CHƯƠNG 3: TÌM HIỂU CÁC LOẠI HÌNH DU LỊCH CỦA
3.1. Loại hình du lịch tham quan/ dã ngoại
Như đã trình bày ở trên, trong khuôn khổ của đề tài, chúng tôi dùng cách phân loại về loại hình du lịch của Trần Đức Thanh làm cơ sở để nghiên cứu.
Chính vì vậy, loại hình du lịch tham quan/ dã ngoại của sinh viên thực chất là một hình thức đi chơi, cắm trại. Loại hình này rất được sinh viên ưa thích.
Không những thế, loại hình du lịch này rất được các tổ chức đoàn thể ở trường như tổ chức Đoàn – Hội, lớp/ khoa, nhóm bạn bè hay thậm chí là do một cá nhân thực hiện.
Trường Đại học Khoa học xã hội & Nhân văn là một trong những trường Đại học ở Thành phố Hồ Chí Minh có hoạt động Đoàn Thanh Niên, Hội Sinh Viên phát triển mạnh. Chính vì vậy, hoạt động Đoàn – Hội ở các khoa, bộ môn trong trường cũng phát triển một cách mạnh mẽ. Hoạt động du lịch ở tổ chức Đoàn – Hội trong trường cũng như trong các khoa, bộ môn diễn ra rất sôi nổi.
Tổ chức Đoàn thanh niên, Hội sinh viên của trường hằng năm đã tổ chức các hội trại truyền thống với mục đích tập huấn cán bộ Đoàn - Hội. Nhờ những hội trại như vậy, mà sinh viên trở nên đoàn kết hơn, gắn bó với nhau hơn. Tuy nhiên, song song với mục đích tập huấn cán bộ Đoàn – Hội thì cũng cho các bạn sinh viên có thời gian tham quan thắng cảnh, di tích lịch sử. Tuỳ từng địa điểm cụ thể mà sinh viên có được hình thức du lịch phù hợp. Nhìn chung, các hội trại do Đoàn thanh niên – Hội sinh viên trường tổ chức, đã mang tên là hội trại chỉ có thể là theo hình thức cắm trại kết hợp với tham quan. Địa điểm đến thường là các di tích lịch sử hay các khu du lịch có khu đất rộng dành riêng cho việc cắm trại. Theo tìm hiểu của chúng tôi, một năm tổ chức Đoàn – Hội có tổ chức từ ba hội trại trở nên như Hội trại tập huấn cán bộ Đoàn, hội trại tập huấn cán bộ Hội, hội trại sức trẻ Nhân văn, hội trại cán bộ Đoàn năm nhất, hội trại cán bộ Hội năm nhất….. Chẳng hạn như hội trại tập huấn cán bộ Đoàn được tổ
chức vào đầu năm học 2007 – 2008 tại khu di tích địa đạo Củ Chi, đối tượng là các cán bộ Đoàn ở các khoa, bộ môn. Đơn vị đứng ra tổ chức là ban chấp hành đoàn trường cùng kết hợp với liên chi hội sinh viên trường. Ngoài những nội dung chương trình như cắm trại, thi văn nghệ, đốt lửa trại, chơi trò chơi lớn ban đêm, các bạn sinh viên còn được nghe kể về lịch sử của vùng đất Củ Chi, quá trình đấu tranh chống lại kẻ thù của đồng bào nhân dân khu vực này tại nhà truyền thống của huyện Củ Chi. Ngoài ra, sinh viên còn được tham quan đền Bến Dược, địa đạo Củ Chi …. Hoạt động này đã tạo sự thích thú từ phía sinh viên, đặc biệt là sinh viên năm nhất. Những tân sinh viên mới bước vào giảng đường đại học, lần đầu tiên tham gia một chương trình lớn ở trường đại học.
