CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.4. Khái quát về võ thuật CAND
1.4.2. Khái niệm, vị trí, vai trò và đặc điểm môn võ thuật CAND
Võ thuật là kĩ thuật hay phương thức dùng sức mạnh (nội lực, ngoại lực) để chiến thắng đối phương. Với tư cách là một nghệ thuật vận động sản sinh ra trong
đấu tranh giữa con người với thiên nhiên (các loài thú dữ), con người với kẻ thù bên ngoài (địch thủ), và con người với kẻ thù bên trong chính bản thân con người (bệnh tật), võ thuật hướng đến mục tiêu đem lại cho con người sự chiến thắng trong các cuộc chiến, rèn luyện sức khỏe, và phục vụ một số nhu cầu cần thiết tuỳ thuộc vào từng bộ môn. Trải theo thời gian, võ thuật hiện đại không còn nhấn mạnh vai trò chiến đấu và chiến thắng bằng mọi giá như trước, mà đã chú trọng hơn nhiều đến các mục tiêu khác như để rèn luyện sức khỏe, thực thi quyền tự vệ chính đáng khi hữu dụng. Một số môn phái được đưa ra thi đấu như những môn thể thao biểu diễn hoặc đối kháng với những điều luật khắt khe nghiêm cấm sử dụng các đòn đánh hiểm, độc.
Tuy có thể đồng nhất "Võ" và "Võ thuật", nhưng thực ra hai khái niệm ít nhiều vẫn có ranh giới. "Võ" nói chung, chỉ lối đánh nhau bằng tay không hay binh khí, và đôi khi, nhằm chỉ một bộ môn đối lập với "văn"; còn "Võ thuật"
lại thiên về nghệ thuật vận động hơn. Theo đó “Võ thuật” đề cao phương pháp, cách thức, sự khéo léo, kĩ thuật, nghĩa là sự phát huy toàn diện sức mạnh của con người để chiến thắng mọi địch thủ mà không chỉ là những đối thủ trực diện trên sàn đấu. Bên cạnh các thuật ngữ trên còn có thuật ngữ "Võ nghệ", vừa có nội hàm rất gần với thuật ngữ võ thuật, vừa mang ý nghĩa nghề nghiệp, khẳng định võ cũng là một nghề trong xã hội, nghề võ. Cũng không thể không nhắc đến một khái niệm thường được các võ đường và các võ sư đề cao, thuật ngữ "Võ đạo", nhấn mạnh tính nhân văn, văn hóa trong võ thuật, khẳng định tột đỉnh của võ là văn, đằng sau võ học là cội nguồn triết học, hạt nhân đạo đức và chiều sâu tôn giáo, đồng thời đưa sự khốc liệt có tính bản chất của võ, một công cụ để tàn sát, xuống hàng thứ yếu.
Trong đời sống xã hội còn tồn tại khái niệm “Võ học”, đối lập với khái niệm “Võ biền”. Võ học là khái niệm được dùng rất hạn chế trong đời sống võ thuật tại Việt Nam hiện nay. Võ học chưa được xem là một ngành học chính thống trong ngành giáo dục & đào tạo. Võ học là sự nghiên cứu, phân tích, hệ thống hóa... tất cả mọi mặt của đời sống võ thuật dưới ánh sáng của các chuyên
ngành khoa học (tự nhiên & xã hội) khác như vật lý học, giải phẫu học, sinh lý, sinh hóa, sinh cơ, tâm lý học, y học TDTT.... Hầu hết các bài viết hoặc sách, báo về võ thuật hiện nay tại Việt Nam của các võ sư hoặc HLV danh tiếng đều ít khi đề cập đến thành tựu nghiên cứu của lĩnh vực này. Do đó, đời sống võ thuật Việt Nam còn khá xa lạ với các thuật ngữ, khái niệm hoặc công trình nghiên cứu của các nhà khoa học về võ thuật (có lẽ có nguyên nhân sâu xa từ trình độ nhận thức, lý luận & nghiên cứu của giới võ thuật hiện nay).
“Võ thuật” là cách thức sử dụng các bộ phận trên cơ thể con người như tay, chân, các khớp khuỷu, gối, đầu, vai…và các loại vũ khí công cụ thô sơ để thực hiện các kỹ, chiến thuật tấn công và phòng ngự đạt hiệu quả cao.
Như vậy, có thể khái niệm võ thuật CAND như sau: Là phái võ được kế thừa, chắt lọc tinh hoa các môn phái võ khác nhau ở trong nước và thế giới, được lực lượng Công an nghiên cứu, tập luyện và sử dụng phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội.
