ĐẢNG BỘ THỊ XÃ BÀ RỊA TRONG QUÁ TRÌNH
III. XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ VỮNG MẠNH
2. Củng cố, kiện toàn, xây dựng chính quyền, Mặt trận Tổ quốc
Từ tháng 4 năm 1996, hệ thống chính quyền các cấp đã từng bước kiện toàn bộ máy tổ chức theo Nghị định số 50/NĐ-CP của Chính phủ.
Ủy ban nhân dân thị xã đã ban hành Quy chế làm việc của hệ thống chính quyền các cấp. Hội đồng nhân dân thị xã và các phường, xã đã thể chế hóa kịp thời các nghị quyết, chủ trương của Đảng bộ trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng. Các kỳ họp của Hội đồng nhân dân ngày càng được nâng cao chất lượng, các văn bản, Nghị quyết ban hành được đảm bảo bám sát thực tiễn đời sống và mang tính khả thi.
Hội đồng nhân dân đã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo luật định bằng các hình thức sáng tạo phù hợp theo tình hình thực tế của địa phương.
Hoạt động của đại biểu hội đồng nhân dân được tập trung trong thời gian trước, trong và sau kỳ họp. Đại biểu ngày càng thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, tích cực năng động, nâng cao năng lực chuyên môn, gương mẫu chấp hành pháp luật của Nhà nước và tuyên truyền Nhân dân thực hiện, được Nhân dân tin tưởng và xứng đáng là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân. Trước kỳ họp, Thường trực Hội đồng nhân dân tổ chức Hội nghị liên tịch với UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các ban của Hội đồng nhân dân quyết định nội dung, chương trình.
Trong 5 năm (1994-1999), Hội đồng nhân dân đã tiến hành 11 kỳ họp thường kỳ để quyết định nhiệm vụ kinh tế - xã hội - an ninh quốc phòng địa phương, 2 kỳ họp bất thường để củng cố tổ chức bộ máy.
Trước hết, Hội đồng nhân dân tập trung quyết định nhiệm vụ, giải pháp thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng và chương trình hoạt động theo từng thời gian. Thể hiện bằng việc xây dựng nghị quyết của mình trên cơ sở cụ thể hóa Nghị quyết của Đảng bộ và kết quả thẩm định của các ban, xem xét, chọn lọc ý kiến đóng góp của cử tri.
Trong 5 năm, Hội đồng nhân đã ban hành được 8 Nghị quyết, chuyên đề xuất phát từ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và nhu cầu bức xúc của nhân dân. Trong 8 Nghị quyết chuyên đề này có những Nghị quyết thể hiện được nỗ lực lớn trong việc định hướng phát triển thị xã Bà Rịa đến năm 2010, phát triển thương mại - dịch vụ, văn hóa xã hội như: Nghị quyết quy hoạch tổng thể thị xã Bà Rịa đến năm 2000 và đến
năm 2010; Nghị quyết quy hoạch tổng thể khu Trung tâm thương mại;
Nghị quyết về thành lập Trường phổ thông trung học Bán công Nguyễn Bỉnh Khiêm và Trường Trung học cơ sở Dương Văn Mạnh, về xây dựng khu nghĩa địa của Thị xã và một số nghị quyết về chia tách đơn vị hành chính của địa phương như chia tách ấp Núi Dinh - xã Long Hương, ấp Bắc - xã Hòa Long và khu phố 4 - phường Phước Hưng, thành lập khu phố 4 - Gò Cát, phường Long Toàn…
Tại kỳ họp thứ nhất, Hội đồng nhân dân thị xã Bà Rịa khóa I đã bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch và thành viên UBND, tổng số thành viên Ủy ban nhân dân được bầu tại kỳ họp là 7 đồng chí. Trong quá trình hoạt động, để đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ chính trị số thành viên Ủy ban nhân dân tiếp tục được bầu bổ sung 02 đồng chí. Năng lực hoạt động của Hội đồng nhân dân được nâng cao qua từng kỳ họp, giải quyết kịp thời nhiều vấn đề phát triển kinh tế - xã hội của thị xã cũng như ý kiến của cử tri.