Tất cả các hội trại được tổ chức đều có hình thức như nhau, có khác chăng là địa điểm đến và tên chương trình, tên hội trại. Tuy nhiên, những hội trại như vậy đã đáp ứng được nhu cầu của sinh viên là được giao lưu với bạn bè, tăng thêm tình đoàn kết, đặc biệt nhất là việc được đến một địa điểm mới, khám phá một vùng đất mới. Đó là hoạt động thường kỳ của Đoàn thanh niên – Hội sinh viên trường, hàng năm đều phải tổ chức. Và luôn thu hút được sự tham gia nhiệt tình từ sinh viên.
Ngoài ra, các khoa cũng có tổ chức cho sinh khoa mình đi chơi, dã ngoại. Chẳng hạn như khoa Lịch Sử, vào đầu năm học, Ban chấp hành đoàn – hội sinh viên khoa lịch sử cùng ban cán sự lớp năm 1, năm 2 tổ chức cho sinh viên năm 1, năm 2 đi thăm quan các bảo tàng ở Thành phố Hồ Chí Minh. Đi tham quan bảo tàng đã trở thành truyền thống của sinh viên khoa Lịch sử.
Trong vòng ba năm liên tiếp từ 2005 đến 2007, Ban chấp hành đoàn khoa Lịch sử đã tổ chức được ba chuyến tham quan bảo tàng. Lần một năm 2005 và lần hai năm 2006, do chưa có kinh nghiệm tổ chức, Ban chấp đoàn khoa Lich sử đã tổ chức các chuyến tham quan đến bảo tàng Chứng tích chiến tranh, bảo tàng Hồ Chí Minh, nhưng không có một chương trình cụ thể chi tiết, chỉ cùng sinh viên đến bảo tàng tham quan rồi về, chứ không có bất kỳ một chương trình chi tiết. Trong các lần đi này, sinh viên phải tự đi xe buýt và đi bộ đến Bảo tàng.
Chuyến đi bảo tàng lần 3 được tổ chức vào ngày 28/10/2007, do được hỗ trợ từ khoa – 10.000 đồng/ sinh viên, và sinh viên còn đóng thêm 40.000 đồng/ sinh
viên nên ban chấp hành đoàn khoa lịch sử đã tính toán thuê xe cho sinh viên từ Thủ Đức lên thành phố và đến bảo tàng. Đây là một chuyến du lịch ngắn ngày – du lịch trong ngày, lịch trình chi tiết cụ thể như sáng đi tham quan Dinh thống nhất, bảo tàng lịch sử Hồ Chí Minh, buổi trưa sinh viên sẽ ăn trưa tại công viên văn hoá Tao Đàn và chơi một số trò chơi nhỏ, mục đích là để sinh viên năm nhất và năm hai có cơ hội trao đổi kinh nghiệm học tập với sinh viên năm 3 và năm 4. Ngoài ra, còn tạo sự đoàn kết, gắn bó giữa các sinh viên.
Chương trình đi bảo tàng lần ba có khác so với hai lần trước là việc thuê xe cho sinh viên đi để chủ động phương tiện đi lại, buổi trưa không để sinh viên về nữa mà tập trung sinh viên ở công viên ăn uống, chơi trò chơi và trao đổi kinh nghiệm học tập giữa các sinh viên. Đây là dịp để các sinh viên khoá trên giải đáp thắc mắc về học tập, cũng như là trao đổi một số thắc mắc của sinh viên năm 1 và năm 2. Qua chuyến du lịch này mới thấy được vai trò tổ chức của ban chấp hành đoàn khoa, cũng như là liên chi hội sinh viên của khoa Lịch sử. Dù là chuyến du lịch ngắn ngày nhưng phải sau hai lần tổ chức thì khoa lịch sử mới có kinh nghiệm trong vấn đề tổ chức. Vì không phải là một tổ chức du lịch chuyên nghiệp do vậy tổ chức được chuyến đi là đã thực hiện được mục đích đề ra nhằm nâng cao vốn hiểu biết, thu thập thêm kiến thức, tạo điều kiện cho sinh viên thân thiết, đoàn kết hơn. Qua tìm hiểu của chúng tôi thì hoạt động du lịch ở khoa Lịch sử cũng phát triển hơn so với các khoa khác trong trường.
