BÀI 16: MẠCH GIẢI MÃ TÍN HIỆU VIDEO
16.3. Phân tích mạch giải nén tín hiệu hình trên máy VCD
Trên máy VCD Panasonic SA-AK65 sử dụng vi mạch MN89103M2 là mạch giải nén MPEG. Sơ đồ mạch được biểu diễn ở hình 16.4. Vi mạch MN89103M2 vừa có nhiệm vụ giải nén MPEG, vừa có nhiện vụ giải mã RGB.
MA0 …… ….MA10 RAS 38
Video Composite Out IC1000 WE 42 (MPEG Decoder)
DSP MD0 …. MD7
15 16
D0 13 2 DQ1 WE RAS
D1 14 3 DQ2
D2 15 4 DQ3
A0 2
IC 1001 D3 17 5 DQ4 IC 1002
A1 3
2M ROM D4 18 7 DQ5 4M DRAM
A2 4
D5 19 8 DQ6
A3 5
D6 20 9 DQ7
D7 21 10 DQ8
A0A1A2A3 … A17
12 11 10 9 30
Hình 16.3. Sơ đồ giao tiếp IC MPEG với RAM, ROM
- Tín hiệu ngõ ra RF xuất hiện tại chân (8) cấp cho chân (44) IC 702 (DSP).
- Tín hiệu CD Data từ chân (3) IC 702 cấp cho chân (21) của Jack CN702.
- Các tín hiệu LRCK, BCK, C2P0 từ chân (2), (1) và (64) IC 702 đến chân (20), (22), (16) Jack CN702, cuối cùng cấp cho chân (3), (4), (6) của IC giải nén.
- Chân (69), (75) và (67): Tín hiệu Y, C, video out.
- Chân (45) IC 901A được sử dụng để điều khiển Transistor Q903A, Q904A.
làm ngắt tín hiệu hình (video mute).
Ngoài ra trên khối giải nén MPEG người ta còn thiết kế các đường giao tiếp với RAM, ROM. Vi xử lý như biểu diễn ở hình 16.3. Các đường giao tiếp giữa IC MPEG và RAM, ROM như sau:
- MD: Memory Data: Dữ liệu nhớ, có các đường 8 bit liên lạc từ IC giải mã nén đến IC RAM.
- MA: Memory Address: Địa chỉ nhớ.
- RAS: Row address Select: Chọn địa chỉ hàng.
- WE: Write Enable: Cho phép ghi dữ liệu lên RAM.
THỰC HÀNH
16.4. Chẩn đoán, kiểm tra và sửa chữa mạch giải nén tín hiệu hình 16.4.1. Phương pháp kiểm tra mạch giải nén tín hiệu hình
a. Nguyên tắc chung
- Vận hành máy và quan sát hiện tượng.
- Nhận định hiện tượng hư hỏng xảy ra ở khối nào trên máy.
- So sánh với các hiện tượng, hư hỏng cơ bản đã nêu trong bài này.
- Tiến hành kiểm tra mạch MPEG-video decorder theo nội dung đã học.
- Đưa ra kết luận nguyên nhân hư hỏng, vị trí hư hỏng.
- Tiến hành sửa chữa hư hỏng trên máy.
b. Kiểm tra các mức điện áp cấp cho IC MPEG-video decoder - Dùng VOM đo các mức điện áp trên IC MPEG-video decoder.
- So sánh các mức điện áp đo được với các mức điện áp chuẩn của IC trên sơ đồ mạch (xem lại cách đã thực hiện ở mục 5.1.b bài 13).
c. Đo kiểm tra tín hiệu từ IC MPEG-audio decoder đến mạch audio DAC - Cấp nguồn vào máy, đặt máy ở chế độ phát lại, ta dò tìm chân.
- Các ngõ vào giao tiếp âm thanh: DAI-DATA; DAI-BCK; DAI-LRCK.
- Các chân ngõ ra DATA; BCK; LRCK; XCK với khối giải nén.
- Dùng máy đo sóng đo dạng sóng ở chân này. Nếu máy hoạt động tốt dạng sóng ngõ ra có dạng chuẩn biên độ khoảng 5Vpp. Nếu dạng sóng ngõ ra bị biến dạng hoặc biên độ dao động quá nhỏ thì có thể xảy ra hư hỏng ở mạch này.
d. Cách thay thế IC
- Mạch MPEG-audio decoder thường sử dụng các loại IC dán có nhiều chân.
Vì vậy việc thay thế các IC này khá phức tạp. Để đảm bảo IC hoạt động tốt sau khi thay thế chúng ta xem lại quy trình thay thế IC dán bài 4.
Hình 16.4. Mạch MPEG-video trên máy VCD Panasonic SA-AK65
16.4.2. Sửa chữa các hư hỏng thường gặp ở mạch giải nén tín hiệu hình Pan 1. Khi phát lại tín hiệu trên VCD, máy có tín hiệu thanh bình thường, nhưng tín hiệu hình bị mất
Như đã phân tích ở trên, máy hoạt động có tín hiệu âm thanh bình thường chứng tỏ mạch MPEG hoạt động bình thường, có thể hư hỏng chỉ xảy ra ở mạch giải mã nén video. Để sửa chữa pan này ta tiến hành theo các bước như sau:
Bước 1 : Kiểm tra các jack cắm audio out
- Dùng máy đo VOM đo kiểm tra các jack cắm video out.
