TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ I. Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức
Củng cố các kiến thức về văn bản tự sự:
- Khái niệm, đặc điểm của văn bản tự sự.
- Cách tóm tắt văn bản tự sự.
2. Kỹ năng
Rèn kĩ năng nhận diện phương thức biểu đạt tự sự, kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự.
3. Thái độ, phẩm chất
Giáo dục ý thức học tập, bồi dưỡng lòng yêu văn học.
4. Năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề - Năng lực sáng tạo
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tự quản bản thân - Năng lực giao tiếp tiếng Việt - Năng lực tạo lập văn bản.
II. Tiến trình lên lớp
TIẾT 1:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN TỰ SỰ TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
A. Hệ thống lại kiến thức đã học
Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt
? Nhắc lại thế nào là văn tự sự ? 1. Khái quát về văn bản tự sự
Tự sự là loại văn bản sử dụng phương thức biểu đạt tự sự nhằm trình bày một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa nào đó về cuộc sống, con người.
? Nhắc lại thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ?
? Văn bản tóm tắt cần đảm bảo những yêu cầu nào ?
2. Tóm tắt văn bản tự sự
a. Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ? Tóm tắt văn bản tự sự là dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn nội dung chính (bao gồm sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng) của văn bản đó.
b. Yêu cầu đối với 1 văn bản tóm tắt - Phải trung thành với văn bản được tóm tắt, không thêm bớt chi tiết, sự việc không có trong tác phẩm , không đưa ý kiến khen chê của mình.
- Phải có tính hoàn chỉnh giúp người đọc hình dung được toàn bộ câu chuyện.
- Phải đảm bảo tính cân đối cho từng phần phù hợp
? Khi tóm tắt văn bản tự sự, ta cần tiến hành theo những bước nào ?
- Đảm bảo đúng mục đích, yêu cầu cần tóm tắt
c. Các bước tóm tắt văn bản tự sự - Bước 1: Đọc kỹ toàn bộ văn bản cần tóm tắt để nắm chắc nội dung của nó - Bước 2: Lựa chọn những sự việc chính và nhân vật chính
- Bước 3: Sắp xếp cốt truyện tóm tắt theo 1 trình tự hợp lý
- Bước 4: Viết bản tóm tắt bằng lời văn của mình.
B. Luyện tập :
Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt - Hình thức tổ chức luyện tập: Thảo
luận nhóm.
Bài tập 1: Văn bản sau đã đủ điều kiện của một văn bản tự sự chưa, vì sao ?
“Ngày xưa có một người săn bắn rất tài. Nếu con thú rừng nào không may gặp bác ta thì hôm ấy cọi như ngày tận số.
Một hôm, người đi săn xách nỏ vào rừng. Bác thấy một con vượn lông xám đang ngồi ôm con trên tảng đá.
Bác nhẹ nhàng rút mũi tên bắn trúng vượn mẹ.
Vượn mẹ giật mình, hết nhìn mũi
-Văn bản tự sự trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc trước dẫn đến sự việc sau, cuối cùng dẫn đến kết thúc thể hiện một ý nghĩa.
Căn cứ vào định nghĩa trên thì văn bản đã cho đủ điều kiện của một văn bản tự sự. Đó là:
Văn bản trình bày một chuỗi các sự việc:
-Người đi săn vào rừng và gặp vượn mẹ đang ôm con.
- Người đi săn bắn vượn mẹ. Vượn mẹ
tên lại nhìn về phía người đi săn bằng đôi mắt căm giận, tay không rời con.
Máu ở vết thương rỉ ra loang khắp ngực.
Người đi săn đứng im chờ kết quả…
Bỗng vượn mẹ nhẹ nhàng đặt con xuống, vơ vội nắm bùi nhùi gối lên đầu con, rồi nó hái cái lá to, vắt sữa vào và đặt lên miệng con. Sau đó, vượn mẹ nghiến răng, giật phắt mũi tên ra, hét lên một tiếng thật to rồi ngã xuống.
Người đi săn đứng lặng. Hai giọt nước mắt từ từ lăn trên má. Bác cắn môi, bẻ gãy nỏ và lẳng lặng quay gót ra về.
Từ đấy, bác không bao giờ đi săn nữa”.
(Lép Tôn-xtôi)
vắt sữa để lại cho con rồi rút mũi tên ở ngực và chết.
- Người đi săn chứng kiến cảnh ấy, xúc động bẻ gãy nỏ.
- Người đi săn bỏ nghề.
Câu chuyện mang đến ý nghĩa sâu sắc về tình mẹ con và bài học về lòng nhân hậu của con người.