CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.6. Những công trình nghiên cứu có liên quan
1.6.3. Những nghiên cứu về đánh giá hoạt động giảng dạy trong các trường đại học ở Việt Nam và trên thế giới
Đã có nhiều công trình nghiên cứu và sử dụng nhiều hình thức khác nhau để đánh giá giảng viên trong đó có đánh giá giảng dạy, ví dụ: đồng nghiệp đánh giá, đánh giá của khoa, tổ chuyên môn, sinh viên đánh giá... Trải qua nhiều thời kỳ khác nhau thì hình thức đánh giá cũng khác nhau.
Vào cuối thập kỷ 70 hầu hết các trường đại học ở Châu Âu và ở Hoa kỳ đã sử dụng 3 phương pháp đánh giá hiệu quả giảng dạy đó là: đồng nghiệp đánh giá, Chủ nhiệm khoa đánh giá và sinh viên đánh giá, trong đó các thông tin từ bảng đánh giá của sinh viên được công nhận là quan trọng nhất.
Đã có nhiều nghiên cứu thực nghiệm hơn về các phương pháp đánh giá hiệu quả giảng dạy và các hoạt động của giảng viên với 4 phương pháp sử dụng để đánh giá: sinh viên đánh giá, đồng nghiệp đánh giá, chủ nhiệm khoa đánh giá và bảng tự đánh giá của giảng viên. Theo các kết quả nghiên cứu thì kết quả thu được từ đánh giá của sinh viên có thể có những yếu tố thiên lệch do đặc tính hoặc tính cách của giảng viên, sĩ số lớp học, tải trọng và độ khó của chương trình học, phương pháp giảng dạy, lĩnh vực giảng dạy, sự hứng thú của sinh viên trước khi vào học và khả năng giảng giải vấn đề của giảng viên. Tuy nhiên, qua kết quả phân tích thống kê, các nhà nghiên cứu cũng đã kết luận các hệ số tương quan giữa sinh viên đánh giá, đồng nghiệp đánh giá, Chủ nhiệm khoa đánh giá đạt mức chấp nhận được. Như vậy trong giai đoạn này thì phương pháp sinh viên đánh giá giảng viên vẫn tiếp tục được đánh giá cao khi đánh giá giảng viên.
Theo nghiên cứu của Bộ Giáo dục Mỹ năm 1991 dựa trên khảo sát của 40.000 giảng viên đại học thì 97% các giảng viên cho rằng cần sử dụng đánh giá của sinh viên để thẩm định công tác hoạt động giảng dạy [66]. Không chỉ là một hình thức mang tính tự nguyện, việc thu thập ý kiến sinh viên về hoạt động giảng dạy của giảng viên từ lâu trở thành một quy định bắt buộc tại nhiều nơi trên thế giới. Theo Peter J.Gray - Học viện Hải quân Hoa Kỳ: Ở Mỹ trong 20 năm gần
đây, việc sinh viên đánh giá giảng viên đã trở thành phương pháp đánh giá giảng dạy phổ biến nhất trong các trường đại học.
Như vậy, trên thế giới việc thu thập ý kiến phản hồi của sinh viên về hoạt động giảng dạy của giảng viên không còn là vấn đề mới và được thực hiện thường xuyên. Ý kiến phản hồi của sinh viên cho thấy đây là một nguồn thông tin hết sức bổ ích và cần thiết cho việc nâng cao chất lượng đào tạo [2].
Đội ngũ giảng viên là yếu tố hàng đầu quyết định chất lượng giáo dục.
