HĐ II: Đọc và tìm hiểu chi
II. Tham qua và nhận xét góp ý
1. Các thành viên tham quan sản phẩm của nhau.
2. Tập thể lớp bình chọn những cuốn sổ tay đẹp và có nội dung phong phú.
3. Tiếp tục bổ sung các nội dung tích lũy.
3. Hướng dẫn thực hiện ở nhà:
- Trên cơ sở những nội dung đã tích lũy, cần tiếp tục bổ sung tích lũy kiến thức văn học cho phong phú hơn và thiết thực hơn.
- Sử dụng sổ tay cho việc học bộ môn Ngữ văn trên lớp và ở nhà.
Ngày soạn: 07/11/2020 Ngày dạy: 09 /11/2020 Tiết 34: Văn bản: HAI CÂY PHONG
(T. Ai-ma-tốp ) I. Mục tiêu cần đạt.
1. Kiến thức: Giúp HS:
- Hiểu và cảm nhận được tình yêu quê hương và lòng biết ơn người thầy đã vun trồng ước mơ và hi vọng cho những tâm hồn trẻ thơ.
- Hiểu rõ về nghệ thuật tự sự, miêu tả và biểu cảm trong văn bản truyện.
2. Kĩ năng:
- Đọc - hiểu một văn bản có giá trị văn chương, phát hiện, phân tích những đặc sắc về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm trong một đoạn trích tự sự.
3. Thái độ:
- Bồi dưỡng tình cảm thầy trò, tình yêu quê hương đất nước...
II. Chuẩn bị.
- GV: Chân dung nhà văn Ai ma tốp - HS: Đọc trước và chuẩn bị bài.
III. Tiến trình các hoạt động dạy học.
1. Ổn định lớp.
2. Khởi động vào bài:
- Cho HS xem lại bức tranh “Chiếc lá cuối cùng” và hỏi: Vì sao nói bức tranh “Chiếc lá cuối cùng” của cụ Bơ men là một kiệt tác ?
3. B i m i.ài mới: ới:
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cần đạt HĐ1. Tìm hiểu chung văn bản.
- Hd hs đọc, tìm hiểu chú thích * ở sgk.
? Em hãy trình bày vài nét về tác giả Ai- ma-tốp và tác phẩm “Người thầy đầu tiên”.
- Gv kể tóm tắt truyện.
- Gv hd đọc: giọng trầm buồn, tha thiết - Gv đọc mẫu, gọi hs đọc nối tiếp đến hết đoạn trích.
- Nhận xét hs đọc và tìm hiểu 1 vài chú thích ở sgk.
- Tìm hiểu về bố cục văn bản và ngôi kể chuyện:
HĐ2. Tìm hiểu chi tiết văn bản.
- Căn cứ vào đại từ nhân xưng “tôi”,
“chúng tôi” của người kể chuyện, hãy xác định hai mạch kể phân biệt lồng vào nhau trong đoạn trích?
- Khi xưng “tôi” nhân vật kể những chuyện gì?
I. Đọc và tìm hiểu chung.
1. Tác giả.
- Ai-ma-tốp (1928-2008), nhà văn Liên xô được tặng Giải thưởng Lê-nin.
2. Tác phẩm: Đoạn trích là phần đầu truyện ngắn “Người thầy đầu tiên”.
3. Đọc- tóm tắt.
4. Bố cục: 3 phần:
a) Làng Ku-ku-rêu... phía Tây => giới thiệu chung vị trí của làng quê của nhân vật "tôi".
b) Phía trên làng ... gương thần xanh =>
nhớ về hình ảnh hai cây phong ở đầu làng và cảm xúc, tâm trạng của "tôi" khi mỗi lần về thăm làng, thăm cây.
c) "Vào năm học cuối cùng ... biêng biếc kia" => nhớ về cảm xúc và tâm trạng của nhân vật "tôi" hồi trẻ thơ với lũ bạn bè, khi chơi đùa, trèo lên hai cây phong nhìn ngắm quê làng.
- Tác giả thay đổi ngôi kể: Tôi và chúng tôi.
- Các thể văn tự sự - miêu tả - biểu cảm đã được kết hợp khéo léo trong văn bản.
II. Đọc và tìm hiểu chi tiết.
1. Hai mạch kể lồng vào nhau.
- Người kể chuyện xưng “tôi” khi tự giới thiệu về mình là một hoạ sĩ, xưng
“chúng tôi” xen kẽ là nhân danh những người bạn trai trong nhóm, trong đó có bản thân mình.
- Kể về làng mình, về hai cây phong khi mình đã trưởng thành nhìn lại.
- Kể về tuổi thơ gắn bó với hai cây
- Khi xưng “chúng tôi” nhân vật kể những chuyện gì?
