CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
3.7. Đánh giá kết quả thực nghiệm
Qua 3 tiết thực nghiệm, kết quả cho thấy đa số học sinh đã nắm và vận dụng được các bước giải các dạng toán có lời văn, tỉ lệ học sinh đạt điểm 8 - 10 khá cao ở cả hai lớp 5/1 và 5/2. Tuy nhiên, kết quả bài làm của lớp thực nghiệm đạt kết quả cao hơn lớp đối chứng. Từ đó, chúng ta bước đầu thấy được hiệu quả khả quan và
Điểm
Lớp
80
tính khả thi của phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề trong dạy học Toán có lời văn lớp 5. Như vậy phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề là một phương pháp mà giáo viên nên vận dụng thường xuyên để nâng cao hiệu quả trong dạy học.
Tiểu kết chương 3
Việc sử dụng phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề ở bậc Tiểu học nói chung và dạy môn toán nói riêng không chỉ mang lại thuận lợi cho giáo viên mà còn giúp phát triển khả năng tư duy, sáng tạo của HS. Tuy nhiên, không có một phương pháp dạy học nào là vạn năng. Mỗi PPDH đều có ưu và nhược điểm riêng, không phải trong trường hợp nào cũng có thể sử dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề mang lại hiệu quả cao. Do đó, GV cần phải phối hợp sử dụng các PPDH khác nhau nhằm phát huy ưu điểm, hạn chế nhược điểm của các PPDH, qua đó giúp HS tích cực học tập và góp phần nâng cao chất lượng của quá trình dạy học.
Tùy từng nội dung cụ thể của bài học mà người GV lựa chọn, phối hợp với các phương pháp sao cho phù hợp và cần chú ý đến đặc điểm tâm lý lứa tuổi của HS để đạt được hiệu quả dạy học cao nhất.
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết quả đạt được
Sau khi hoàn thành, đề tài: “Vận dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề vào dạy học giải một số bài toán có lời văn trong chương trình môn Toán lớp 5” đã đạt được một số kết quả như sau:
- Đề tài đã hệ thống lại nội dung và phương pháp dạy học giải một số bài toán có lời văn trong chương trình sách giáo khoa Toán 5 như: Bài toán về tỉ số phần trăm, Bài toán có nội dung hình học, Bài toán về chuyển động đều.
- Thêm vào đó, đề tài đã tìm hiểu cơ sở lí luận về phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề cũng như thực tiễn áp dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề ở nhà trường Tiểu học. Từ đó, xây dựng được quy trình dạy học theo hướng phát hiện và giải quyết vấn đề trong dạy học Toán có lời văn lớp 5. Đề xuất một số biện pháp để áp dụng hiệu quả phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề này vào dạy học giải toán có lời văn lớp 5.
81
- Tiến hành thực nghiệm sư phạm để đánh giá mức độ khả thi của đề tài.
Đề tài đã giúp bản thân học hỏi và rút ra được nhiều kinh nghiệm bổ ích:
Trong quá trình thực hiện đề tài, bước đầu giúp bản thân nắm được quy trình tiến hành một đề tài nghiên cứu khoa học, là cơ sở để có thể tiến hành những bài nghiên cứu khoa học về sau được tốt hơn.
Trong quá trình làm đề tài, chúng tôi đã có được những hiểu biết sâu sắc về dạy học nói chung và dạy học các bài toán có lời văn nói riêng trong chương trình sách giáo khoa Toán 5. Đó là việc tìm hiểu nội dung và phương pháp dạy học giải các bài toán có lời văn đã giúp bản thân củng cố lại những kiến thức đã có về phương pháp dạy học toán, về nội dung chương trình sách giáo khoa môn Toán lớp 5 mà cụ thể là một số dạng bài toán có lời văn.
Đề tài này không chỉ có ý nghĩa đơn thuần là khóa luận tốt nghiệp cho bản thân mà điều quan trọng hơn là chúng tôi đã rút ra được những bài học, những kinh nghiệm quý báu cho mình. Nó sẽ là hành trang chuẩn bị tốt cho công tác giảng dạy cũng như công tác nghiên cứu khoa học sau này. Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên có ý nghĩa khoa học và thực tiễn nhưng được thực hiện trong thời gian không lâu nên chắc chắn còn nhiều thiếu sót, hạn chế. Vì vậy chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy cô để đề tài được hoàn thiện hơn.
2. Một số ý kiến đề xuất
Qua quá trình thực hiện đề tài, chúng tôi có một số ý kiến đề xuất nhằm vận dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề vào dạy học giải toán đạt hiệu quả như sau:
Ban Giám hiệu nhà trường cần thường xuyên tổ chức các buổi tọa đàm, sinh hoạt chuyên môn để giáo viên trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau. Tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, phương tiện dạy học góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy.
Giáo viên xây dựng tình huống có vấn đề phải vừa sức học sinh. Trong các bước của tiết lên lớp cần bám sát vào hệ thống của bài để nêu ra tình huống có vấn đề. Vấn đề đặt ra cũng cần phù hợp với cách giải quyết. Không nên đặt ra những vấn đề rộng lớn quá mà tiết học không giải quyết triệt để, khi đó cần phải thu hẹp vấn đề lại.
82
Để phương pháp này đạt hiệu quả sử dụng trong dạy học đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo từ giáo viên cũng như học sinh. Tuy phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề có nhiều ưu điểm nhưng không phải bài học nào cũng có thể vận dụng được.
Do đó, giáo viên cần trang bị cho mình một cơ sở lí luận vững vàng về hệ thống các phương pháp dạy học môn Toán. Không ngừng nâng cao trình độ bản thân bằng cách tự học qua đồng nghiệp hay tham khảo thêm tài liệu, trên các phương tiện thông tin đại chúng. Giáo viên cần nghiên cứu kĩ các bài học, lựa chọn các tình huống có vấn đề và hướng các em vào giải quyết các vấn đề đó để giúp học sinh tự mình chiếm lĩnh tri thức.
3. Hướng nghiên cứu tiếp của đề tài
Nội dung dạy học giải toán đóng vai trò quan trọng trong nội dung dạy học chương trình Toán ở Tiểu học nói chung và chương trình Toán 5 nói riêng. Trong khuôn khổ khóa luận tốt nghiệp, thời gian nghiên cứu ít và kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều nên chúng tôi mới chỉ có thể nghiên cứu ở một số bài toán có lời văn:
Giải toán về tỉ số phần trăm; Giải toán có nội dung hình học; Giải toán về chuyển động đều. Nếu có điều kiện và thời gian, chúng tôi sẽ mở rộng nghiên cứu vận dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề vào dạy học các dạng còn lại của Toán có lời văn và các mảng kiến thức khác của chương trình môn Toán lớp 5.