Hoạt động du lịch là một sân chơi dành cho sinh viên, phục vụ cho nhu cầu thích du lịch tìm hiểu về quê hương đất nước, con người Việt Nam của sinh viên bằng hình thức tham quan, dã ngoại.
Hoạt động du lịch với hình thức tham quan/ dã ngoại ở khoa Địa lý cũng rất mạnh, là hoạt động rất được chú trọng ở khoa Địa lý. Với mục đích tạo sự giao lưu và sự đoàn kết, thân thiết giữa các đoàn viên, hội viên, sinh viên ở các chi đoàn, lớp trong khoa, giúp đỡ các sinh viên năm nhất làm quen với nhau và trao đổi kinh nghiệm học tập với các sinh viên khoá trước, tạo tính kỷ luật cho mọi sinh viên thông qua những nội quy, những trò chơi lớn của chương trình.
Ban chấp hành đòan khoa Địa lý kết hợp liên chi hội sinh viên khoa địa lý đã tổ chức các chuyến du lịch cắm trại cho sinh viên tham gia với tên gọi là hội trại
truyền thống. Đặc điểm chung của các hội trại là chi phí rẻ, phù hợp với sinh viên, thu hút sự nhiệt tình tham gia của các bạn sinh viên. Đối tượng chủ yếu là sinh viên năm nhất và năm hai. Các chuyến du lịch Cắm trại với ý nghĩa là hội trại tập huấn của khoa Địa lý là một ví dụ điển hình. Trong hai chuyến du lịch ngắn ngày theo loại hình du lịch cắm trại được tổ chức vào tháng 10/ 2006 và tháng 11/2007, ban tổ chức đã xây dựng một chương trình chi tiết cụ thể. Địa điểm cắm trại phù hợp, chọn các địa điểm gần như Củ Chi và Vườn Cò – Q9.
Mỗi thành viên tham gia hội trại ở Củ Chi đóng 100.000 đồng/ sinh viên với thời gian là hai ngày một đêm, còn ở Vườn Cò – Q9 là 70.000 đồng/ sinh viên với thời gian là một ngày. Đối với sinh viên đây là một chi phí hợp lí. Một đặc điểm nổi bật trong hai chuyến du lịch này là sinh viên phải mua sẵn đồ ăn, mang theo xong nồi tới nơi tự nấu ăn. Ngoài những hoạt động khung thì ban tổ chức đã có những cuộc thi nhằm tái hiện lại những truyền thống văn hoá của dân tộc Việt Nam. Chẳng hạn như hình thức tái hiện lại đám cưới truyền thống của người Việt Nam.
Sau mỗi chuyến đi, ban tổ chức họp lại và phân tích ưu khuyết điểm, những gì đã làm tốt và những gì chưa thực hiện được. Các bạn cho rằng ưu điểm chính là:"Công tác tổ chức, chuẩn bị rất tốt; sinh viên chơi rất nhiệt tình; đạt được mục đích đã đề ra". Và cũng có những khuyết điểm như: "không chủ động được thời gian cho đa số sinh viên (nhiều sinh viên còn học cả ngày thứ bảy);Công tác tuyên truyền cho chuyến đi còn kém nên số lượng sinh viên tham gia chưa nhiều". Ngoài ra, phương hướng phát triển hoạt động du lịch bằng hình thức tham quan, dã ngoại ở khoa Địa lý trong thời gian tới là vẫn được tổ chức và vận động sinh viên cả 4 khoá tham gia, địa điểm có thể xa hơn và không bó hẹp ở phạm vi thành phố, làm tốt công tác tuyên truyền… Qua việc tìm hiểu hoạt động du lịch bằng hình thức tham quan, dã ngoại ở khoa Địa lý rất phát triển và tổ chức phù hợp với sinh viên. Vì những người tổ chức cũng là sinh viên nên họ hiểu được nhu cầu của sinh viên. Do vậy, đã thu hút được sự tham gia nhiệt tình từ phía sinh viên trong khoa cũng như sinh viên trong từng lớp.
