I. Muùc tieõu :
- HS hiểu được tác dụng của việc dùng lời nói và ý nghĩ của nhân vật để khắc hoạ tính cách nhân vật, nói lên ý nghĩa caõu chuyeọn..
- Bước đầu biết kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật trong bài văn kể chuyện theo 2 cách : trực tiếp và gián tiếp.
- Biết diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, tự nhiên.
II. Chuẩn bị : - GV : Tranh minh hoạ SGK. Bảng phụ ghi sẵn bài tập 1,2,3 . Phiếu bài tập( bài 1 phần luyện tập)
- HS : Xem trước bài, VBT Tiếng Việt.
III. Các hoạt động dạy - học :
Hoạt động dạy Hoạt động học 1. Ổồn định : Nề nếp. Hỏt
2. Bài cũ:
H . Nêu nội dung cần ghi nhớ trong bài “ Tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện”
- GV nhận xét, ghi điểm
3. Bài mới: - Giới thiệu bài - Ghi đề.HĐ1 : Nhận xét qua bài tập và rút ra ghi nhớ.
- Gọi 1 HS đọc nội dung BT1,2 .
- Yêu cầu cả lớp đọc bài “ Người ăn xin” và viết lại những câu ghi lại lời nói, ý nghĩ của câu bé
- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm lớn hoàn thành nội dung BT1 vào tờ phiếu lớn.
- Yêu cầu HS trình bày .
- Sau đó GV sửa bài cho cả lớp và chốt lại.
Bài 1 ; Những câu ghi lại ý nghĩ của cậu bé:
+ Chao ôi ! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào!
+ Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão.
Câu ghi lại lời nói của cậu bé;
-“ – Ôâng đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả”
Bài 2 : Lời nói và ý nghĩ của cậu bé cho thấy cậu là một con người nhân hậu,giàu lòng trắc ẩn, thương người.
Bài 3:
- Gọi 1 em đọc nội dung bài tập 3 Cả lớp đọc thầm, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
H: lời nói, ý nghĩ của ông lão ăn xin trong 2 cách kể đã cho có gì khác nhau ?
-Yêu cầu Hs phát biểu ý kiến , yêu cầu các Hs khác theo dõi, nhận xét
- 1 HS lên bảng - 1 em nhắc lại đề.
- 1 em đọc BT1, lớp theo dõi.
- 1 em kể lại câu chuyện Sự tích hồ Ba Bể. Lớp laéng nghe.
- HS thực hiện nhóm 6 em làm BT1.
- Đại diện các nhóm lên dán BT của nhóm mình lên bảng.
- Theo dõi quan sát và 1 em đọc lại đáp án.
1 Hs nêu yêu cầu đề.
Suy nghĩ và trình bày theo nhóm đôi.
-Cách 1 : Tác giả dẫn trực tiếp, nguyên văn lời của ông lão. Cách xưng hô là từ xưng hô của ông lảo với cậu bé( cháu- lão )
- Cách 2 : Tác giả ( nhân vật xưng tôi ) thuật lại gián tiếp lời của ông lão . người kể xưng tôi,gọi người ăn xin là lão- HS theo dõi
- Vài em đọc phần ghi
HĐ 2 : Rút ghi nhớ .
- GV rút ra ghi nhơ và yêu cầu HS đọc.
Trong bài văn kể chuyện, nhiều khi ta phải kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật.Lời nói và ý nghĩ cũng nói lên tính cách của nhân vật và yự nghúa cuỷa caõu chuyeọn.
Có 2 cách kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật:
-Kể nguyên văn( lời dẫn trực tieáp)
- Kể bắng lời của người kể chuyện ( lời dẫn gián tiếp).
- Hẹ3 : Luyeọn taõp.
Bài tập 1:
- Gọi 1HS đọc đề và nêu yêu cầu cuûa BT1.
- GV hướng dẫn :
Lời dẫn trực tiếp thường được đặt trong dấu ngoặc kép.
Lời dẫn gián tiếp không được đặt trong dấu ngoặc kép hay sau dấu gạch ngang đầu dòng nhưng trước nó có thể có thêm các từ ; rằng, là, daáu hai chaám.
- Yêu cầu từng cặp HS thực hiện trao đổi.
- Gọi HS trình bày.
- GV và cả lớp theo dõi, nhận xét, góp ý.
- Gv sửa bài theo đáp án :
+ Lời dẫn gián tiếp: ( Cậu bé thứ nhất định nói dối ) bị chó sói đuổi.
+ Lời dẫn trực tiếp :+ Còn tớ, tớ sẽ nói là đang đi thì gặp ông ngoại.
+ Theo tớ, tốt nhất là chúng mình nhận lỗi vời bố mẹ.Bài tập 2:
- Gọi 1 em đọc yêu cầu BT2, sau đó nối tiếp nhau phát biểu.
-Gv gợi ý : muốn chuyển lời dẫn gián tiếp thành lời dẫn trực tiếp thì
nhớ trong SGK, cả lớp đọc thầm.
-1 em đọc, lớp theo dõi.
- Laéng nghe.
- 2 em tập kể cho nhau nghe.
- 1 vài em thi kể trước lớp. Các bạn khác lắng nghe và nhận xét, góp ý.- HS theo dõi.
- 1 em đọc yêu cầu BT2, lớp theo dõi.
- Vài em nêu cách chuyển từ lời dẫn gián tiếp thành lời dẫn trực tieáp.
- Lắng nghe, ghi nhận.
phải nắm vững đó là lời nói của ai, nói với ai và khi chuyển phải thay đổi từ xưng hô, phải đặt lời nói trực tiếp sau dấu hai chấm hoăc trong dấu ngoặc kép
- Yêu cầu Hs trình bày bài mịêng.
- GV lắng nghe và chốt ý:
Lời dẫn gián tiếp Lời dẫn trực tiếp Vua nhìn thaáy
những miếng trầu teõm raỏt kheựo beứn hỏi bà hàng nước xem trầu đó ai teâm.
Vua nhìn thấy những mieáng traàu teâm raát khéo bèn hỏi bà hàng nước:
- xin cuù cho bieỏt traàu này ai têm?
Bà lão bảo chính
tay bà têm. Bà lão bảo :
- Tâu Bệ hạ, trầu này do chính tay già têm đấy ạ!
Vua găng hỏi mãi, bà lão đành nói thật là con gái bà teâm.
Nhà vua không tin, gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật:
- Thưa,đó là trầu do con gái già têm.
Bài tập 3 :
- Gọi 2 HS đọc yêu cầu bài.
- Yêu cầu 1 HS khá giỏi thực hiện trước.
- GV gợi ý : Bài tập này yêu cầu ngược lại với bài tập trên.
- Yêu cầu HS thực hiện cá nhân.
- Yêu cầu Hs lần lượt lên bảng thực hiện sửa bài.
- Gv chốt lại lời giải đúng.
Lời dẫn trực tiếp Lời dẫn giánù tiếp Bác thợ hỏi Hoè :
-Cháu có thích làm thợ xây không?
Hoè đáp:
- Cháu thích lắm!
Bác thợ hỏi Hoè là cậu có thích làm thợ xây không?
Hoè đáp là cậu thích laém.
4. Cuûng coá:
- Nhận xét tiết học.
5. Dặn dò: - Về nhà học bài, chuẩn bị bài tập làm văn tiếp thep.
- Laéng nghe.
Nghe và ghi bài
2 Hs neâu yeâu caàu
…chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tieáp.
Thực hiện làm và sửa bài.
Theo dõi, lắng nghe.
******************************************
KĨ THUẬT(5)