1. Kiến thức
- Thời điểm ra đời của thơ Đường
- Những đặc điểm của thơ Đường: về nội dung và nghệ thuật - Những tác giả tiêu biểu của thơ Đường
2. Kĩ năng: Kĩ năng tìm hiểu và xử lí thông tin, kỹ năng tự học.
3. Thái độ: Thấy được cái hay, cái đẹp của thơ Đường. Thêm trân trọng những giá trị của thơ Đường – một giai đoạn văn học đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trong văn học Trung Quốc.
II. Phương tiện, phương pháp - Phương tiện: SGK, giáo án, STK…
- Phương pháp: vấn đáp, luyện tập, thảo luận.
III. Nội dung bài học 1. Ổn định tổ chức lớp
Lớp Ngày dạy Sĩ số
2. Kiểm tra: vở ghi.
3. Hoạt động dạy và học
? Em có những hiểu biết gì về thời đại nhà Đường?
? Xã hội thời Đường có gì đáng chú ý?
? Em hiểu thế nào là thơ Đường?
I. Giới thiệu vài nét về thơ Đường 1. Vài nét về thời đại nhà Đường
- Thời đại nhà Đường được tính từ 618-907 (từ thế kỉ VII - X): là thời kì hoàng kim của đất nước Trung Hoa thời trung đại.
- Thời đại nhà Đường chia làm 4 giai đoạn:
+ Sơ Đường (618 - 713) + Thịnh Đường (714 - 766) + Trung Đường (767 - 835) + Vãn Đường (836 - 907)
- Thời đại nhà Đường bên cạnh sự phát triển kinh tế, văn hóa thì xã hội cũng nảy sinh nhiều mâu thuẫn. Vua quan ăn chơi, bóc lột nhân dân, loạn lạc, chiến tranh xảy ra liên miên -> Cuộc sống của nhân dân đói khổ, đặc biệt giai đoạn Trung Đường và Vãn Đường.
2. Khái quát về thơ Đường
- Khái niệm: thơ Đường là thơ của các tác giả Trung Quốc sống ở thời Đường làm thơ theo luật định ở thời Đường.
- Thơ Đường là một trong những thành tựu rực rỡ nhất của Trung Quốc, là biểu tượng huy hoàng nhất của nền văn minh nhân loại với khoảng 2300 thi sĩ, lưu giữ được 48000 bài thơ.
- Nội dung các bài thơ Đường:
+ Viết về thiên nhiên
+ Tình yêu quê hương đất nước + Nỗi khổ của nhân dân
+ Tình bạn + Tình yêu
3. Đặc điểm nghệ thuật của thơ Đường
? Nêu đặc điểm nghệ thuật của thơ Đường?
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả Lí Bạch?
? Con người Lí Bạch có những nét nào nổi bật?
? Lí Bạch có vị trí như thế nào trong văn học Trung Quốc?
? Đề tài chủ yếu trong thơ Lí Bạch là gì?
? Phong cách thơ Lí Bạch?
- GV giới thiệu một số tác phẩm thơ tiêu biểu của Lí Bạch?
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt, ngũ ngôn tứ tuyệt, thất ngôn bát cú.
- Kết cấu: 4 phần
(khai – thừa – chuyển – hợp/đề - thực – luận –kết) - Sử dụng nghệ thuật đối
- Bút pháp ước lệ
II. Một số tác giả tiêu biểu 1. Lí Bạch (701 - 762) a. Cuộc đời và con người:
- tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ.
- quê ở Cam Túc.
- Lúc 5 tuổi, gia đình chuyển đến sống ở làng Thanh Liêm, huyện Hương Long, thuộc Miên Châu (Tứ Xuyên) nên nhà thơ vẫn thường coi Tứ Xuyên là quê hương thứ hai của mình.
- Từ trẻ, Lí Bạch đã xa gia đình đi ngao du đó đây, tìm đường lập công danh sự nghiệp. Dẫu muốn góp phần cứu đời giúp dân nhưng chưa bao giờ ông được toại nguyện.
* Con người:
- Thích ngao du sơn thủy, coi thường danh lợi
- Phóng khoáng, tự do, mang tính ngang tàng của hiệp khách.
b. Sự nghiệp văn học:
- Là nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc, được mệnh danh là tiên thơ.
- Khi ông mất, Lý Dương Băng sưu tầm thơ ông. Theo đó, thì nhà thơ làm khoảng 20,000 bài, nhưng ông không để tâm cất giữ nên nay chỉ còn khoảng 1,800 bài.
- Ông thường hướng ngòi bút của mình viết về chiến tranh, thiên nhiên, tình yêu, tình bằng hữu,…
- Thơ ông là sự kết hợp hài hòa giữa lãng mạn và hiện thực, nhưng lãng mạn chiếm ưu thế;
- Thơ Lí Bạch thể hiện một tâm hồn tự do, hào phóng. Hình ảnh thơ mang tính chất tươi sáng, kì vĩ, ngôn ngữ tự nhiên, điêu luyện.
* Tác phẩm tiêu biểu:
- Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng - Tĩnh dạ tứ
- Vọng lư sơn bộc bố - Thu phố ca
- Hiệp khách hành 2. Đỗ Phủ (712 - 770) a. Cuộc đời
- Tự là Tử Mĩ, hiệu Thiếu Lăng, quê ở tỉnh Hà Nam.
- Trong suốt cuộc đời của mình, tham vọng lớn nhất của
? Nêu những hiểu biết của em về cuộc đời Đỗ Phủ?
? Phong cách thơ nổi bật của Đỗ Phủ?
ông là có được một chức quan để giúp đất nước, nhưng ông đã không thể thực hiện được điều này.
- Cuộc đời ông, giống như cả đất nước, bị điêu đứng vì Loạn An Lộc Sơn năm 755, và 15 năm cuối đời ông là khoảng thời gian hầu như không ngừng biến động.
- Có một thời gian ngắn ông làm quan nhưng gần như suốt đời sống trong cảnh đau khổ, bệnh tật.
b. Sự nghiệp văn học
- Đỗ Phủ như một cực nam châm thu hút về phía mình tất cả những lời vàng ngọc ở đời, từ “Thi thánh”, “Thi sử”, đến
“Nhà thơ nhân dân”, “Nhà thơ hiện thực”, “Nhà thơ yêu nước”, “Tập đại thành của thơ ca Trung Quốc”.
- Thơ Đỗ Phủ mang giá trị hiện thực sâu sắc. Nếu thơ Lý Bạch khiến ngưới ta nhẹ nhàng "phơi phới như mọc cánh, lên tiên"; thì thơ Ðỗ Phủ vẽ đầy đủ thảm trạng xã hội, khiến người ta không khỏi bùi ngùi, ngao ngán
c. Tác phẩm tiêu biểu
- Mao ốc vị thu phong sở phá ca - Đăng cao
- Nguyệt dạ …
**************************************
Ngày soạn: 12/2020