II. Các nghiệp vụ phát sinh sau đây chưa ghi sổ kế toán
12.4. Bán TSCĐ trong nội bộ tập đoàn
Ngày 1/1/2005, Công ty mẹ bán một thiết bị quản lý cho Công ty con sở hữu toàn bộ với giá 1.500 triệu đồng. Tại ngày bán, thiết bị này có nguyên giá là 2.000 triệu và hao mòn lũy kế là là 1.000 triệu đồng. Công ty mẹ khấu hao thiết bị này theo phương pháp đường thẳng trong 10 năm. Công ty con tiếp tục khấu hao thiết bị này theo phương pháp đường
thẳng trong 5 năm còn lại. Giả sử thiết bị này không có giá trị thu hồi khi thanh lý. Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 28%.
Khi lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2005 kế toán phải thực hiện các bút toán sau để điều chỉnh ảnh hưởng của giao dịch bán tài sản cố định trong nội bộ:
+ Loại trừ thu nhập khác, chi phí khác và điều chỉnh giá trị ghi sổ của TSCĐ, ghi:
Nợ Nguyên giá TSCĐ 500
Nợ Thu nhập khác 1.500
Có Chi phí khác 1.000
Có Giá trị hao mòn luỹ kế TSCĐ 1.000 + Điều chỉnh ảnh hưởng của chi phí khấu hao phát sinh trong năm
Chi phí khấu hao phải được điều chỉnh giảm là 100 triệu (500 triệu lãi gộp bị loại trừ phân bổ cho 5 năm sử dụng còn lại của tài sản cố định),ghi:
Nợ Giá trị hao mòn luỹ kế TSCĐ 100
Có Chi phí quản lý doanh nghiệp 100
+ Điều chỉnh ảnh hưởng của thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh từ việc loại trừ lãi chưa thực hiện trong giao dịch bán tài sản cố định.
Ảnh hưởng của việc loại trừ 500 triệu lãi chưa thực hiện trong giao dịch bán tài sản cố định nội bộ đến thuế thu nhập doanh nghiệp là 140 triệu (500 x 28% ), ghi:
Nợ Tài sản thuế thu nhập hoãn lại 140
Có Chi phí thuế TNDN hoãn lại 140
+ Điều chỉnh ảnh hưởng của thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh từ việc điều chỉnh ảnh hưởng của chi phí khấu hao.
Ảnh hưởng của việc điều chỉnh chi phí khấu hao đến thuế thu nhập doanh nghiệp là 28 triệu (100 x 28%),ghi:
Nợ Chi phí thuế thu nhập hoãn lại 28
Có Tài sản thuế thu nhập hoãn lại 28
Khi lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2006, kế toán phải thực hiện các bút toán điều chỉnh sau để điều chỉnh ảnh hưởng của giao dịch bán tài sản cố định trong nội bộ.
+ Điều chỉnh giá trị ghi sổ của TSCĐ:
Nợ Nguyên giá TSCĐ 500
Nợ Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 500
Có Hao mòn TSCĐ lũy kế 1.000
+ Điều chỉnh chi phí khấu hao trong báo cáo tài chính hợp nhất
Trong Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2006, kế toán phải điều chỉnh ảnh hưởng luỹ kế do việc điều chỉnh chi phí khấu hao trong năm 2005, do đó bút toán điều chỉnh sẽ như sau:
Nợ Giá trị hao mòn lũy kế TSCĐ 200
Có Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 100 Có Chi phí quản lý doanh nghiệp 100
+ Điều chỉnh ảnh hưởng của thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh từ việc loại trừ lãi chưa thực hiện trong giao dịch bán tài sản cố định.
Ảnh hưởng của việc loại trừ 500 triệu lãi chưa thực hiện trong giao dịch bán tài sản cố định nội bộ đến thuế thu nhập doanh nghiệp là 140 triệu (0,5 x 28%), ghi:
Nợ Tài sản thuế thu nhập hoãn lại 140
Có Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 140
+ Điều chỉnh ảnh hưởng của thuế TNDN hoãn lại phát sinh từ việc điều chỉnh ảnh hưởng của chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ và khấu hao luỹ kế đến đầu kỳ.
Ảnh hưởng của việc điều chỉnh chi phí khấu hao đến thuế thu nhập doanh nghiệp là 28 triệu (100 x 28%) và ảnh hưởng của việc điều chỉnh hao mòn luỹ kế đến đầu kỳ là 28 triệu (100 x 28%), ghi:
Nợ Chi phí thuế TNDN hoãn lại 28 Nợ Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 28
Có Tài sản thuế thu nhập hoãn lại 56
Khi lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2007, kế toán phải thực hiện các bút toán điều chỉnh sau để điều chỉnh ảnh hưởng của giao dịch bán tài sản cố định trong nội bộ.