Chức năng giám sát được thực hiện một cách thường xuyên, có hiệu quả.
Chế độ tiếp xúc cử tri, sinh hoạt tổ đại biểu, giao ban định kỳ giữ vững nề nếp, chất lượng, chế độ thông tin hai chiều có nhiều tiến bộ. Các ý kiến chất vấn của cử tri và Đại biểu được Ủy ban nhân dân và các ngành chức năng giải quyết trả lời nghiêm túc, tạo được lòng tin của nhân dân, đảm bảo về phát triển kinh tế xã hội địa phương, góp phần quan trọng vào thực hiện Nghị quyết của Đảng bộ thị xã.
Ủy ban nhân dân thị xã đã thể hiện tính năng động, sáng tạo trong công tác điều hành thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cũng như việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng. Nghị quyết của Tỉnh ủy, Thị ủy, Hội đồng nhân dân tỉnh và thị xã đã được Ủy ban nhân dân cụ thể hóa bằng các chương trình hành động, văn bản triển khai đến từng ngành, cấp chính quyền cơ sở.
Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong 05 năm qua đã từng bước được bồi dưỡng, đào tạo đáp ứng kịp thời nhiệm vụ điều hành quản lý công việc. Đề án cải cách thủ tục hành chính theo mô hình “một cửa” của Ủy ban nhân dân thị xã đã được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt từ năm 1997 và đi vào thực hiện ổn định; nâng cao được hiệu suất giải quyết các yêu cầu của các tổ chức và công dân, đảm bảo thời gian, giảm phiền hà cho nhân dân. Quy chế dân chủ ở cơ sở được thực hiện nghiêm túc, tập
trung vào các nội dung “dân biết”; “dân góp ý kiến”, “dân bàn và quyết định”, “dân giám sát, kiểm tra”. Công tác cải cách hành chính theo mô hình “một cửa” được chỉ đạo triển khai có những kết quả nhất định trong việc giải quyết các thủ tục hành chính với các tổ chức và nhân dân đảm bảo thời gian, giảm phiền hà và hạn chế được nhiều tiêu cực. Hàng năm Ủy ban nhân dân phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thị xã cùng các ngành, đoàn thể trong xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, giải quyết kịp thời những vấn đề bức xúc của dân, không để kéo dài thời gian, gây bức xúc trong dư luận.
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân ngay khi thành lập thị xã đã phát huy vai trò trong quá trình ổn định xã hội và phát triển kinh tế của địa phương. Trước hết đối với công tác vận động quần chúng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ nhất đã khẳng định đây là một mặt trận quan trọng trong việc tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, phát huy vai trò làm chủ, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, giữ vững ổn định chính trị, trật tự xã hội. Nhiều phong trào được đẩy mạnh thực hiện ở từng địa bàn như: Phong trào xóa đói, giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa; phong trào nông dân sản xuất, lao động giỏi; phong trào phụ nữ làm kinh tế, nuôi con tốt, dạy con ngoan…
Hệ thống tổ chức Mặt trận Tổ quốc được củng cố, phát triển và đổi mới phương thức hoạt động. Đến cuối năm 1999, toàn thị xã có 43 Ban Công tác mặt trận ở khu phố, ấp với 315 cán bộ; xây dựng và phát triển 576 tổ địa bàn dân cư với 1.401 cán bộ các chức danh hoạt động. Lực lượng này có vai trò quan trọng trong triển khai thực hiện công tác vận đồng quần chúng, thực hiện tốt các phong trào địa phương. Đến cuối năm 1999, toàn thị xã đã có 07 khu phố và 6.445 hộ gia đình đạt tiêu chuẩn văn hóa13. Phong trào toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc được Nhân dân đồng tình hưởng ứng. Thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở được triển khai tới địa bàn dân cư với 44.399 người dân tham gia. Nâng cao nhận thức cho hội viên, đoàn viên; tính đến tháng 6 năm 2000, đã có 16.107 lượt cán bộ Mặt trận, các đoàn thể được tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ. Cán bộ, đoàn viên, hội viên đã tích cực học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ và phẩm chất đạo đức, có 97 đồng chí được kết nạp
13. Thị xã ủy, Báo cáo số 123-BC/TXU ngày 5/10/1999 về tình hình 5 năm từ ngày thành lập thị xã Bà Rịa (15/8/1994-15/8-1999), trang 6.
