CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUAN HỆ NGOẠI GIAO NHÂN DÂN VIỆT – NGA VÀ KHOA TIẾNG NGA, TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
1.2. Giới thiệu Đại học Đà Nẵng, trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng và các vấn đề liên quan đến hợp tác quốc tế
1.2.1. Giới thiệu về Đại học Đà Nẵng và Ban Hợp tác quốc tế
Đại học Đà Nẵng được thành lập vào ngày 04/4/1994 theo Nghị định số 32 của Chính phủ, có trụ sở đặt tại số 41 đường Lê Duẩn, thành phố Đà Nẵng.
Tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên, Đại học Đà Nẵng được xem là một trong những trường trọng điểm quốc gia, được xếp vào “top” đầu về giáo dục đại học và sau đại học, là một trong ba đại học vùng lớn nhất và tốt nhất của Việt Nam.
Đại học Đà Nẵng cũng là một trong các đơn vị được Nhà nước và Chính phủ ưu tiên nhiều lợi thế về chương trình đào tạo tự chủ, ngân sách đầu tư cơ sở hạ tầng - vật chất thiết bị hằng năm và công tác nghiên cứu khoa học tiên tiến hiện đại chuẩn quốc tế nhằm mục tiêu phát triển mạng lưới liên kết tất cả các trường đại học ở Việt Nam. Đầu năm 2019, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng đã ký phê duyệt “Nhiệm vụ quy hoạch phân khu xây dựng Đại học Đà Nẵng” mới, theo
“Chiến lược phát triển tổng thể Đại học Đà Nẵng đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035”, định hướng sẽ là “khu chức năng đặc thù, là trung tâm giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học đa ngành, đa lĩnh vực cấp quốc gia và quốc tế” [12].
Được xem là nơi đào tạo ngưồn nhân lực chất lượng cao trong hầu hết các lĩnh vực cho khu vực miền Trung – Tây Nguyên nói riêng và cả nước nói chung,
Đại học Đà Nẵng có được lực lượng cán bộ, giảng viên chất lượng, được quan tâm trẻ hóa đội ngũ và đưa đi đào tạo ở nước ngoài; hơn nữa, đơn vị luôn được ưu tiên hưởng nhiều nguồn lợi đầu tư nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng giảng dạy đáp ứng nhu cầu đầu ra của thời đại, vì sự nghiệp “công nghiệp hóa, hiện đại hóa” đất nước. Sau hơn 25 năm xây dựng và trưởng thành, hiện nay, Đại học Đà Nẵng đã có 13 cơ sở giáo dục thành viên, trong đó có thể kể đến ba Viện nghiên cứu (Viện nghiên cứu và đào tạo Việt – Anh, Viện Công nghệ quốc tế Đà Nẵng, Viện Khoa học và Công nghệ); ba Khoa trực thuộc (Khoa Y dược, Khoa Giáo dục thể chất và Khoa Quốc tế); và bảy trường thành viên, gồm có: trường Đại học Bách Khoa, trường Đại học Kinh tế, trường Đại học Sư phạm, trường Đại học Ngoại ngữ, trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt-Hàn (tên cũ là trường Cao đẳng Công nghệ thông tin Hữu nghị Việt-Hàn và Trường Cao đẳng Công nghệ thông tin-Đại học Đà Nẵng) và Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum. Tất cả các trường đại học thành viên của Đại học Đà Nẵng đều đạt “Chuẩn chất lượng quốc gia” và Đại học Đà Nẵng cũng vinh dự được xếp vào "top" 3 về số lượng chương trình đào tạo được kiểm định, đạt chuẩn Đông Nam Á và Châu Âu. Các trường đại học thành viên của Đại học Đà Nẵng luôn chú trọng công tác hợp tác quốc tế để nâng cáo chất lượng dạy và học với các nước có hệ thống giáo dục đại học mang thứ hạng cao trên bảng xếp hạng quốc tế QS University Ranking và THEs như, Hoa Kỳ, Anh, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Australia,... Ngoài ra, nhiều hội nghị, hội thảo chuyên đề, hội thảo khoa học có sự tham gia của các quốc gia trong khu vực và quốc tế cũng được tổ chức thường xuyên, tạo điều kiện cho cả sinh viên và giảng viên giao lưu, học hỏi. Tất cả những hoạt động trên được thực hiện dưới sự chỉ đạo của Ban Hợp tác quốc tế