1.4.2.2. Vị trí, vai trò và đặc điểm môn võ thuật CAND Vị trí, vai trò võ thuật CAND:
CAND Việt Nam là một lực lượng vũ trang trọng yếu của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, làm nòng cốt, xung kích trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. CAND có chức năng tham mưu cho Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; thực hiện thống nhất quản lý về bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội;
đấu tranh phòng, chống âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch, các loại tội phạm và các vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. CAND Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự thống nhất quản lý của Chính
phủ và sự chỉ huy, quản lý trực tiếp của Bộ trưởng Bộ Công an. Khẩu hiệu của lực lượng từ những ngày đầu thành lập là "Bảo vệ An ninh Tổ quốc".
Vì vậy, Võ thuật CAND có vị trí quan trọng trên nhiều lĩnh vực, trong công tác xây dựng lực lượng, phục vụ đắc lực công tác đấu tranh phòng chống tội phạm của lực lượng CAND.
Đặc điểm võ thuật CAND:
- Võ thuật CAND là một trong các môn phái võ:
Thông thường các môn phái võ thuật, bao giờ cũng đi sâu nghiên cứu các thế đứng, các đòn tấn công bằng tay, bằng chân, các động tác phòng ngự khi bị đối phương tấn công hay các cách đánh quật ngã, bắt khóa trói vv,... Song mỗi một môn phái lại có một mục đích, yêu cầu sử dụng khác nhau.
Nói chung cho đến nay, các môn phái võ thuật đa phần đều phát triển theo hướng thể thao hóa, nhằm rèn luyện cho con người có khả năng vận động với cường độ cao, làm cho con người nhanh nhẹn, có sức khỏe bền bỉ, dẻo dai. Vì vậy, hàng năm các cơ quan nhà nước, các tổ chức đoàn thể trong nước và thế giới đã tổ chức các cuộc thi đấu các môn phái võ thuật và nó đã được đưa vào trong các kỳ đại hội thể thao trong khu vực và trên thế giới. Việc rèn luyện võ thuật tạo cho con người có sức mạnh, nhanh nhẹn, khéo léo, lòng quả cảm và sức chịu đựng ở mức độ cao mà người bình thường không tập luyện thì không có được. Đồng thời việc tập luyện võ thuật và thi đấu võ thuật còn có tác dụng giữ được những đường nét của các môn phái võ cổ truyền góp phần bảo tồn nền văn hóa riêng của mỗi dân tộc.
Võ thuật CAND có nhiều điểm giống so với các môn phái võ khác đó là đều nghiên cứu hệ thống các động tác kỹ thuật tấn công và phòng ngự, một trong những mục đích của việc tập luyện là nâng cao sức khỏe cho người học. Hơn nữa, võ thuật CAND có mối quan hệ mật thiết, có sự kế thừa chọn lọc tinh hoa của nhiều môn phái võ khác nhau. Chính vì vậy, võ thuật CAND là một môn phái võ trong hệ thống các môn phái võ trong và ngoài nước. Tuy nhiên, võ thuật CAND có nhiều điểm khác với nhiều môn phái võ thuật hiện nay ở trong nước
và trên thế giới, nó được xây dựng và phát triển nhằm mục đích phục vụ cho yêu cầu nghiệp vụ của ngành Công an, để phòng ngừa đấu tranh, chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật.
Vì vậy võ thuật CAND được nghiên cứu xây dựng các thế đánh cách đánh bằng chân tay không, hoặc các vũ khí thô sơ phù hợp với đặc điểm công tác, trong từng tình huống cụ thể mà cán bộ chiến sĩ Công an phải sử dụng võ thuật để tấn công trấn áp, bắt giữ tội phạm hoặc để phòng ngự khi bị bọn tội phạm, phần tử xấu tấn công nhằm bảo vệ an toàn cho bản thân, đồng đội và nhân dân.
Võ thuật CAND có vị trí quan trọng trong công tác xây dựng lực lượng CAND:
Hiện nay, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc với nhiệm vụ giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, lực lượng CAND phải không ngừng được củng cố và xây dựng vững mạnh toàn diện tiến tới mục tiêu chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại.