vào Đảng, lực lượng cốt cán được các cấp ủy đảng thường xuyên củng cố, nâng cao chất lượng, đã phát triển 5.956 đồng chí làm cốt cán cho các phong trào ở cơ sở, đạt 14,43% tổng số đoàn viên, hội viên. Riêng nội dung “xây dựng cộng đồng dân cư” đã tiến hành công việc thiết thực như: bầu cử trưởng ấp, khu phố; 09 khu phố, ấp đã có quy ước khu phố, ấp do Ủy ban nhân dân thị xã ban hành.
Phong trào tương thân, tương trợ ở các cấp với nhiều hình thức, đã huy động và xoay vòng các nguồn vốn hơn 21 tỷ đồng đầu tư cho 15.948 lượt cán bộ đoàn viên - hội viên và cán bộ công nhân viên vay hoặc mượn không tính lãi để phát triển kinh tế gia đình, đã có trên 95%
cán bộ - đoàn viên - hội viên - cán bộ công nhân viên sử dụng vốn có hiệu quả. Các ngành, đoàn thể đã giới thiệu 2.701 người tham gia làm việc tại các công ty, xí nghiệp trên địa bàn thị xã.
Mô hình làm kinh tế gia đình trên địa bàn thị xã đã hình thành và phát triển. Các tổ hội ngành nghề hoạt động từng bước có hiệu quả, với trên 13 tỷ đồng vốn vay Ngân hàng và các nguồn vốn tương thân, tương trợ, các hộ nông dân đã tham gia cải tạo vườn tạp, khai thác được các tiềm năng kinh tế, giúp cho đông đảo hội viên phát triển kinh tế gia đình ổn định cuộc sống... Các mô hình phát triển kinh tế trang trại, tiểu thủ công nghiệp, thương nghiệp có nhiều đổi mới, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh có hiệu quả, đã giải quyết được nhiều lao động góp phần ổn định tình hình kinh tế của địa phương. Tiếp cận với quy trình lao động, khoa học công nghệ tiên tiến, đội ngũ lao động thị xã ngày càng nâng cao tay nghề, nắm bắt được thị trường, chủ động vận dụng vào thực tiễn sản xuất kinh doanh. Một trong những nét mới của phong trào là việc huy động đóng góp ngày công ở các cấp để xây dựng, sửa chữa hệ thống hạ tầng cơ sở, cải tạo nâng cấp, chỉnh trang đô thị và nông thôn, mở các đường liên khu phố, ấp trị giá 17 tỷ đồng. Tại các tổ địa bàn dân cư, nhân dân đã thật sự thấy rõ nghĩa vụ và quyền lợi của mình, từ đó tích cực sinh hoạt học tập, phát triển kinh tế, giữ vững an ninh trật tự tại các khu phố, ấp.
Liên đoàn lao động thị xã nâng cao năng lực quản lý và hoạt động.
