Một số "truyền thống gia đình" dễ có thể nhận biết vì xảy ra vào những thời gian nhất định. Tỉ như gia đình tôi "luôn luôn" mở quà Giáng Sinh ngay sau khi đi lễ đêm về, hay chúng tôi chỉ thường đánh bài vào những ngày Tết.
Những truyền thống khác của gia đình có thể "kín đáo" hơn.
Chúng thường xuyên xảy ra đến nỗi chúng ta có khuynh hướng cho là đương nhiên phải như thế. Thí dụ, cha tôi luôn là người lái xe dù mẹ tôi lái xe khéo hơn; mẹ tôi luôn thi hành "công việc trong nhà" và cha tôi luôn lo lắng "việc bên ngoài." Truyền thống gia đình chỉ là những cách mà gia đình thường làm. Dù những truyền thống này chưa bao giờ được đem ra bàn cãi hay thảo luận, chúng là những quy tắc của gia đình, tỉ như, chúng tôi biết rằng, "Ðừng bao giờ xin Bố cái gì khi Bố mới đi làm về."
Nếu chúng ta suy nghĩ kỹ về truyền thống gia đình, chúng ta sẽ nhận ra một số truyền thống mà chúng ta biết rất rõ, tỉ như, cách rửa chén thế nào cho đúng, cách giữ sổ sách chi thu, và cách lái xe an toàn trong lúc vội vã. Những truyền thống khác của gia đình có thể ít được biết hơn, tỉ như, không bao giờ chúng tôi đề cập đến việc nghiện rượu của cha tôi, hay thời giờ mà chúng tôi xem truyền hình.
Thật không dễ để kể ra một cách đầy đủ những truyền thống của gia đình!
Tuy nhiên, giá trị của sự liệt kê truyền thống gia đình là chúng ta có thể dùng nó để chia sẻ với người mình yêu. Chúng ta có thể so sánh hai danh sách của mỗi gia đình để thấy sự tương đồng và khác biệt. Chúng ta thường có khuynh hướng cho rằng những gì gia đình chúng ta làm thì phải là như thế. Và chúng ta cũng có khuynh hướng cho rằng gia đình của người mình yêu cũng làm giống như thế. Khi biết truyền thống của gia đình người yêu khác với gia đình mình, thì phản ứng thông thường của chúng ta là cho truyền thống gia đình mình tốt hơn truyền thống gia đình của người yêu, và tin rằng dần dà người yêu rồi cũng sẽ thích truyền thống của gia đình mình hơn là của gia đình họ. Và rồi chúng ta sững sờ khi thấy người yêu cứ bám lấy truyền thống gia đình của họ mà không thay đổi.
Bước đầu tiên trong tiến trình này là sẵn sàng kể ra những truyền thống của gia đình mình. Kể cả những truyền thống lành mạnh hay không lành mạnh. Ðiểm quan trọng ở đây là cố gắng thành thật. (Xem Những Câu Hỏi và Suy Tư Ðể Ðối Thoại Chương 6: Truyền Thống Gia Ðình, phần một).
Bước thứ hai là chia sẻ với người yêu và đối thoại về ảnh hưởng của những truyền thống cá biệt này trên sự tương giao giữa hai người, một cách tích cực cũng như tiêu cực.
Bước thứ ba là xác định những truyền thống gia đình nào mà cả hai muốn giữ trong chính gia đình của hai người, và những thay đổi nào phải chấp nhận để đạt được mục đích này. (Xem Những Câu Hỏi và Suy Tư Ðể Ðối Thoại Chương 6: Truyền Thống Gia Ðình, phần hai)
Bước sau cùng. Trong những lúc căng thẳng, mỗi người đều có khuynh hướng trở về với truyền thống gia đình mình. Ðiều này thật chán nản, nhưng đó là điều bình thường dù những truyền thống đó có lành mạnh hay không. Nó cho thấy sức mạnh của gia đình gốc chúng ta. Tập sống với những truyền thống mới và khác biệt là một nỗ lực phải mất bao năm trời. Càng nỗ lực để thay đổi con người mình, và tránh nhắm đến việc thay đổi người yêu bao nhiêu, thì trong đời sống vợ chồng chúng ta càng thành công bấy nhiêu.
Những Câu Hỏi và Suy Tư Ðể Ðối Thoại Chương 6:
Truyền Thống Gia Ðình
Phần Một
Những liệt kê sau đây nhằm giúp bạn nhận ra và viết xuống những truyền thống gia đình để suy tư và đối thoại với người yêu.
Mỗi một đề mục đều có nhiều câu hỏi để giúp bạn nhớ lại những truyền thống gia đình và viết xuống những gì đúng nhất về truyền thống gia đình bạn.
