấp từ huyện đến xã đã đưa ra các giải pháp và lãnh đạo nhân dân trong thôn chung tay hành động, thực hiện các nhiệm vụ cụ thể như: Mở rộng, nâng cấp đường vào thôn; lắp đặt hệ thống chiếu sáng, xây dựng biển chỉ dẫn, vận động người dân cải tạo nhà cửa, mở các lớp huấn luyện nghiệp vụ du lịch, mở rộng quy mô các lễ hội trong năm để thu hút khách du lịch…
Để thực hiện chức năng kiểm soát sự phát triển theo đúng định hướng của quy hoạch và chiến lược đã đề ra, các cơ quan quản lý về du lịch trên địa bàn tỉnh đã thực hiện tốt các công việc như:
● Cung cấp thông tin kịp thời về các quy hoạch, phát triển DLCĐ cho các tổ chức, cá nhân triển khai thực hiện và tham gia giám sát việc thực hiện quy hoạch.
● Các kế hoạch phát triển DLCĐ phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Công tác kiểm soát việc thực hiện chủ trương, chính sách theo đúng quy định của pháp luật cũng được tiến hành thường xuyên, sát sao. Cụ thể:
- Thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm trong lĩnh vực DED và các lĩnh vực khác liên quan đến DLCĐ. Phối hợp với các ngành trong triển khai công tác kiểm tra, thanh tra trong lĩnh vực DLCĐ và các lĩnh vực liên quan như:
niêm yết giá, hoạt động lưu trú, lữ hành, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và quản lý phương tiện người lái. Thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra việc thực hiện quy định về giá trong hoạt động kinh doanh dịch vụ DLCĐ tại các huyện Quản Bạ, Đồng Văn, Mèo Vạc và thành phố Hà Giang.
- Dịch vụ vận tải khách DLCĐ Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch tỉnh Hà Giang đã phối hợp thường xuyên với Ban An toàn giao thông tỉnh, Sở Giao thông Vận tải, Công an tỉnh Hà Chung. để thường xuyên đánh giá, kiểm định chất lượng kỹ thuật, tiêu chuẩn lái xe của các phương tiện tham gia vận chuyển du khách. Đã tổ chức một số đợt tập huấn cho lái xe và cán bộ quản lý của các doanh nghiệp và tổ chức tham gia kinh doanh vận tải du khách;
- Dịch vụ ăn uống: Ngành du lịch một mặt phối hợp với ngành y tế và các cơ quan thường xuyên phổ biến những quy định và kiểm tra thường xuyên việc chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm. Đồng thời, thanh tra Sở VHTTDL Hà Giang luôn thanh kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, để có quyết định và cấp biển hiệu cho những cơ sở đạt tiêu chuẩn phục vụ DLCĐ. Đây được xem là cơ chế quản lý kịp thời, nhằm đảm đảm chất lượng phục vụ cho khách DLCĐ yên tâm khi chọn tỉnh Hà Giang là điểm đến DLCD,
- Dịch vụ giải trí: Dựa trên các tiêu chấn quy định, phòng quản lý DLCĐ thuộc Sở VHTTDL thường xuyên xem xét, thẩm định tiêu chuẩn của các khách sạn và cơ sở lưu trú mới và theo định kỳ để cấp giấy chứng nhận nên đã đáp ứng nhu cầu phát triển của hệ thống cung cấp dịch vụ DLCĐ, Các tổ chức kinh doanh các ngành nghề có điều kiện, khi đăng ký kinh doanh, các phòng ban giúp việc của Sở sẽ đến kiểm tra cụ thể từng trường hợp, hướng dẫn cụ thể các điều kiện cần thiết, các hình thức xử phạt khi vi phạm. Công tác hậu kiểm cũng được quan tâm thực