Số lượng công đoàn hàng năm đều tăng, tính đến cuối năm 1999, có 47 công đoàn cơ sở do Liên đoàn lao động quản lý trong đó có 02 công đoàn ngoài quốc doanh với tổng số 1.921 đoàn viên. Liên đoàn lao động thị
xã thực hiện chủ trương giúp vốn làm kinh tế phụ, giải quyết 2.362 lượt vay trên 4 tỷ đồng; tặng trên 600 phần quà cho gia đình chính sách, khó khăn; giới thiệu cho hơn 300 lao động có việc làm.
Hội Nông dân có 8 cơ sở (tính đến cuối năm 1999). Kết quả quan trọng nhất trong những năm thực hiện Nghị quyết Đảng bộ thị xã lần thứ nhất của Hội Nông dân là đẩy mạnh phong trào giúp nhau làm kinh tế với nhiều chương trình phù hợp. Hội đứng ra tín chấp cho nông dân vay vốn sản xuất, vay vốn cải tạo vườn tạp, chuyển đổi cây trồng, đặc biệt là hỗ trợ nông dân vay vốn không lãi với 615 hộ, đã kích thích nông dân tham gia sản xuất phát triển kinh tế gia đình tăng thu nhập. Qua hoạt động đã có nhiều gương điển hình về nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, trong số 2.700 gương điển hình tiên tiến, làm kinh tế giỏi và các sáng kiến trong lao động trong 5 năm có 530 hộ nông dân sản xuất giỏi.
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thị xã Bà Rịa được thành lập, ổn định và hoạt động hiệu quả. Đến đầu năm 2000, toàn thị xã có 4.582 đoàn viên, 1.547 hội viên và 10.585 đội viên. Đoàn Thanh niên thị xã hoạt động nổi bật với phong trào thanh niên lập nghiệp - tuổi trẻ giữ nước bằng việc hỗ trợ cho đoàn viên, hội viên vay vốn phát triển kinh tế. Trong 05 năm Đoàn đã nhận chăm sóc 27 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thăm hỏi các gia đình chính sách và các hoạt động từ thiện; tích cực thực hiện tốt chương trình xóa đói giảm nghèo - giải quyết việc làm, đã tạo điều kiện cho 2.374 đoàn viên, thanh niên có việc làm.
Với thời gian 06 năm thành lập, Hội Liên hiệp Phụ nữ thị xã đã có những kết quả quan trọng trong hoạt động. Đến năm 2000 Hội Phụ nữ có 224 tổ, phát triển mới trên 2000 hội viên trong đó có 936 hội viên nòng cốt. Hội viên phụ nữ đóng vai trò lớn trong công tác vận động quần chúng, tích cực tham gia nhiệm vụ xây dựng kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của địa phương. Nhiều phong trào được Đảng bộ ghi nhận như phong trào giúp nhau làm kinh tế đã giúp cho trên 8.000 chị em vay; phong trào nuôi con khỏe dạy con ngoan, phối hợp với các ngành, đoàn thể địa phương thực hiện các phong trào đền ơn đáp nghĩa, xóa đói giảm nghèo.
Hội Cựu chiến binh thị xã đã tích cực tham gia vào phát triển kinh tế - xã hội. Qua các hoạt động huy động vốn nhàn rỗi, vay các nguồn
vốn khác, vốn từ xây dựng quỹ hội của các cơ sở xã, phường, giúp nhau làm kinh tế gia đình cải thiện đời sống hội viên. Năm 2000, Hội Cựu chiến binh có 761 hội viên, 47 chi hội hoạt động đều. Phong trào “Viên gạch đỏ ấm tình đồng đội” do Hội thực hiện với các hoạt động tặng sổ tiết kiệm, thăm hỏi các hội viên ốm đau, giúp hội viên trị bệnh… Phong trào của Hội Cựu chiến binh đã mang lại hữu ích trong phong trào đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn của Thị xã.