1. Truyền thống về quyền hành và trách nhiệm:
- Ai là "chủ" trong gia đình tôi, hoặc quyền hành này được san sẻ thế nào giữa cha mẹ tôi?
- Trong đình tôi, những vấn đề được giải quyết và những quyết định được thi hành thế nào?
- Những người trong gia đình tôi đối xử thế nào khi tức giận?
- Những người trong gia đình tôi "cãi nhau" và "đánh nhau" thế nào?
- Những đứa trẻ phải đối phó như thế nào?
- Trong gia đình tôi có loại hành hạ nào không?
2. Trong gia đình tôi, truyền thống quan trọng nhất là gì?
3. Vai trò của họ hàng:
- Chú, Bác, Cô, Dì, Ông Bà có vai trò gì trong gia đình tôi?
- Những người này ảnh hưởng thế nào đến cuộc đời tôi khi còn nhỏ?
- Nếu tôi là con nuôi, những người trong gia đình đã đối xử với tôi như thế nào?
4. Xum họp gia đình:
- Những xum họp quan trọng nhất của gia đình tôi là gì?
- Chúng tôi làm gì trong những xum họp này?
- Ai được mời và những ai không được mời trong những xum họp này?
5. Vấn đề nghiện ngập:
- Gia đình có nghiện thuốc lá, rượu, chất kích thích không? Nếu có, tôi đã bị ảnh hưởng thế nào?
- Có ai trong gia đình tôi dùng điều gì "quá độ" không? Có ai bị nghiện không?
6. Vấn đề tinh thần của gia đình:
- Truyền thống của gia đình tôi vào ngày Chúa Nhật là gì?
- Gia đình tôi có thói quen cầu nguyện không? Các trẻ trong gia đình được dạy cầu nguyện như thế nào?
- Các trẻ được dạy bảo về Thiên Chúa như thế nào?
- Gia đình có dạy bảo về sự chết không? Sự sống đời sau thì sao?
- Tang lễ được gia đình cử hành thế nào?
7. Liên hệ của gia đình với xã hội:
- Gia đình tôi nghĩ thế nào về "chính trị"? "Có địa vị trong xã hội" thì sao?
- Gia đình tôi dạy gì về "chính phủ" và việc "đi bầu"?
- Gia đình tôi dạy gì về việc "phục vụ người khác"?
- Gia đình tôi có tham gia vào sinh hoạt giáo xứ hay sinh hoạt của thành phố không?
- Tôi được dạy thế nào về việc giúp đỡ những người cần được giúp đỡ?
8. Công việc, học đường và kỷ luật trong gia đình:
- Gia đình tôi nghĩ gì về vấn đề làm việc?
- Gia đình tôi coi việc kiếm tiền quan trọng thế nào?
- Gia đình tôi coi việc mua sắm và tiết kiệm, cái nào nào quan trọng hơn?
- Gia đình tôi có bắt phạt về thể xác không? Ðiều đó giúp ích hay khiến tôi đau khổ?
- Con cái được học hành thế nào? Việc được điểm cao có quan trọng không?
- Việc làm bài ở nhà có quan trọng không?
9. Giáo dục sinh lý:
- Thái độ của gia đình tôi về vấn đề sinh lý là gì? Và con cái được dạy bảo thế nào về vấn đề này?
- Gia đình tôi giáo dục sinh lý cách kỹ càng hay hời hợt? Tại sao?
- Có ai trong gia đình tôi bị lạm dụng tình dục không? Việc này ảnh hưởng đến tôi thế nào?
- Con cái được dạy bảo thế nào về vấn đề "ăn ở" trước khi cưới?
- Ý nghĩa của việc giao hợp được dạy bảo như thế nào?
- Việc kế hoạch hoá gia đình được dạy bảo thế nào?
- Việc phá thai được dạy bảo thế nào?
- Những dạy bảo này ảnh hưởng thế nào đến thái độ và cái nhìn của tôi?
- Sự trìu mến giữa những người trong gia đình tôi có được thể hiện cách đúng đắn không?
10. Những giá trị của gia đình tôi:
- Những giá trị cốt yếu mà tôi học được từ gia đình là gì?
- Có giá trị nào tôi muốn thay đổi không? Tại sao?
- Tôi nghĩ thế nào về việc trao truyền lại giá trị cho con cái?
Phần Hai
Sau khi đối thoại với người yêu về phần một, hãy tiếp tục bàn thảo về những câu hỏi sau:
1. Những truyền thống gia đình nào chúng ta muốn thành lập trong chính gia đình của chúng ta và cho con cái chúng ta?
2. Nếu có bất cứ truyền thống nào khác với truyền thống của gia đình gốc chúng ta, thì chúng ta cần khả năng gì để thiết lập những
truyền thống nói trên? Chúng ta sẽ học biết khả năng này như thế nào?