I. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Mức độ/yêu cầu cần đạt
- HS nêu được bằng chứng chứng minh mối quan hệ giữa các nhóm động vật là các di tích hóa thạch.
- Đọc được vị trí quan hệ họ hàng của các nhóm động vật trên cây phát sinh động vật.
2. Năng lực
- Tự học và tự chủ: Học sinh tự chủ và chủ động tìm hiểu về bằng chứng chứng minh mối quan hệ giữa các nhóm động vật là các di tích hóa thạch.
- Giải quyết vấn đề: Học sinh nêu được ý nghĩa của cây phát sinh giới động vật . Giải thích được vì sao ngày nay vẫn còn tồn tại những động vật có xương sống phức tạp bên cạnh động vật nguyên sinh có cấu tạo đơn giản.
- Hợp tác: Phân công nhiệm vụ, trao đổi thông tin cùng giải quyết các nhiệm vụ học tập, hình thành kĩ năng làm việc nhóm quan sát và phân tích hình vẽ..
- KHTN:
+Nêu được bằng chứng chứng minh mối quan hệ giữa các nhóm động vật là các di tích hóa thạch
+Trình bày được vị trí quan hệ họ hàng của các nhóm động vật trên cây phát sinh động vật.
3. Phẩm chất
- Trách nhiệm:Bảo vệ các loài động vật để các nhánh của cây phát sinh không bị mất đi
- Nhân ái:Không săn bắt, buôn bán trái phép các loài động vật, đặc biệt những loài nằm trong danh sách động vật quý hiếm.
- Chăm chỉ: Tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường sống…
- Trung thực: Đưa thông tin chính xác, có dẫn chứng.
II. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1.Chuẩn bị của giáo viên:
- Nghiên cứu nội dung bài: Nghiên cứu SGK, tài liệu tham khảo, soạn bài theo hướng tổ chức hoạt động học cho học sinh. Có thể dự kiến chia nhóm, chuẩn bị phiếu học tập cho học sinh và dự kiến câu trả lời cho các câu hỏi.
- Chuẩn bị phương tiện dạy học:
+ Máy chiều projector + Phiếu học tập
Sắp xếp các đoạn sau đây thành một câu hoàn chỉnh
1. thậm chí còn so sánh được số lượng loài giữa các nhánh khác nhau.
2. nguồn gốc, họ hàng, mức độ tiến hóa của các ngành, các lớp:
3. Cây phát sinh giới động vật phản ánh quan hệ
4. từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện cơ thể thích nghi với điều kiện sống,
2.Chuẩn bị của học sinh:
-Đọc nội dung bài học trước khi đến lớp.
- SGK và các dụng cụ học tập cá nhân.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC HOẠT ĐỘNG 1: Mở đầu
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh trước khi bước vào bài mới b. Nội dung: Tình huống có vấn đề
c. Sản phẩm: Giải quyết tình huống có vấn đề d. Cách thức tổ chức hoạt động
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GVchiếu hình ảnh cây phát sinh giới động vật.
- Yêu cầu học sinh quan sát trả lời câu hỏi.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Cá nhân HS quan sát hình ảnh cây phát sinh giới động , hãy cho biết:
Em nhìn thấy những gì?
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - 1 HS trả lời câu hỏi
- Lớp nhận xét, bổ sung Bước 4: Kết luận, nhận định
GV giới thiệu vào bài: Các sinh vật trên trái đất rất đa dạng, phong phú. Có những loài nhìn hoàn toàn khác nhau song chúng đều có một mối quan hệ nhất định. Thậm chí, chúng có thể có chung một tổ tiên gần nhau. Vậy, mối quan hệ của chúng được thể hiện cụ thể như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới Tìm hiểu cây phát sinh giới động vật
a. Mục tiêu: Nêu được vị trí của các ngành động vật và mối quan hệ họ hàng của các ngành động vật.
b. Nội dung: Tổ chức trò chơi, phiếu học tập ,đọc thông tin trong sgk, trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm: Kết quả của trò chơi, nội dung phiếu học tập và nội dung trả lời câu hỏi
d. Cách thức tổ chức hoạt động Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
*Nhiệm vụ 1.Quan sát hình 56. 3 trả lời câu hỏi +Sơ đồ có dạng hình gì?
+ Có mấy gốc chung?
+ Vị trí các nhánh có liên quan gì đến mức độ tiến hóa của động vật?
+ Kích thước của các nhánh có bằng nhau không? Vì sao?
+ Khoảng cách giữa các nhánh thể hiện mối quan hệ gì?
+Cho biết ngành Chân khớp có quan hệ họ hàng gần với ngành Thân mềm hơn hay là gần với Động vật có xương sống hơn?
+ Cho biết ngành Thân mềm có quan hệ họ hàng gần với ngành Ruột khoang hay với ngành Giun đốt hơn.
*Nhiệm vụ 2. Tổ chức trò chơi - Chia nhóm học sinh: 4 nhóm
-GV thông báo thể lệ chơi: mỗi đội có 1 phút chuẩn bị, sau 1 phút mỗi đội sẽ cử 4 đại diện tiếp sức nhau hoàn thành bài tập. Đội nào hoàn thành trước, có đáp án đúng là đội chiến thắng.
- Yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK/183 - Phát phiếu học tập
Sắp xếp các đoạn sau đây thành một câu hoàn chỉnh
1. thậm chí còn so sánh được số lượng loài giữa các nhánh khác nhau.
2. nguồn gốc, họ hàng, mức độ tiến hóa của các ngành, các lớp:
3. Cây phát sinh giới động vật phản ánh quan hệ
4. từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện cơ thể thích nghi với điều kiện sống,
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
-HS quan sát hình 56.3 thực hiện nhiệm vụ 1 - HS đọc thông tin trong SGK/183
- Học sinh tham gia trò chơi: Có 4 đội. HS thảo luận và xếp các sinh vật vào đúng môi trường mà chúng sống.
- Hoàn thành phiếu học tập 01
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
-HS hoạt động cá nhân quan sát hình 56.3 báo cáo nhiệm vụ 1 +Sơ đồ hình cây
+ 1 gốc chung
+ Những động vật thuộc nhánh ở vị trí thấp có mức độ tiến hóa thấp hơn những động vật nằm ở nhánh cao hơn
+ Không. Kích thước của các nhánh càng lớn thì có số lượng loài càng nhiều + Động vật ở các nhánh càng gần nhau thì có họ hàng gần với nhau hơn
+ Ngành Chân khớp có quan hệ họ hàng gần với ngành Thân mềm hơn vì chung gốc.
+ Ngành Thân mềm có quan hệ họ hàng gần với ngành Giun đốt hơn vì chung gốc.
- Trình bày kết quả phiếu học tập của nhóm mình.
- 4 HS của mỗi nhóm thay nhau lên viết thứ tự các con số 3-2-4-1 - Nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định Nhận xét cho điểm …..
- GV chốt kiến thức
*Cây phát sinh giới động vật phản ánh quan hệ nguồn gốc, họ hàng, mức độ tiến hóa của các ngành, các lớp: từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện cơ thể thích nghi với điều kiện sống, thậm chí còn so sánh được số lượng loài giữa các nhánh khác nhau.
Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu: Ôn tập lại các kiến thức vừa được học b. Nội dung: hệ thống câu hỏi ôn tập
c. Sản phẩm: Các câu hỏi được trả lời d. Cách thức tổ chức hoạt động Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Câu 1. Động vật nào dưới đây có quan hệ họ hàng gần với sán lá gan nhất?
A. Châu chấu B. Giun móc câu C. Hải quỳ D. Ốc sên
Câu 2. Trong các động vật dưới đây, động vật nào kém tiến hóa nhất?
A. Sán lông B. Rươi
C. Trai sông D. Hải quỳ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Cá nhân HS Nhớ lại kiến thức, suy nghĩ tìm kiến thức phù hợp để trả lời câu hỏi
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận - 2 HS trả lời câu hỏi
- HS khác nhận xét, bổ sung Bước 4: Kết luận, nhận định - GV chốt đáp án
Hoạt động 4: Vận dụng
a. Mục tiêu: Giải quyết các tình huống thực tiễn b. Nội dung: xây dựng mô hình
c. Sản phẩm: Mô hình sau khi được xây dựng d. Cách thức tổ chức hoạt động
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập -Giao nhiệm vụ học tập cho học sinh -Tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Chia nhóm học sinh, sử dụng các mô hình đồ chơi động vật nhỏ để xây dựng 1 cây phát sinh động vật hoặc cây phát sinh nhóm động vật và thuyết minh về mô hình đó.
-Suy nghĩ, tìm phương án thực hiện nhiệm vụ
- Phân công HS thực hiện việc thuyết minh mô hình Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
-Yêu cầu học sinh trình bày mô hình và thuyết minh
-HS đại diện một nhóm lên trình bày mô hình của nhóm mình -HS khác nhận xét mô hình của nhóm bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
-Nhận xét, đưa ra ưu điểm và nhược điểm của mô hình ở các nhóm.
-Lắng nghe, ghi nhớ, chỉnh sửa sản phẩm của nhóm mình Hoạt động 5: Mở rộng
a. Mục tiêu: Vận dụng để giải quyết các tình huống thực tế b. Nội dung: tình huống thực tế được đặt ra
c. Sản phẩm: Nội dung giải quyết tình huống thực tế d. Cách thức tổ chức hoạt động
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Yêu cầu HS giải quyết tình huống mà giáo viên đề xuất:
-Vì sao ngày nay vẫn còn tồn tại những động vật có xương sống phức tạp bên cạnh động vật nguyên sinh có cấu tạo đơn giản?
- Con người cần làm gì để giữ cho điều kiện môi trường luôn ổn định?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Cá nhân HS nhớ lại kiến thức, suy nghĩ tìm kiến thức phù hợp để giải quyết tình huống thực tế.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- 1 HS khẳng định của bạn học sinh là đúng hay sai, giải thích - HS khác nhận xét, đưa ra nhận định khác của mình
- Cả lớp thảo luận các nhận định Bước 4: Kết luận, nhận định - GV chốt kiến thức...
- Khi một sự thay đổi được hình thành làm cho sinh vật thích nghi và biến thành một loài mới song loài cũ vẫn thích nghi với môi trường của mình.Ngày nay do khí hậu ổn định, mỗi loài vẫn thích nghi tốt với môi trường nên không bị diệt vong.
- Con người cần tích cực cải tạo môi trường theo hướng tốt.