?Tác giả vừa nhớ lại vừa kể, tả một cách rất cụ thể thấm đượm cảm xúc mến thương, ngọt ngào, hai cây phong cùng lũ trẻ hồn nhiên, nghịch ngợm được phác vẽ như thế nào?
?Từ trên cao mở ra trước mắt lũ trẻ những điều gì?
Lúc này chúng có cảm giác và tâm trạng như thế nào?
?Hình ảnh hai cây phong có ý nghĩa như thế nào đối với tuổi thơ của lũ trẻ?
phong và những ước mơ thuở thiếu thời a) Hai cây phong và ký ức tuổi thơ:
- "Vào năm học cuối ... bao la và ánh sáng" -> bọn trẻ chơi đùa trèo lên hai cây phong phá tổ chim.
- Còn lại: Phong cảnh làng quê và cảm giác của chúng tôi khi từ ngọn cây phong nhìn xuống.
- Đoạn 2 thú vị hơn vì đây là những cảnh và cảm xúc mới mẻ, lạ lùng mà có lẽ lần đầu tiên bọn trẻ mới có được khi toàn cảnh quê hương quen thuộc bỗng hiện ra dưới chân mình.
+ Hai cây phong như những người bạn lớn vô cùng thân thiết bao dung, độ lượng và gắn bó với lũ trẻ làng. Còn lũ trẻ thì cũng như những chú chim non ngây thơ, nghịch ngợm
- Tuổi thơ ham hiểu biết và khám phá, lần đầu tiên được nhìn ngắm toàn cảnh quê hương ... Hai cây phong là cái ghế ngồi, là bệ đỡ, bệ phóng cho những ước mơ và khát vọng lần đầu thức tỉnh trong tâm hồn những đứa trẻ làng Ku-ku-rêu.
4. Hướng dẫn học bài:
- Tiếp tục đoạn truyện tiếp theo để cảm nhận những tình cảm, cảm xúc của nhân vật tôi về kí ức tuổi thơ, về thầy Đuy sen.
Ngày soạn: 07/11/2020 Ngày dạy: 14/11/2020 Tiết 35: Văn bản: HAI CÂY PHONG (tiếp theo)
(T. Ai-ma-tốp ) I. Mục tiêu cần đạt.
1. Kiến thức: Giúp HS:
- Hiểu và cảm nhận được tình yêu quê hương và lòng biết ơn người thầy đã vun trồng ước mơ và hi vọng cho những tâm hồn trẻ thơ.
- Hiểu rõ về nghệ thuật tự sự, miêu tả và biểu cảm trong văn bản truyện.
- Cách xây dựng mạnh kể; cách miêu tả giàu hình ảnh và lời văn giàu cảm xúc.
2. Kĩ năng:
- Phát hiện, phân tích những đặc sắc về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm.
- Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của các hình ảnh trong đoạn trích.
3. Thái độ :
- Bồi dưỡng tình cảm thầy trò, tình yêu quê hương đất nước...
II. Tiến trình các hoạt động dạy học.
1. Ổn định lớp.
2. B i m i.ài mới: ới:
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cần đạt Hoạt động 1.
- Gv gọi hs đọc diễn cảm đoạn “Vào năm học cuối cùng...xa thẳm biêng biếc kia”.
? Trong mạch kể của người kể chuyện, cái gì đã thu hút chính người kể chuyện và bọn trẻ, làm cho chúng ngây ngất.
? Tại sao nói xen lẫn với việc kể chuyện, người kể đã miêu tả hai cây phong theo đúng cách nhìn của một hoạ sĩ.
? Theo em, nguyên nhân nào khiến hai cây phong chiếm vị trí trọng tâm và gây xúc động sâu sắc cho người kể.
? Em hãy kể lại chi tiết về thầy Đuy- sen đã đem hai cây phong về trồng.
? Hãy tìm các chi tiết miêu tả hai cây phong như hai con người và không chỉ bằng mắt nhìn của một hoạ sĩ.
? Em hãy nêu biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử dụng để mêu tả hai cây phong.
?Tác dụng của những biện pháp nghệ thuật ấy.
Hoạt động 2.Tổng kết
- Hd hs nêu giá trị nghệ thuật, nội dung đoạn trích.
- Hs nêu ghi nhớ ở sgk.
- Hs ôn tập các kiến thức liên quan, đọc các tài liệu về bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm để chuẩn bị tốt cho việc viết bài tập làm văn số 2.
II. Đọc và tìm hiểu chi tiết (tiếp) 2. Hai cây phong và kí ức tuổi thơ.
+ Miêu tả dáng vẻ, âm thanh từ hai cây phong.
+ Kể chuyện bọn trẻ chơi đùa.