+ Điều chỉnh giá trị ghi sổ của TSCĐ:
Nợ Nguyên giá TSCĐ 500
Nợ Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 500
Có Giá trị hao mòn luỹ kế TSCĐ 1.000
+ Điều chỉnh chi phí khấu hao trong Báo cáo tài chính hợp nhất:
Trong Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2007, kế toán phải điều chỉnh ảnh hưởng luỹ kế do việc điều chỉnh chi phí khấu hao từ ngày mua đến ngày đầu năm 2007, do đó bút toán điều chỉnh sẽ như sau:
Nợ Giá trị hao mòn luỹ kế TSCĐ 300
Có Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 200 Có Chi phí quản lý doanh nghiệp 100
+ Điều chỉnh ảnh hưởng của thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại phát sinh từ việc loại trừ lãi chưa thực hiện trong giao dịch bán tài sản cố định.
Ảnh hưởng của việc loại trừ 500 triệu lãi chưa thực hiện trong giao dịch bán tài sản cố định nội bộ đến thuế thu nhập doanh nghiệp là 140 triệu (0,5 x 28%), ghi:
Nợ Tài sản thuế thu nhập hoãn lại 140
Có Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 140
+ Điều chỉnh ảnh hưởng của thuế TNDN hoãn lại phát sinh từ việc điều chỉnh ảnh hưởng của chi phí khấu hao phát sinh trong kỳ và hao mòn luỹ kế đến đầu kỳ.
Ảnh hưởng của việc điều chỉnh chi phí khấu hao đến thuế thu nhập doanh nghiệp là 28 triệu (100 x 28%) và ảnh hưởng của việc điều chỉnh hao mòn luỹ kế đến đầu kỳ là 56 triệu (200 x 28%), ghi:
Nợ Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại 28 Nợ Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 56
Có Tài sản thuế thu nhập hoãn lại 84
Khi lập Báo cáo tài chính hợp nhất cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2010, nếu thiết bị trên vẫn đang được sử dụng, kế toán điều chỉnh như sau:
Nợ Nguyên giá TSCĐ 500
Có Giá trị hao mòn luỹ kế TSCĐ 500
Toàn bộ lãi chưa thực hiện đã được chuyển thành thực hiện qua việc giảm chi phí khấu hao trong 5 năm từ năm 2005 đến năm 2009. Đồng thời không còn chênh lệch giữa giá trị ghi sổ của tài sản cố định và cơ sở tính thuế của nó nên không còn bút toán điều chỉnh ảnh hưởng thuế.
Vấn đề 13
Chủ đề: Phân biệt các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kì kế toán năm cần điều chỉnh và các sự kiện không cần điều chỉnh, thực hiện điều chỉnh để lập BCTC Tham khảo: Chuẩn mực 23, thông tư 20, Quyết định 15, TT 161
9.1. Tại DN ABC đang lập báo cáo tài chính năm N, có tình hình về hàng hoá A như sau:
Số lượng tồn kho: 10.000 kg
Giá gốc trên sổ kế toán: 10.000đ/kg
Vào ngày 31/12, kế toán ước tính giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng hoá A là 8.000/kg nên đã lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho là: 20.000.000đ, có 2 tình huống sau:
a. Ngày 10/1/N+1, doanh nghiệp bán 10.000 kg hàng hoá A với giá bán 13.000đ/kg, với thông tin này kế toán ước tính lại giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng hoá A ngày 31/12/N là 11.000đ/kg
b. Ngày 10/1/N+1, doanh nghiệp bán 10.000 kg hàng hoá A với giá bán 6.000đ/kg, với thông tin này kế toán ước tính lại giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng hoá A ngày 31/12/N là 7.000đ/kg
Yêu cầu:
1. Tính toán, lập định khoản ghi nhận và trình bày thông tin liên quan đến hàng tồn kho trên Bảng cân đối kế toán lập ngày 31/12/N theo từng tình huống a và b
Vấn đề 14.
Chủ đề:Tính toán các luồng tiên.
Tham khảo: Chuẩn mực 24, thông tư 105, Quyết định 15, TT 161
Doanh nghiệp ABC, tại thời điểm 31/12/N, lập báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo phương pháp gián tiếp, có tài liệu sau (Đơn vị tính: 1000đ).
Chỉ tiêu Luỹ kế năm
N
1/1/N 31/12/N
1. Lợi nhuận trước thuế 2.540.000
- Khấu hao TSCĐ 1.450.000
- Các khoản dự phòng 120.000
- Lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái chưa thực hiện 30.500
- Lãi từ hoạt động đầu tư 150.000
- Chi phí lãi vay 350.000
- Tăng giảm các khoản phải thu 1.450.560 1760.740
- Tăng giảm hàng tồn kho 780.000 1.020.000
- Tăng giảm các khoản phải trả (không kể lãi vay phảI trả, thuế thu nhập phải nộp)
850.000 560.000
- Tăng giảm Chi phí trả trước 120.000 220.000
- Tiền lãi vay đã trả 300.000
- Thuế thu nhập doanh nghiệp đã nộp 540.000 - Tiền thu khác từ hoạt động kinh doanh 145.000 - Tiền chi khác từ hoạt động kinh doanh 125.000
Yêu cầu
Với tài liệu trên hãy xác định lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh năm N.