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quan trọng đó đòi hỏi cán bộ chiến sỹ Công an phải không ngừng nâng cao trình độ mọi mặt; giỏi pháp luật, nghiệp vụ, tinh thông võ thuật, kỹ chiến thuật quân sự, không ngừng rèn luyện phẩm chất đạo đức theo 6 lời dạy của Bác có như vậy mới xứng đáng với lòng tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Giáo dục, đào tạo là một nội dung quan trọng trong công tác xây dựng lực lượng CAND. Xác định được võ thuật CAND là một môn học quan trọng mang tính nghiệp vụ trong hệ thống chương trình đào tạo cán bộ, chiến sỹ CAND nên trong các bậc, ngành học võ thuật CAND luôn là môn học quan trọng, chiếm thời lượng đào tạo lớn. Học viên CAND là sỹ quan, chiến sỹ CAND tương lai nên trong hành trang của mình cần được trang bị hệ thống kiến thức cần thiết về nghiệp vụ, pháp luật và võ thuật quân sự đáp ứng yêu cầu thực tiễn chiến đấu sau này. Võ thuật CAND được đưa vào chương trình đào tạo các trường CAND nhằm trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về võ thuật CAND, có khả năng sử dụng võ thuật CAND vào thực tiễn chiến đấu. Đối với bậc đại học, võ
thuật CAND là một trong những môn học có tầm quan trọng đặc biệt chiếm thời lượng học tập lớn. Ngoài việc trang bị cho học viên hiểu biết sâu sắc các kiến thức về võ thuật CAND, biết cách sử dụng linh hoạt, sáng tạo võ thuật CAND đúng trường hợp, hoàn cảnh, đối phương nhằm phát huy hiệu quả cao nhất trong thực tiễn chiến đấu còn góp phần vào việc đào tạo cán bộ Công an phát triển một cách toàn diện cả về trí lực và thể lực, nâng cao ý chí chiến đấu, bản lĩnh nghề nghiệp, lòng dũng cảm quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.
Mục tiêu của công tác xây dựng lực lượng CAND là xây dựng lực lượng CAND thành lực lượng chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại. Để đạt được mục tiêu đó, đòi hỏi lực lượng Công an phải không ngừng củng cố và hoàn thiện về mọi mặt trong đó có nội dung quan trọng là xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sỹ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có sức khỏe và có năng lực công tác công an.
Tập luyện võ thuật CAND cũng như tập luyện nhiều môn thể thao khác có tác dụng rèn luyện và nâng cao sức khỏe. Cán bộ chiến sỹ thường xuyên tập luyện võ thuật CAND sẽ có sức khỏe dẻo dai, thân hình cường tráng, thích nghi với nhiều môi trường và điều kiện làm việc khác nhau, là một trong những yếu tố quan trọng giúp cán bộ chiến sỹ hoàn thành nhiệm vụ.
Tập luyện võ thuật CAND là hình thức hoạt động nặng nhọc, vất vả, nguy hiểm nên khi đã trải qua quá trình rèn luyện lâu dài xây dựng nên ở mỗi cán bộ chiến sỹ lòng dũng cảm, ý chí quyết tâm, tinh thần vượt qua khó khăn, gian khổ.
Võ thuật CAND được Đảng ngành xác định là bộ phận của biện pháp vũ trang.
Chính vì vậy tập luyện võ thuật CAND là một nội dung học tập để nâng cao trình độ nghiệp vụ, năng lực công tác của cán bộ chiến sỹ.
Võ thuật CAND là vũ khí sắc bén trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm:
Võ thuật CAND có vai trò, vị trí quan trọng, đóng góp xứng đáng vào công tác đấu tranh phòng chống tội phạm của ngành Công an đặc biệt trong đấu tranh với các băng ổ nhóm hoạt động theo kiểu “xã hội đen”; bắt giữ các tên tội phạm
nguy hiểm, côn đồ hung hãn đảm bảo tính bí mật, bất ngờ theo yêu cầu của công tác nghiệp vụ.
Thực tiễn chiến đấu cho thấy lực lượng CAND sẽ không hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình nếu không sử dụng tốt võ thuật CAND. Nhiều chuyên án lớn, nhiều cán bộ chiến sỹ Công an nhờ nghiên cứu các tính toán, sử dụng hợp lý võ thuật CAND đã ngăn chặn và làm tê liệt ý chí kháng cự, ý chí sử dụng lực của bọn tội phạm bảo vệ an toàn sức khỏe tính mạng của chính lực lượng Công an và nhân dân góp phần vào thắng lợi của chuyên án nói riêng và công tác đấu tranh phòng chống tội phạm nói chung. Ngược lại, nếu không sử dụng hoặc sử dụng không hợp lý võ thuật CAND có thể để xảy ra những thương vong đáng tiếc đối với cán bộ chiến sỹ, đối với nhân dân; không bắt giữ được đối phương, để đối phương chạy trốn cản trở các hoạt động của lực lượng Công an làm giảm hiệu quả của công trác đấu tranh phòng chống tội phạm.