Ban Hợp tác quốc tế là một ban chịu trách nhiệm đảm bảo, tổ chức và quản lý các hoạt động hợp tác quốc tế trong toàn Đại học Đà Nẵng. Chức năng của Ban Hợp tác quốc tế được quy định rõ như sau: “Tham mưu cho Ban Giám đốc Đại học Đà Nẵng trong công tác quản lý hợp tác quốc tế, hoạch định chiến lược hợp tác với từng trường, từng nước, từng khu vực, từng cá nhân, tổ chức chính phủ và phi chính
phủ trên thế giới theo đúng quy định hiện hành của Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam nhằm thúc đẩy phát triển quan hệ quốc tế, góp phần hình thành và
nâng cao năng lực nghiên cứu khoa ho ̣c, hợp tác quốc tế cho giảng viên, nghiên cứu viên, sinh viên; góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào ta ̣o của nhà Trường”[17]. Các hoạt động ngoại giao của Ban Hợp tác quốc tế, trong đó có ngoại giao nhân dân luôn tuân thủ nghiêm chỉnh đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam.
1.2.2. Giới thiệu về trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng và các lĩnh vực hợp tác với nước ngoài
Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng được thành lập ngày 26/8/2002 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở tách các Khoa Ngoại ngữ của trường Đại học Sư phạm thành một trường riêng biệt có chức năng đào tạo ngôn ngữ học bậc cao nhằm “nâng cao tri thức về ngôn ngữ, văn hóa nhân loại nhằm phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và hội nhập quốc tế”. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chọn ngôi trường này là một trong năm trung tâm Ngoại ngữ trong điểm của khu vực và là đơn vị trọng điểm thực hiện “Đề án Ngoại ngữ Quốc gia 2020”; chỉ định nhiệm vụ liên quan là đào tạo, nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ. Bên cạnh đó, trường còn quan tâm bồi dưỡng nghiệp vụ giảng dạy ngôn ngữ học cho sinh viên đáp ứng yêu cầu của các cơ sở giáo dục công lập và tư nhân.
Trường cũng được ưu tiên trên tuyến đầu thực thi đề án “Thí điểm ứng dụng công nghệ thông tin”, nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động dạy học cho giảng viên và tạo thuận lợi cho sinh viên tham gia học tập.
Nói về sự tương xứng với công tác giảng dạy, việc quảng bá quy chuẩn và chất lượng văn bằng, chứng chỉ được cấp của các chương trình và ngành học chỉ là một phần, không đề cập đến các yếu tố liên quan sẽ là một thiếu sót khó để hình dung. Với cơ sở vật chất được đầu tư đủ chuẩn, Trường còn có đội ngũ giảng viên luôn được đánh giá là có trình độ chuyên môn cao, đều được đào tạo qua bậc học ưThạc sỹ hoặc cao hơn. Lực lượng sinh viên trẻ, có học lực khá giỏi, được tuyển chọn qua từng khóa tuyển sinh, đặc biệt là từ “thế hệ Z” – thế hệ được đào tạo để
trở thành những công dân đáp ứng cho thời kỳ hội nhập, nên luôn năng động, nhiệt tình, có tinh thần học hỏi. Tại Trường, không chỉ diễn ra các hoạt động đơn thuần là dạy và học, mà còn có nhiều hoạt động phong phú khác như nghiên cứu khoa học với nhiều chủ đề đa dạng; các hội thảo khoa học, chuyên đề về ngôn ngữ - văn hóa, quan hệ quốc tế; liên kết hợp tác đào tạo; giao lưu văn hóa, nghệ thuật nội bộ và với nước ngoài;... Các Khoa trong trường còn vận động cho sinh viên chủ động gặp mặt, tìm hiểu lẫn nhau để trao đổi công việc học tập và các vấn đề quốc tế, cũng như nền văn hóa giữa các quốc gia thông qua các kỳ Hội trại, Lễ hội dân gian của Đoàn Thanh niên Trường tổ chức.