Vấn đề 15
Chủ đề: Tính toán ảnh hưởng của các sai sót và xử lý sai sót Tham khảo: Chuẩn mực 29, thông tư 20, Quyết định 15, TT 161
Công ty H có năm tài chính đầu tiên từ ngày 1/1/2003 đến ngày 31/12/2003
- Đầu năm 2005, Công ty H phát hiện thấy một số thành phẩm trị giá 6.500.000đ đó bán trong năm 2004 nhưng vẫn được theo dõi trên sổ kế toán TK 155 (chưa ghi xuất kho để bán) và được trình bày trong Bảng Cân đối kế toán ngày 31/12/2004.
Giả sử thuế suất thuế TNDN là 28%; Công ty không có các khoản thu nhập và chi phí nào khác; Công ty H có số liệu báo cáo tài chính chưa điều chỉnh như sau:
Chỉ tiêu Năm 2005 Năm 2004
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Giỏ vốn hàng bán
Lợi nhuận kế toán trước thuế TNDN Chi phí thuế TNDN hiện hành
Lợi nhuận sau thuế TNDN
104.000.000 80.000.000 24.000.000 6.720.000 17.280.000
73.500.000 53.500.000 20.000.000 5.600.000 14.400.000
Bảng cân đối kế toán 31/12/2005 31/12/2004
Hàng tồn kho
Hàng tồn kho 150.000.000 100.000.000
Nợ phải trả
Thuế và các khoản phải trả Nhà nước 15.000.000 12.000.000 Vốn chủ sở hữu
Vốn đầu tư của chủ sở hữu 5.000.000 5.000.000
Lợi nhuận chưa phân phối 50.800.000 34.000.000
Yêu cầu:
1. Xác định ảnh hưởng của sai sót nêu trên đến báo cáo tài chính năm 2004 2. Nếu sai sót trên là không trọng yếu thì kế toán xử lý sai sót đó như thế nào 3. Nếu sai sót đó là trọng yếu thì kế toán xử lý sai sót đó như thế nào?
4. Nếu sai sót đó được phát hiện trước khi báo cáo tài chính của công ty năm 2004 được phát hành thì thủ tục xử lý được thực hiện như thế nào?
Vấn đề 16
Chủ đề: Thay đổi chính sách kế toán và hồi tố ảnh hưởng của việc thay đổi chính sách kế toán Tham khảo: Chuẩn mực 29, thông tư 20, Quyết định 15.
Công ty B có năm tài chính đầu tiên từ ngày 1/1/2004 đến ngày 31/12/2004.
Đầu năm 2004, công ty B đó áp dụng phương pháp tính giá xuất của hàng tồn kho (Tài khoản 156- Hàng hóa) cho mặt hàng A theo phương pháp nhập trước, xuất trước.
Đầu năm 2005 Công ty B thay đổi chính sách kế toán và áp dụng phương pháp tính giá xuất kho cho mặt hàng A theo phương pháp bình quân gia quyền. Giả sử việc áp dụng hồi tố làm cho giá vốn hàng bán trong năm 2004 tăng lên 14.000.000đ. (Giả sử thuế suất thuế TNDN là 28%)
Công ty B có số liệu báo cáo chưa điều chỉnh của các năm như sau: (Số liệu năm 2005 đã tính theo phương pháp mới (Đơn vị tính: Đồng)
Chỉ tiêu Năm 2005 Năm 2004 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Giá vốn hàng bán
Lợi nhuận kế toán trước thuế TNDN Chi phí thuế TNDN hiện hành
Lợi nhuận sau thuế TNDN
100.000.000 80.000.000 20.000.000 5.600.000 14.400.000
130.000.000 100.000.000 30.000.000 8.400.000 21.600.000
Bảng cân đối kế toán 31/12/2005 31/12/2004
Hàng tồn kho
Hàng tồn kho 150.000.000 100.000.000
Nợ phải trả
Thuế và các khoản phải trả Nhà nước 15.000.000 12.000.000 Vốn chủ sở hữu
Vốn đầu tư của chủ sở hữu 5.000.000 5.000.000
Lợi nhuận chưa phân phối 29.000.000 15.000.000
Yêu cầu:
Xử lý hồi tố ảnh hưởng thay đổi của chính sách kế toán trong trường hợp trên theo quy định của chuẩn mực kế toán VN.
Vấn đề 17
Chủ đề: Xác định lãi cơ bản trên cổ phiếu
Tham khảo: Chuẩn mực 30, thông tư 20, Quyết định 15.