+ Bức tranh phong cảnh được nhìn từ trên cây: Chân trời xa thẳm, thảo nguyên hoang vu, dòng sông lấp lánh, làn sương mờ đục, biêng biếc...
=> Chất miêu tả độc đáo, đậm đà tính hội họa.
3. Hai cây phong và thầy Đuy-sen.
+ Chúng gắn bó với những kỉ niệm xa xưa tuổi học trò, chúng là nhân chứng của câu chuyện hết sức xúc động về người thầy đầu tiên của An-tư-nai
+ Ta nghe thấy những âm thanh với nhiều cung bậc khác nhau: Có thể cảm biết được chúng, chúng có tiếng nói riêng, tâm hồn riêng, thì thầm thiết tha nồng thắm, im bặt, thở dài một lượt như thương tiếc người nào.
+ Nghệ thuật nhân hoá, so sánh.
=> Làm cho hình ảnh hai cây phong trở nên sống động, ám ảnh trong tân trí người đọc.
III. Tổng kết.
- Miêu tả hai cây phong một cách hết sức sinh động bằng ngòi bút đậm chất hội hoạ.
- Truyền đến người đọc tình yêu quê hương da diết và lòng xúc động đặc biệt vì đấy là hai cây phong gắn với câu chuyện về thầy Đuy-sen, người đã vun trồng ước mơ, hi vọng cho những học trò nhỏ nơi vùng quê heo hút.
3. Củng cố bài:
- GV cho HS đọc lại đoạn cuối truyện
- Cảm nhận về tình yêu quê hương tha thiết và những ký ức ngọt ngào của bọ trẻ về tuổi thơ, về quê hương, về người thầy đầu tiên...
4. Hướng dẫn học bài:
- Đọc lại đoạn trích truyện một lượt
- Đọc ghi nhớ, nắm nội dung cơ bản của truyện
- Đọc lại các bài luyện tập viết đoạn văn tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm chuẩn bị cho bài viết Tập làm văn số 2.
Ngày soạn: 29/10/2020 Ngày viết bài: /11/2020 Tiết 36,37. VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1
(Văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm) I. Mục tiêu cần đạt.
1. Kiến thức: Nhận thức được sự cần thiết của việc liên kết đoạn trong văn bản tự sự, vai trò tác dụng của yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự
- Tạo lập bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm.
2. Kỹ năng: Vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
- Rèn kĩ năng diễn đạt, trình bày...
3. Thái độ: Giáo dục ý thức tự giác, nghiêm túc khi viết bài.
- Qua nội dung bài viết, bồi dưỡng cho HS những tình cảm đẹp.
II. Chuẩn bị.
- Giáo viên: chuẩn bị đề ra.
- Học sinh: ôn tập về văn bản tự sự, vở viết bài
I. Ma tr n ận đề kiểm tra đền vào bảng so sánh dưới đây: ể đi vào chiếm ki m tra
Mức độ
Tên chủ đề Nhận biết Thông hiểu
Vận dụng
Cấp độ thấp Cấp độ cao Cộng
Liên kết các đoạn văn trong văn bản
Nhận diện được các phương tiện dùng để liên kết đoạn văn trong văn bản
Chọn được từ ngữ, câu thích hợp để liên kết hai đoạn văn Số câu 1/2
Số điểm: 0,75 Tỷ lệ: 7,5%
Số câu: 1/2 Sốđiểm:0,75 Tỷ lệ: 7,5%
Số câu: 1 Sốđiểm:1,5 Tỷ lệ: 15%
Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Bố cục của bài văn tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
Nội dung từng phần trong bố cục bài văn
Lập được một dàn ý đơn giản của một bài văn tự sự
Số câu 1/3 Số điểm: 0,5 Tỷ lệ: 5%
Số câu: 1/3 Số điểm:0,5 Tỷ lệ: 5%
Số câu: 1/3 Số điểm: 0,5 Tỷ lệ: 5%
Số câu: 1 Sốđiểm:1,5 Tỷ lệ: 15%
Viết bài văn tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
Hiểu được vai trò của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.
Viết một bài văn kể chuyện hoàn chỉnh, có sự kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm
Số câu: 1 Số điểm: 7 Tỷ lệ: 70%
Số câu: 1/3 Số điểm:0,5 Tỷ lệ: 5%
Số câu: 2/3 Số điểm: 6,5 Tỷ lệ: 65%
Tổng số câu Tổng số điểm Tỉ lệ : %
Số câu: 2/3 Số điểm: 1 Tỷ lệ: 10%
Số câu: 2/3 Số điểm: 1 Tỷ lệ: 10%
Số câu: 2/3 Số điểm:1 Tỷ lệ: 10%
Số câu: 1 Số điểm: 7 Tỷ lệ: 70%
Số câu: 3 Số điểm:10 100%