- Kiểm tra dây tín hiệu A-V từ máy CD đến TV (xem lại bài 1).
Bước 2 : Đo kiểm tra các mức nguồn cấp cho mạch MPEG-video decoder - Dùng máy đo VOM đo kiểm tra nguồn cấp cho IC MPEG-video
decoder, so sánh với các mức nguồn chuẩn từ sơ đồ mạch, thường IC này được cấp nhiều mức điện áp khác nhau như phân tích ở trên.
- Nguồn cấp cho IC bị mất có thể liên quan đến các linh kiện trên mạch nguồn, bởi vì khi các linh kiện bị hư hỏng nối tắt xuống mass sẽ gây mất nguồn hoặc hư hỏng IC-MPEG-video deoder.
Bước 3 : Kiểm tra IC mạch MPEG-video deoder
- Nếu không có nguồn cấp cho IC cần kiểm tra lại mạch MPEG có chạm chập hay hỏng IC không.
- Nếu IC bị hỏng cũng có thể gây mất nguồn, ta có thể thay IC mới.
- Dùng mỏ hàn hơi tháo IC ra khỏi board mạch, thay IC mới cùng mã số, cùng loại.
Bước 4 : Kiểm tra tín hiệu từ mạch MPEG đến mạch RGB
- Sau khi thay IC MPEG mà mạch vẫn không hoạt động. Ta dùng máy đo sóng đo kiểm tra tín hiệu tại chân data in cấp cho mạch RGB.
- Nếu dạng sóng tín hiệu trên chân này không đúng dạng sóng chuẩn, như vậy đường mạch dẫn tín hiệu có vần đề.
Bước 5 : Kiểm tra các linh kiện trên mạch MPEG-video deoder
- Sau khi hoàn tất bước 3 nhưng mạch vẫn không hoạt động, ta tiếp tục kiểm tra các linh kiện liên quan với mạch.
- Các hư hỏng trên linh kiện thường xuất hiện trên các tụ điện gắn xuống mass, vì các tụ hoạt động lâu ngày có thể bị hư hoặc nối tắt xuống mass gây mất nguồn và mất tín hiệu.
Pan 2. Khi phát lại tín hiệu trên VCD, máy có tín hiệu thanh bình thường, hình ảnh kém chất lượng, bị nhiễu
Cũng như phân tích ở pan 1, máy hoạt động có tín hiệu hình ảnh bình thường chứng tỏ mạch MPEG hoạt động bình thường, có thể hư hỏng chỉ xảy ra ở mạch MPEG video decorder hoặc mạch ROM, RAM. Để sửa chữa pan này ta tiến hành theo các bước như sau:
Bước 1 : Đo kiểm tra các mức nguồn cấp cho mạch MPEG-video decoder - Dùng máy đo VOM đo kiểm tra nguồn cấp cho IC giải mã tín hiệu RGB
như nguồn Vdd, mass…xem có đúng giá trị chuẩn không.
- Nếu các mức nguồn cấp cho IC bị giảm thấp, có thể liên quan đến các linh kiện trên mạch nguồn, bởi vì khi các linh kiện bị hư hỏng cũng làm sụt áp trên mạch.
Bước 2 : Kiểm tra tín hiệu từ MPEG-video decoder đến mạch RGB - Dùng máy đo sóng đo kiểm tra tín hiệu tại chân data, V.sync, H.sync
cấp cho mạch giải mã tín hiệu RGB và Video.Amp.
- Nếu dạng sóng tín hiệu trên các chân này không đúng dạng sóng chuẩn, như vậy đường mạch dẫn tín hiệu có vần đề.
Bước 3 : Kiểm tra các linh kiện trên mạch giải nén MPEG video decorder - Sau khi hoàn tất bước 2 nhưng mạch vẫn không hoạt động, ta tiếp tục
kiểm tra các linh kiện liên quan với mạch.
- Đo kiểm tra các tụ điện gắn xuống mass. Các tụ hoạt động lâu ngày có thể bị hư, hoặc nối tắt xuống mass gây mất tín hiệu. Với cách này ta có thể thay thế một vài tụ có liên quan.
Bước 4 : Làm vệ sinh board mạch.
- Sau khi hoàn tất bước 3, máy vẫn không hoạt động tốt, ta tiếp tục thực hiện bước làm vệ board mạch trên máy.
- Khi sử dụng lâu ngày, board mạch có thể bị ẩm, bụi…ta dùng cọ và xăng thơm lau sạch bụi bẩn trên board sau đó có thể dùng máy hàn hơi lấy IC để sấy khô board mạch trong khoảng 1 phút hoặc có thể mang máy phơi ngoài ánh nắng khoảng 30 phút.
Bước 5 : Kiểm tra IC mạch MPEG video và IC RGB và Video.Amp
- Nếu đã thực hiện các bước trên mà máy vẫn không hoạt động tốt, ta tiến hành kiểm tra và thay mới các IC trên mạch giải mã nén video.
- Dùng mỏ hàn hơi tháo và thay mới IC. Quy trình hàn IC dán đã trình bày ở bài 4.