+ Nguyên tắc 1: chọn máy chính trước, máy phụ sau trên cơ sở máy phụ phải đảm bảo cho máy chính phát huy tối đa năng suất làm việc của mình, điều này nhằm đảm bảo hiệu quả kinh tế cao nhất.
- Máy chính: là máy làm công tác chính. Đó là những công tác có khối lượng lớn, ảnh hưởng quyết định tới tiến độ công trình.
- Máy phụ: là máy làm công tác phụ. Đó là những công tác có khối lượng nhỏ, nhưng tiến độ của chúng cũng ảnh hưởng rất quan trọng tới tiến độ chung của công trình.
+ Nguyên tắc 2: phải căn cứ vào tính chất của công trình, điều kiện thi công, thiết bị máy móc hiện có, … để lựa chọn được loại máy thi công có tính năng phù hợp, đảm bảo được hiệu quả kinh tế.
- Về tính chất công trình: bao gồm như loại nền đường (đào hay đắp), chiều cao đào đắp, cự ly vận chuyển, khối lượng công việc, thời hạn thi công, ...
./ Thời hạn thi công: khi đã được khống chế thì đây là điều kiện quan trọng nhất đối với việc chọn máy. Nếu thời gian thi công gấp rút, khối lượng công tác lớn thì phải chọn máy có năng suất cao, công suất lớn. Nếu thời gian thi công cho phép kéo dài hay khối lượng ít thì có thể chọn máy có năng suất thấp hơn.
./ Khối lượng thi công: khi công việc có khối lượng lớn, tập trung thì nên chọn máy có công suất lớn, bánh xích. Với những công tác rải đều, khối lượng nhỏ thì nên chọn máy có công suất phù hợp nhưng khả năng cơ động cao (bánh lốp).
./ Chiều cao đào đắp: có ảnh hưởng tới khả năng làm việc của máy. Khi lấy đất thùng đấu hai bên để đắp nền đường thì có thể căn cứ vào chiều cao đắp nền đường để chọn loại máy, ví dụ:
Với máy ủi thì chiều cao đắp nền đường phù hợp nhất là H <= 1.5 m (cao nhất là 3m).
Nhưng với máy xúc chuyển thì có thể đắp được nền đường có chiều cao H >1.5 m.
./ Cự ly vận chuyển: cũng ảnh hưởng lớn tới năng suất làm việc của máy. Do vậy phải căn cứ vào cự ly vận chuyển mà chọn loại máy thi công cho phù hợp.
Điều kiện lựa chọn:
lvận chuyển ≤ lmáy kinh tế
Với:
Máy ủi: cự ly vận chuyển hợp lý nhất lvc <= 100 m.
Máy xúc chuyển: cự ly vận chuyển kinh tế hợp lý nhất lvc <= 300 – 500 m (có thể tới 1.5 – 5 km).
Khi cự ly vận chuyển lớn thì dùng máy đào kết hợp với ôtô vận chuyển là hợp lý hơn cả.
- Về điều kiện thi công: bao gồm loại đất; địa chất thuỷ văn;
điều kiện thoát nước mặt; điều kiện vận chuyển (độ dốc mặt đất tự nhiên, tình trạng đường xá vận chuyển,...); điều kiện khí hậu thời tiết; điều kiện cung cấp nguyên nhiên vật liệu cũng ảnh hưởng tới việc chọn được loại máy thi công phù hợp.
./ Khi đào đất cứng thì phải chọn máy có công suất lớn, với đất mềm thì có thể chọn máy có công suất nhỏ hơn nếu không sẽ không tận dụng được hết khả năng làm việc của máy.
./ Công tác đào hố móng ngập dưới nước thì dùng máy đào gầu nghịch, các loại máy khác thì không thể thi công được.
./ Điều kiện cung cấp điện, nước, nhiên liệu cũng ảnh hưởng tới việc trang bị động lực cho máy.
- Khả năng máy móc sẵn có của đơn vị:
./ Điều kiện này cũng phải được tính đến khi chọn lựa máy thi công: một giải pháp sử dụng máy hiện có tuy không phù hợp lắm nhưng lại rẻ hơn so với thuê một máy khác có tính năng phù hợp.
./ Nói chung để đi đến quyết định có đi thuê máy hay không cần phải tiến hành bài toán so sánh kinh tế – kỹ thuật giữa:
PA1: Sử dụng máy hiện có của đơn vị có tính năng không phù hợp lắm nên năng suất lao động sẽ thấp.
PA2: Thuê máy có tính năng phù hợp sẽ có năng suất lao động cao nhưng lại phí tổn chi phí thuê máy.
Phương án nào cho giá thành rẻ hơn thì được lựa chọn.