CHƯƠNG 2 HIỆN TRẠNG KHAI THÁC VỈA DÀY
2.3. Đánh giá công nghệ khai thác cho vỉa dày dốc thoải, nghiêng ở Vàng Danh
Việc áp dụng vì chống thuỷ lực trong khai thác than hầm lò những năm qua ở Công ty cổ phần than Vàng Danh đã cải thiện đáng kể sản lượng khai thác, năng suất lao động và một phần điều kiện làm việc của người lao động.
Mức độ an toàn trong các lò chợ thuỷ lực đã được nâng cao hơn nhiều so với lò chợ chống gỗ, nhưng vẫn còn nguy cơ dẫn đến mất an toàn lao động, đặc biệt trong công tác chống giữ và điều khiển áp lực mỏ. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó có nguyên nhân đặc điểm kết cấu của vì chống. Vì chống thuỷ lực bản chất là các đơn nguyên, liên kết với nhau bằng các văng gỗ được đánh truyền theo chiều dốc lò chợ để chống xô trượt. Khi góc dốc lò chợ tăng và trong điều kiện áp lực lớn, các văng gỗ thường bị tách chẻ, bật khỏi vị trí ban đầu, mất khả năng làm việc; dẫn tới vì chống bị xô lệch, thậm chí bị đổ, đặc biệt khi di chuyển và khi cột chống bị mất áp lực.
Đây không chỉ là nguyên nhân dẫn đến mất an toàn mà còn làm giảm năng suất lao động, sản lượng và hiệu quả khai thác.
Trong những năm đầu của thế kỷ cùng với sự phát triển của công nghệ khai thác, Công ty đã áp dụng giá thủy lực di động và giá khung di động thay thể vì chống thủy lực đơn.
Giá thuỷ lực di động với những ưu điểm nổi bật là: công việc nặng nhọc trong lò chợ giảm, vì chống ổn định hơn so với vì chống thủy lực đơn. Năng suất lao động tăng và mức độ an toàn trong quá trình khai thác cao hơn. Tuy nhiên giá thủy lực di động vẫn và những vì chống đơn lẻ liên kết với nhau nhở hệ thống văng nên thường xảy ra các hiện tượng xô giá, lệch giá và đổ giá, hệ số thu hồi than nóc thấp đặc biệt là các vị trí đất đá mềm yếu.
Giá khung di động đã khắc phục được các nhược điểm của giá thủy lực di động, cụ thể giá có kết cấu vững chắc, ổn định hơn so với giá thuỷ lực di động nhờ một hệ khung đỡ nằm dưới các xà, liên kết thành một chỉnh thể. Do đó, trong lò chợ sử dụng giá khung di động không xuất hiện các hiện tượng đổ giá, xoay giá như đối với giá thuỷ lực di động. Nhờ hệ thống điều khiển tập trung, nên công tác di chuyển giá khung di động trong quá trình khai thác được thực hiện khá đơn giản, giảm đáng kể cường độ lao động của công nhân vận hành. Tuy nhiên giá khung di động khả năng lịnh hoạt không cao khi điều kiện địa chất thay đổi. Do đó gây khó khăn cho việc khấu chống tại những vỉa có điều kiện địa chất phức tạp.
Năm 2006, Viện KHCN Mỏ đã phối hợp với Công ty than Vàng Danh nghiên cứu xây dựng dự án đầu tư áp dụng công nghệ cơ giới hóa khai thác lò chợ hạ trần than nóc tại vỉa 8 khu Giếng Vàng Danh. Đồng bộ thiết bị cơ giới hóa khai thác bao gồm máy combai khấu than, dàn chống tự hành VINAALTA, máng cào và đồng bộ thiết bị phụ trợ, trong đó giàn chống tự hành VINAALTA được thiết kế chế tạo tại các đơn vị cơ khí của Tập đoàn.
Trên cơ sở kết quả áp dụng tại Công ty than Vàng Danh, công nghệ cơ giới hóa khai thác trên đã được mở rộng áp dụng tại Công ty than Nam Mẫu với sản lượng khai thác 22.500 tấn/tháng, năng suất lao động từ 9,0 đến 14,9 tấn/công-ca, trung bình 11,6 tấn/công-ca.
Trong tương lai để tăng hiệu quả của sản xuất và kinh doanh Vàng Danh sẽ tiếp tục đầu tư hoàn thiện cơ giới hoá đồng bộ trong khai thác và đào lò:
giàn VINAALTA, dàn KDT-1, giá khung ZH; máy COMBAIN đào lò, băng tải hóa khâu vận tải trong hầm lò... đồng thời thử nghiệm một số công nghệ mới vào sản xuất để đạt được hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên do điều kiện địa chất biến động mạnh, có cấu tạo phức tạp, vỉa không ổn định, phạm vi ắp dụng bị hạn chế nên việc sử dụng công nghệ cơ giới hóa ở Vàng Danh để khai thác các vỉa dày dốc thoải nghiêng dạt hiệu quả không cao. Cụ thể Công ty đã thu hồi giàn VINAALTA ra khỏi khu vực áp dụng.
Qua kết quả đánh giá trên, tác giả thấy việc nghiên cứu, đề xuất công nghệ chống giữ và khai thác lò chợ bằng giá xích vào áp dụng trong khai thác và chống giữ lò chợ cho các vỉa dày dốc thoải, nghiêng là cần thiết.