Như vậy, đến năm 2000, hệ thống chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể của thị xã Bà Rịa đã củng cố, phát triển vững mạnh, nâng cao chất lượng hoạt động đáp ứng kịp thời với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và sự nghiệp đổi mới của toàn Đảng, toàn dân. Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân đã hoàn thành nhiệm vụ chính trị trong thực hiện các chỉ tiêu quan trọng trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh quốc phòng. Mặt trận và các đoàn thể, tổ chức xã hội đã phát huy được năng lực đẩy mạnh phong trào hành động cách mạng của quần chúng như phong trào xóa đói giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, từ thiện xã hội, nông dân sản xuất giỏi, phụ nữ giúp nhau làm kinh tế gia đình, phong trào thanh niên lập nghiệp, tuổi trẻ giữ nước… đã góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ nhất (nhiệm kỳ 1996-2000).
* Thành quả Đảng bộ thị xã Bà Rịa trong 06 năm lãnh đạo xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội (1994-2000) được đánh giá là quan trọng, được thể hiện ở nhiều mặt. Đảng bộ thị xã được củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, vận dụng sáng tạo nội dung tinh thần đổi mới của Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ II, kế thừa thành tựu của các năm trước vào điều kiện cụ thể của địa phương. Thành quả đạt được là biểu hiện sự kết hợp trí tuệ của Ban Chấp hành Đảng bộ với trí tuệ và kinh nghiệm của toàn Đảng bộ thị xã Bà Rịa. Chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể được củng cố và đi vào hoạt động có hiệu quả.
Trong suốt 06 năm lãnh đạo (1994-2000), Đảng bộ luôn xác định công tác xây dựng Đảng là then chốt, từ đó không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo thông qua thực hiện các chương trình hành động, các Nghị quyết cấp trên và Thị xã để thống nhất tư tưởng đến hành động trong Đảng, trong Nhân dân. Kinh tế thực hiện theo đúng cơ cấu công nghiệp
- tiểu thủ công nghiệp - dịch vụ thương mại và nông nghiệp, hoàn thành và đạt chỉ tiêu theo Nghị quyết Đại hội đến năm 2000. Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp được phát huy và phát triển ổn định; kinh tế dịch vụ đa dạng, đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống nhân dân; nông nghiệp đã chuyển dịch sang sản xuất hàng hóa. Đặc biệt bộ mặt đô thị ngày càng đổi mới, cùng với việc đầu tư của Nhà nước vào các công trình mở rộng nâng cấp hệ thống giao thông đô thị và nông thôn và các công trình phúc lợi khác, tạo bước khởi sắc về công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Hệ thống Trung tâm thương mại và các chợ phường, xã được hoàn chỉnh, tạo sự khởi sắc cho hoạt động dịch vụ, thương mại.
Giải quyết các vấn đề xã hội, phát triển các lĩnh vực văn hóa, thiết thực cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân. Thực hiện tốt chương trình giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo với kết quả xóa trên 800 hộ nghèo; mạng lưới y tế khu phố, ấp phủ kín 100%; cùng với việc phát triển nguồn lực, lao động công nghiệp tăng lên đáng kể (tăng 700 công nhân cho 05 nhà máy, xí nghiệp mở rộng, 67 lao động cho 26 cơ sở tiểu thủ công nghiệp). Phong trào xây dựng phường, xã, khu phố, ấp, cơ quan, gia đình văn hóa được thực hiện rộng khắp và đã trở thành một nét hoạt động mới mang tính văn minh và đánh dấu sự gắn bó giữa Đảng với dân ngày càng sâu sắc.
Sáu năm củng cố xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội - một thời gian không phải là dài song với nỗ lực lớn, Đảng bộ và các tầng lớp nhân dân thị xã Bà Rịa đã phấn đấu không ngừng, thực hiện được mục tiêu kinh tế - xã hội, xây dựng cơ sở vật chất làm thay đổi lớn bộ mặt của thị xã, tạo ra được những nhân tố đảm bảo và là động lực cho sự phát triển trở thành một đô thị của tỉnh và cả nước trong thời gian tiếp theo.