Chương 1 Khái niệm về quá trình sản xuất đúc
1.2. Cấu tạo các bộ phận phôi đúc
Vật đúc được chia theo loại kết cấu: đơn giản, phức tạp ở các mức khác nhau, căn cứ vào tỷ số của diện tích bề mặt F và thể tích V của nó.
Kết cấu vật đúc cũng như các kết cấu định hình khác đều do một số bộ phận cấu thành:
• Những bộ phận chính: bộ phận lắp ráp, chịu lực cao khi làm việc (moay ơ, chân đế, vành răng, trục đỡ,…)
• Các bộ phận phụ: chỉ có tác dụng liên kết (thành nối, gân, nan hoa,…)
1.2. Cấu tạo các bộ phận phôi đúc
Hình 1.2. Kết cấu vật đúc
1. Bộ phận lắp ráp (moay ơ);
2. Vành chịu lực;
3. Vành liên kết
Trên Hình 1.2 giới thiệu một kết cấu thuộc loại tương đối phức tạp gồm 1 là bộ phận lắp ráp, được nối với vành chịu lực 2 bằng vách liên kết 3. Tất cả tạo nên 1 kết cấu chung.
Chương 1
Khái niệm về quá trình sản xuất đúc
1.1. Khái niệm, đặc điểm quá trình sản xuất đúc 1.2. Cấu tạo các bộ phận phôi đúc
1.3. Sự hình thành vật đúc trong khuôn và khuyết tật vật đúc 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng vật đúc
CHẾ TẠO PHÔI
1.3. Sự hình thành vật đúc trong khuôn và khuyết tật vật đúc
Sự hình thành vật đúc trong khuôn gồm các giai đoạn liên tiếp sau:
GĐ điền đầy kim loại lỏng vào lòng khuôn
GĐ nhiệt độ hạ từ to rót đến nhiệt độ điểm lỏng toL
GĐ kết tinh tính từ nhiệt độ điểm lỏng toL đến nhiệt độ điểm đặc toĐ
• Đông đặc theo lớp
• Đông đặc thể tích
Hình 1.3. Giai đoạn kết tinh trong khuôn
a) b)
1.3.1. Sự hình thành vật đúc trong khuôn
1.3. Sự hình thành vật đúc trong khuôn và khuyết tật vật đúc
Lõm co – Rỗ co
• Lõm co hình thành do kim loại co thể tích, bao giờ cũng nằm trên cùng vật đúc, tại đó kim loại đông đặc sau cùng.
Để tránh lõm co trong khuôn cần thiết kế đậu ngót.
• Rỗ co cũng hình thành do kim loại có thể tích kết tinh nhưng hình thành bên trong vật đúc, tạo thành các lỗ hổng to nhỏ khác nhau với bề mặt nham nhở. Thường xuất hiện ở vùng kim loại có thể tích lớn do tốc độ nguội nhỏ hơn xung quanh (nếu lỗ hổng rất nhỏ và tập trung thì gọi là xốp co). Để hạn chế rỗ co cần thiết kế vật đúc hợp lý.
1.3.2. Khuyết tật vật đúc
1.3. Sự hình thành vật đúc trong khuôn và khuyết tật vật đúc
Lõm co – Rỗ co
1.3.2. Khuyết tật vật đúc
Hình 1.4. Hiện tượng lõm co khi đúc KL Hình 1.5. Hiện tượng rỗ co khi đúc KL
1.3. Sự hình thành vật đúc trong khuôn và khuyết tật vật đúc
Rỗ khí
Một lượng khí hòa tan vào kim loại lỏng khi nấu hoặc theo dòng chảy vào lòng khuôn hoặc do phản ứng sinh khí. Trong quá trình kết tinh, khí không thoát ra được và tạo thành những bọt khí cân bằng dạng cầu lưu lại trong vật đúc. Bề mặt rỗ khí nhẵn và bị oxy hóa
1.3.2. Khuyết tật vật đúc
Hình 1.6. Hiện tượng rỗ khí khi đúc KL
1.3. Sự hình thành vật đúc trong khuôn và khuyết tật vật đúc
Thiên tích
Kim loại vật đúc khi kết tinh qua các giai đoạn khác nhau nên dễ tạo ra sự không đồng đều về thành phần hóa học, dẫn đến không đồng đều về tổ chức cơ tính và khả năng chịu lực
1.3.2. Khuyết tật vật đúc
Hình 1.7. Sơ đồ tổ chức thỏi đúc
1.3. Sự hình thành vật đúc trong khuôn và khuyết tật vật đúc
Thiếu hụt vật liệu
Khuyết tật lệch
Ba via
Lồi, cong vênh, nứt
Cháy cát
Khuyết tật đường hàn
Sai tổ chức
Sai thành phần hóa học và cơ tính 1.3.2. Khuyết tật vật đúc
1.3. Sự hình thành vật đúc trong khuôn và khuyết tật vật đúc 1.3.2. Khuyết tật vật đúc
Hình 1.8. Thiêu hụt vật liệu Hình 1.9. Khuyết tật lệch Hình 1.10. Khuyết tật ba via
Hình 1.11. Cong vênh Hình 1.12. Cháy cát Hình 1.13. khuyết tật đường hàn
Chương 1
Khái niệm về quá trình sản xuất đúc
1.1. Khái niệm, đặc điểm quá trình sản xuất đúc 1.2. Cấu tạo các bộ phận phôi đúc
1.3. Sự hình thành vật đúc trong khuôn và khuyết tật vật đúc 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng vật đúc
CHẾ TẠO PHÔI
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng vật đúc
Độ chính xác hình dáng và kích thước
Độ nhẵn bóng mặt ngoài
Chất lượng kim loại của hợp kim vật đúc, chịu ảnh hưởng của:
• Hợp kim đúc;
• Loại khuôn đúc và phương pháp làm khuôn đúc
• Công nghệ đúc (công nghệ nấu chảy hk đúc, công nghệ chế tạo khuôn và lõi, công nghệ rót).
Chất lượng vật đúc được đánh giá bởi các chỉ tiêu sau đây:
Phần 1
Thiết kế, chế tạo phôi đúc
Chương 1. Khái niệm về quá trình sản xuất đúc Chương 2. Thiết kế phôi đúc
Chương 3. Thiết kế, chế tạo khuôn đúc Chương 4. Lựa chọn vật liệu đúc
Chương 5. Thiết bị và quá trình nấu vật liệu đúc
CHẾ TẠO PHÔI
Chương 2