Thông qua các hoạt động giảng dạy và giáo dục, người dạy cung cấp những kiến thức, kỹ năng cơ bản cần thiết cho người học đồng thời có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức của người học. Ở Việt Nam đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên nói riêng và hoạt động đảm bảo chất lượng giáo dục diễn ra khá muộn so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Hoạt động đảm bảo chất lượng chỉ được chú ý đến từ những năm đầu của thế kỷ 21 khi Bộ Giáo dục và Đào tạo thành lập hệ thống đảm bảo và kiểm định chất lượng ở cấp quốc gia. Song song với hoạt động đảm bảo chất lượng giáo dục đại học, hoạt động đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên cũng được quan tâm đến, đây được coi là một trong những biện pháp hữu hiệu để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TPHCM là hai cơ sở đào tạo lớn, đã tiên phong trong việc triển khai đánh giá các hoạt động đào tạo, bao gồm các hoạt động giảng dạy. Tại ĐHQG Hà Nội, một đề tài cấp nhà nước đã được thực hiện từ năm 1998 đến năm 2002 mang tên “Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo dùng cho các trường đại học và cao đẳng Việt Nam” do tác giả Nguyễn Đức Chính làm chủ nhiệm đề tài. Đề tài này đã có vai trò lớn trong việc nâng cao ý thức về vai trò quan trọng của hoạt động đánh giá trong hệ thống GDĐH, đồng thời đã phác họa được những nét lớn của một bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học mà Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành sau đó. Năm 2004, thông qua Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh đã thực hiện đề án “Thí điểm đánh giá chất lượng giảng
dạy bậc đại học”, dựa trên Bộ tiêu chuẩn chất lượng của mạng đại học Đông Nam Á (AUN). Theo Nguyễn Chu Hùng, qua cuộc kiểm định chất lượng ở Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh cho thấy sinh viên coi trọng phương pháp sư phạm của các giảng viên hơn là bằng cấp của giảng viên. Nghiên cứu đã khảo sát ý kiến của cán bộ quản lý và giảng viên về giá trị, sự tin cậy của ý kiến sinh viên. Kết quả khảo sát cho thấy phần đông các nhà quản lý và giảng viên cho rằng phản hồi của sinh viên phải được sử dụng như một phần của việc đánh giá giảng dạy. Ngoài ra, những người tham gia trả lời còn cho rằng nhìn chung, ý kiến của sinh viên là có giá trị .
Trong những năm gần đây, theo quy định của Bộ giáo dục và Đào tạo, một số trường đại học cao đẳng đã thực hiện đánh giá giảng viên. Tuy nhiên, do các trường mới chỉ bắt đầu thực hiện nên một số trường thực hiện khá bài bản còn lại đa số các trường thực hiện chưa có hệ thống và chưa xây dựng được một bộ công cụ chuẩn đánh giá chất lượng giảng viên. Một trong nhữngtrường thực hiện việc đánh giá giảng viên một cách bài bản, có hệ thống là Đại học Quốc gia Hà Nội, trong bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng các trường thành viên và các khoa trực thuộc, đánh giá chương trình đào tạo đều có các tiêu chuẩn và tiêu chí về đánh giá giảng viên như trong QĐ1165/ĐHQGHN-ĐBCL ngày 20/4/2011, Tiêu chí 3, Tiêu chuẩn 4 về Hoạt động đào tạo có nêu rõ “...có kế hoạch và phương pháp đánh giá hợp lý các hoạt động giảng dạy của giảng viên, chú trọng việc triển khai đổi mới phương pháp giảng dạy, phương pháp đánh giá kết quả học tập của người học theo hướng phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu và làm việc theo nhóm của người học” và trong Tiêu chí 9, Tiêu chuẩn 6 về Người học quy định “…người học được tham gia đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên khi kết thúc môn học, được tham gia đánh giá chất lượng đào tạo của đơn vị đào tạo đại học trước khi tốt nghiệp”. Như vậy, ĐHQGHN quy định chặt chẽ việc thực hiện đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên là hoạt động không thể thiếu đối với các cơ sở đào tạo trực thuộc.
Kết luận chương 1.
Võ thuật CAND là phái võ được kế thừa, chắt lọc tinh hoa các môn phái võ khác nhau ở trong nước và thế giới, được lực lượng Công an nghiên cứu, tập luyện và sử dụng phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội.
Có nhiều nguồn thông tin có thể sử dụng để đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên. Cho nên, trong nghiên cứu này sử dụng 02 tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên là: Đánh giá của sinh viên và giảng viên tự đánh giá.
Yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy võ thuật trong lực lượng CAND gồm 5 nhóm yếu tố: Các yếu tố thuộc về giảng viên; Các yếu tố thuộc về sinh viên; Các yếu tố về cơ sở vật chất và phương tiện dạy học; Các yếu tố về nội dung giảng dạy và Nhóm yếu tố khách quan.
Nghiên cứu khoa học về võ thuật CAND trước tới nay đã có một số công trình nghiên cứu của học viên thạc sĩ, tiến sĩ trong khối các trường ANND, CAND. Những nghiên cứu này đã phần xoay quanh khía cạnh nghiên cứu bài tập phát triển tố chất thể lực, đánh giá trình độ thể lực...Về vấn đề nâng cao chất lượng giảng dạy võ thuật CAND hầu như chưa có tác giả nào đề cập tới.