Chính vì thế, sinh viên sau khi ra trường có vốn ngoại ngữ theo từng chuyên ngành học một cách bài bản, ngoài ra còn có kiến thức, sự hiểu biết sâu rộng về văn hóa, vấn đề đối ngoại giữa các quốc gia, khu vực trên thế giới vốn đã phức tạp và luôn vận động, thay đổi không ngừng. Các kỹ năng mềm cần thiết cho công việc sau này cũng được hình thành và phát triển trong môi trường có sự đa dạng về nội dung và hình thức học tập như tại Trường. Điều này cũng đã mở ra nhiều cơ hội việc làm với sinh viên trong tương lai, nếu họ còn nắm bắt được các xu thế của nền kinh tế thị trường một cách có định hướng và luôn nỗ lực phấn đấu hết mình.
Với nguyên mẫu là cơ sở về ngôn ngữ học và văn hóa, cùng triết lý giáo dục
“Nhân văn - Sáng tạo - Thích ứng” và mục tiêu “Xây dựng trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng xứng tầm là cơ sở giáo dục đại học nòng cốt của cả nước, hướng tới đẳng cấp khu vực và quốc tế”, công tác hợp tác quốc tế với các cá nhân tổ chức nước ngoài luôn được Nhà trường coi trọng và đặt dưới sự quản lý, giám sát của Ban Hợp tác quốc tế, Đại học Đà Nẵng. Hiện nay, trường là lá cờ đầu trong công tác mở rộng quan hệ ngoại giao với các cơ quan, tổ chức chính phủ và phi chính phủ cùng các doanh nghiệp tại các quốc gia như Mỹ, Anh, Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Lào,… Các hoạt động liên quan được Phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế của trường đảm nhiệm và triển khai dưới nhiều hình thức, bên cạnh việc quản lý các hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên và sinh viên. Ở cấp độ cao nhất, Phòng phụ trách công tác xây dựng, đề xuất các nội dung hợp tác quốc
tế trong hoạt động nghiên cứu khoa học và giáo dục, lên phương án và bàn giao Hiệu trưởng thông qua, kiểm duyệt nội quy, pháp chế và phương án triển khai quan hệ quan hệ quốc tế trong Trường. Khi được sự đồng ý của các cấp lãnh đạo, cán bộ và nhân viên của Phòng sẽ triển khai các dự án hớp tác, duy trì, củng cố quan hệ với các đối tác; đồng thời, tìm hiểu thông tin của các đối tác mới để định hình thiết lập các dự án, chương trình mới nếu phù hợp. Phòng còn là đơn vị thực hiện công tác lễ tân ngoại giao của Trường khi đón đoàn nước ngoài. Cán bộ nhân viên luôn chuyên tâm, chú trọng ghi nhận các nguồn hợp tác giáo dục, đề cao mọi nguồn lực, sự hỗ trợ quý báu của các nước.
Ngoài ra, còn có các hoạt động ngoại giao nhân dân được phối hợp tổ chức cùng các đơn vị khác để thu hút sự chú ý của cả sinh viên. Có thể kể đến như giao lưu, trao đổi đoàn ngoại giao cấp Lãnh sự; ký kết các biên bản, văn kiện, bản ghi nhớ hợp tác giáo dục với một quốc gia hoặc trường/doanh nghiệp đối tác; đào tạo giảng viên chất lượng cao; cấp - phát học bổng cho sinh viên theo tiêu chuẩn; trao đổi du học sinh, giảng viên; giao lưu văn hóa;…