Hoạt động du lịch bằng hình thức du lịch tham quan dã ngoại của các khoa khác cũng có phát triển và áp dụng thực hiện cho sinh viên. Chẳng hạn như khoa Ngữ văn Pháp, Ngữ văn Nga, Triết học, Ngữ văn Trung Quốc, Ngữ văn Anh. Nhìn chung, hoạt động du lịch chủ yếu theo loại hình du lịch cắm trại với mục đích tập huấn cán bộ Đoàn – Hội, hay cắm trại nhân các ngày lễ như 30/4, 22/12…. Đối tượng tham gia không chỉ là những cán bộ Đoàn – Hội trong khoa mà còn mở rộng đến tất cả các sinh viên. Loại hình du lịch chủ yếu là cắm trại kết hợp với tham quan. Chẳng hạn, khoa Ngữ Văn Nga tổ chức cho sinh viên đi du lịch cắm trại ở Vườn Xoài – Đồng Nai nhân ngày 22/12 với chủ đề "Mùa xuân người cầm súng" kết hợp với việc tham quan khu du lịch Vườn Xoài. Mỗi thành viên tham gia đóng 70.000 đồng/ sinh viên cho chuyến du lịch kéo dài hai ngày một đêm này. Mục đích giao lưu trao đổi kinh nghiệm giữa bí thư các chi đoàn. Hay chuyến du lịch dã ngoại ở Củ Chi với thời gian một ngày, mỗi thành viên tham gia đóng 50.000 đồng/ sinh viên, kết hợp với thăm quan đền Bến Dược, địa đạo Củ Chi. Khoa Ngữ Văn Pháp ít tổ chức du lịch cho sinh viên tham gia. Tuy nhiên, Đoàn khoa Ngữ văn Pháp cũng tổ chức như chương trình cắm trại ở Đảo Dừa Lửa có sự kết hợp với Đoàn khoa Địa lý vào tháng 3/ 2006, mang tên "L'amitie'sans from tie're". Mục đích tạo mối quan hệ giao lưu giữa sinh viên hai khoa. Tuy nhiên, chuyến đi không thu hút được sinh viên tham gia, do sinh viên khoa Ngữ Văn Pháp có đặc điểm là thích đi chơi theo nhóm, còn một phần sinh viên thì ham học, không muốn đi đâu, chỉ lo học. Để thu hút được sinh viên tham gia phải tổ chức hấp dẫn, có địa điểm rõ ràng, thời gian hợp lí và không có quá nhiều ràng buộc.
Hoạt động du lịch bằng hình thức tham quan, dã ngoại của khoa Quan hệ Quốc tế cũng không phát triển lắm. Đó là việc sinh viên đi du lịch theo nhóm, ít đi du lịch theo tổ chức Đoàn – Hội hay theo lớp/ khoa. Chương trình học của sinh viên khoa Quan hệ quốc tế rất nặng, học cả tuần, không có thời gian nghỉ. Vì vậy, sinh viên chỉ đi chơi những dịp nghỉ lễ hay những chuyến du lịch dã ngoại ngoại ngắn ngày và địa điểm gần. Tuy nhiên, tổ chức Đoàn – Hội khoa Quan hệ quốc tế cũng có tổ chức cho sinh viên cả bốn khoá đi du lịch cắm trại kết hợp với tham quan khu di tích lịch sử địa đạo Củ Chi nhưng không thu
hút được sinh viên tham gia. Do công tác tuyên truyền không được chú trọng, và sinh viên chỉ đi du lịch theo nhóm. Để thu hút được sinh viên tham gia du lịch do tổ chức Đoàn – Hội thực hiện, Đoàn thanh niên – Hội sinh viên khoa Quan hệ quốc tế cần tìm kiếm những địa điểm đa dạng, cần có không gian riêng để có thể sinh hoạt vui chơi cho nhiều người, ngoài ra cần có những hoạt động trò chơi để sinh viên có cơ hội thể hiện bản thân.
