CHƯƠNG II: ĐIỆN TỪ HỌC BÀI 21 : NAM CHÂM VĨNH CỬU
BÀI 22: TÁC DỤNG TỪ CỦA DÒNG ĐIỆN – TỪ TRƯỜNG
1. Kiến thức
- Biết được tác dụng từ của dây dẫn khi có dòng điện chạy qua - Biết được khái niệm về từ trường.
2. Kĩ năng
- Nắm được cách nhận biết từ trường.
3. Thái độ
- Có ý thức vận dụng kiến thức vào cuộc sống thực tế - Nghiêm túc trong giờ học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
- Kim nam châm, dây dẫn, biến trở, nguồn điện, ampe kế
+ Mỗi nhóm: - 2 giá thí nghiệm, nguồn điện, công tắc, dây dẫn.
- Kim nam châm đặt trên trục thẳng đứng.
- 1 đoạn dây constantan dài 40cm.
- 5 đoạn dây đồng có bọc cách điện dài 30cm.
- Ampe kế có GHĐ 1,5A và ĐCNN 0,1A, biến trở.
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY 1. Kiểm tra bài cũ
- Câu hỏi: Nêu sự tương tác giữa hai nam châm?
- Đáp án: đưa 2 nam châm lại gần nhau, chúng đẩy nhau nếu các cực cùng tên và hút nhau nếu các cực khác tên.
Phần 1 : Tổ chức tình huống
? Ở lớp 7 chúng ta đã biết, cuộn dây có dòng điện chạy qua có tác dụng từ. Phải chăng chỉ có dòng điện chạy qua cuộn dây mới có tác dụng từ ? Nếu dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dang bất kì thì nó có tác dụng từ hay không ?
- HS trả lời
- GV nhận xét và vào bài mới
Phần 2 : Hình th nh ki n th c m iành kiến thức mới ến thức mới ức mới ới
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Hoạt động 1 : Tìm hiểu về Lực từ - GV làm thí nghiệm, HS quan sát.
- HS trả lời câu hỏi C1
- GV nhận xét và chốt lạ vấn đề - HS đọc kết luận trong SGK
I. Lực từ 1. Thí nghiệm
C1: kim nam châm bị đẩy lệch đi, khi đã cân bằng thì nó không còn song song với dây dẫn nữa.
2. Kết luận
Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kì đều gây ra tác dụng lực( Gọi là lực từ) lên kim nam châm đặt gần nó. Ta nói rằng dòng điện có tác dụng từ.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về từ trường
- GV làm thí nghiệm, HS quan sát - HS trả lời các câu hỏi C2 + C3
- GV đưa ra kết luận chung - HS nắm bắt thông tin
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung sau đó đưa ra kết luận chung cho phần này - HS đọc kết luận trong SGK
- GV yêu cầu HS nêu cách nhận biết từ trường
- HS suy nghĩ và nêu cách nhận biết từ
II. Từ trường 1. Thí nghiệm
C2: Kim nam châm bị đẩy lệch khỏi hướng Bắc - Nam.
C3: Khi cân bằng thì nó lại chỉ theo 1 hướng nhất định.
2. Kết luận
Dòng điện chạy qua dây dẫn hay dây dẫn có hình dạng bất kì đều gây ra tác dụng lực( gọi là lực từ) lên kim nam cham đặt gần nó. Ta nói rằng dòng điện có tác dụng từ.
3. Cách nhận biết từ trường
trường - Nơi nào làm lệch kim nam châm khỏi hướng Bắc - Nam thì nơi đó có từ trường.
Hoạt động 3: Vận dụng - HS suy nghĩ và trả lời C4
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung sau đó đưa ra kết luận chung cho câu C4
- HS suy nghĩ và trả lời C5 + C6
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung sau đó đưa ra kết luận chung cho câu C5 + C6.
III. Vận dụng
C4: Đưa kim nam châm lại gần dây dẫn AB. Nếu kim bị đẩy lệch đi thì dây dẫn AB có dòng điện.
C5: Thí nghiệm với nam châm thử C6: Nơi này đang có từ trường 3. Phần 3: Luyện tập, củng cố
- Giáo viên hệ thống hóa lại các kiến thức trọng tâm - Gọi 1 vài học sinh đọc ghi nhớ + có thể em chưa biết - Hướng dẫn làm bài tập trong sách bài tập.
4. Phần 4: Vận dụng
? Có một số pin để lâu ngày và một đoạn dây dẫn. Nếu không có bóng đèn pin để thử, có cách nào kiểm tra được pin còn điện hay không khi trong tay bạn có một kim nam châm?
- HS trình bày
- GV hướng dẫn: Mắc hai đầu dây dẫn vào hai cực của pin cho dòng điện chạy qua dây dẫn. đưa kim nam châm lại gần dây dẫn. Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng Nam – Bắc thì pin còn điện.
- Học bài và làm các bài tập trong sách bài tập - Chuẩn bị cho giờ sau.
- Mỗi nhóm: + Nam châm thẳng, nam châm chữ U, bút dạ.
+ Tấm nhựa có chứa mạt sắt.
5. Phần 5: Mở rộng
? Giả sử có một dây dẫn chạy qua nhà. Nếu không dung dụng cụ đo điện, có cách nào phát hiện được trong dây dẫn có dòng điện chạy qua hay không
- HS trình bày
- GV hướng dẫn: Dùng thanh sắt đặt trước cuộn dây có dòng điện chạy qua.
IV. Rút kinh nghiệm sau tiết dạy
………
………
………
****************************************
Ngày dạy 9A: 29/11/2018 Ngày dạy 9B: 28/11/2018 Ngày dạy 9C: 28/11/2018 TUẦN 14 – TIẾT 27