Như vậy, hoạt động du lịch ở khoa Quan hệ quốc tế không thu hút được sự tham gia của sinh viên. Do đặc điểm của sinh viên khoa này chỉ đi du lịch theo nhóm và lịch học quá dày.
Qua việc tìm hiểu hoạt động du lịch theo hình thức tham quan/ dã ngoại, chúng tôi có một số cách phân loại loại hình du lịch của sinh viên như sau
Loại hình du lịch tham quan, dã ngoại qua hình thức cắm trại: Sinh viên thường đi du lịch theo loại hình cắm trại nhưng không đơn thuần chỉ có cắm trại, mà còn kết hợp với các loại hình khác như du lịch tham quan, dã ngoại. Đây được xem là loại hình du lịch được sinh viên ưa thích nhất và thường xuyên tổ chức.
Du lịch cắm trại kết hợp với du lịch tham quan: Du lịch cắm trại kết hợp với du lịch tham quan có thời gian chỉ một ngày, địa điểm đến gần ở trong khu vực thành phố Hồ Chí Minh. Chi phí cho chuyến đi ít, khoảng dưới 100.000 đồng/ người/ ngày. Vấn đề ăn uống được đặt cơm tại nơi đến. Mục đích của những chuyến du lịch này là tạo mối quan hệ đoàn kết, gắn bó thân thiết giữa các thành viên. Hình thức tổ chức chủ yếu là chơi trò chơi tập thể nhưng nhẹ nhàng, kết hợp với việc tham quan khu vực đến.
Du lịch cắm trại kết hợp với du lịch tham quan các di tích lịch sử, các danh lam thắng cảnh. Thời gian thường là hai ngày một đêm, chi phí thường dao động từ 100.000 đồng/ sinh viên đến dưới 300.000 đồng/ sinh viên. Hình thức tổ chức đa dạng. Ngoài việc chơi các trò chơi vận động, còn có các hoạt động thi nấu ăn, thi thời trang, các hội thi tái hiện lại một nét văn hoá truyền thống nào đó của dân tộc Việt Nam, đốt lửa trại, chơi trò choi ban đêm, tham quan
các di tích lịch sử…. Đặc biệt, có nhiều chuyến du lịch, việc ăn uống do sinh viên tự lo, đem theo đô đi nấu ăn chứ không đặt cơm tại nơi đến.
Du lịch cắm trại kết hợp du lịch biển: Với đặc điểm là đến những vùng biển và cắm trại. Điểm khác biệt của loại hình du lịch này là được tắm biển, chơi thể thao biển và đốt lửa trại trên bờ biển. Thưởng thức hải sản sản biển.
Du lịch cắm trại kết hợp du lịch núi: Loại hình du lịch này tuy không phát triển phổ biến ở sinh viên nhưng có tồn tại ở sinh viên. Có một số khoa/ lớp trong trường tổ chức du lịch theo loại hình này. Nhưng hình thức tổ chức thì không khác mấy so với loại hình du lịch cắm trại kết hợp với tham quan.
Nhưng có một sự khác biệt chủ yếu là đoàn du khách sẽ du lịch ở những vùng cao.
Qua đó, thấy được rằng du lịch theo loại hình tham quan/ dã ngoại rất được các tổ chức đoàn thể quan tâm và tổ chức thực hiện. Các tổ chức Đoàn – Hội thường dùng hình thức tham quan/ dã ngoại để đưa sinh viên đến với những vùng đất mới với mục đích tham quan, cắm trại. Nhưng có một loại hình du khác cũng phát triển không kém chính là loại hình du lịch nghiên cứu, học tập.