ÔN TẬP TỔNG HỢP
Tiết 70: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
A. Hệ thống lại kiến thức đã học về văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (10 phút)
Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt Hình thức tổ chức: Vấn đáp.
? Nêu xuất xứ, nội dung, mục đích, nghệ thuật, ý nghĩa của văn bản.
( Gv yêu cầu hs nhớ và nhắc lại các nội dung đã học)
I. Kiến thức:
1. Xuất xứ: Văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta trích trong Báo cáo Chính trị do chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tại Đại hội Đảng Lao động Việt Nam diền ra ở Việt Bắc tháng 2 năm 1951.
2. Nội dung: Văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta nhằm tập trung làm sáng tỏ chân lí: “ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là truyền thống quý báu của ta”
3. Mục đích: Kêu gọi nhân dân, phát huy lòng yêu nước, tạo sức mạnh để đánh thắng giặc Pháp xâm lược.
4. Nghệ thuật: Xây dựng luận điểm ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng toàn diện, tiêu biểu, chọn lọc theo các phương diện: lứa tuổi, nghề nghiệp, việc làm; sử dụng từ ngữ gợi hình ảnh (động từ), câu văn nghị luận hiệu quả (quan hệ “từ …đến”); sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh, liệt kê.
5. Ý nghĩa: Truyền thống yêu nước quý báu của nhân dân ta cần được phát huy trong hoàn cảnh lịch sử mới để bảo vệ đất nước.
B. LUYỆN TẬP ( 35 phút) :
Hoạt động của GV - HS Kiến thức cần đạt - Hình thức tổ chức luyện tập : GV chuẩn bị
các bài tập trong phiếu học tập.
Hình thức: Thảo luận nhóm Gv chia lớp thành 6 nhóm – - HS thực hiện
Bài tập 1 ( phiếu học tập số 1 – nhóm 1+2) Cho đoạn văn:
"Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước"
a. Đoạn văn được trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?
b. Xác định câu chủ đề của đoạn văn?
c. Chỉ ra hình ảnh so sánh trong đoạn văn. Cho biết tác dụng của hình ảnh so sánh đó.
d.Từ đoạn văn trên, em hãy nêu 4 biểu hiện của tinh thần yêu nước.
- GV chốt kiến thức (Đáp án)
a. Đoạn văn trích trong tác phẩm:
Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
Tác giả: Hồ Chí Minh
b. Câu chủ đề: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước.”
c.Trong đoạn văn, tác giả đã sử dụng hình ảnh so sánh: Tinh thần yêu nước như một làn sóng vô cùng mạnh mẽ...
- Tác dụng của hình ảnh so sánh:
Làm cho người đọc có thể hình dung được cụ thể và sinh động về sức mạnh tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
d.Biểu hiện của tình yêu nước ví dụ:
- Yêu những điều xung quanh mình(ngôi nhà, cây cối, người thân...) - Cố gắng học giỏi để xây dựng đất nước.
- Luôn quảng bá hình ảnh đất nước với bạn bè thế giới.
- Sẵn sàng đóng góp công sức khi tổ quốc cần.
(Chú ý: HS có thể nêu những biểu hiện khác nhau, miễn phù hợp)
Bài tập 2: phiếu học tập số 2 ( nhóm 3+4) Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
“Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước. Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng tạm chiếm, từ nhân dân miền ngược đến nhân
dân miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc. Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhìn ăn để ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình. Từ những nam nữ công nhân, nông dân thi đua tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên ruộng cho chính phủ,…
Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước.”
a. Đoạn văn trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?
b. Đoạn văn trên được viết theo phương pháp lập luận nào?
c. Việc lặp lại cấu trúc: “ từ… đến” trong đoạn văn trên có tác dụng gì?
a. Đoạn văn viết theo phương thức nghị luận.
b. Đoạn văn viết theo phương pháp lập luận: Tổng phân hợp.
c. Việc lặp lại cấu trúc “từ… đến”
trong đoạn văn trên có tác dụng nhấn mạnh lòng yêu nước được thể hiện ở nhiều đối tượng, nhiều việc làm khác nhau.
Bài tập 3 ( Phiếu học tập số 3 – nhóm 5+6) Đọc kĩ đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới :
“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý. Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm. Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày. Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu nước, công việc kháng chiến.”
a. Em hiểu câu nói: “ Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý.” như thế nào?
b.Hãy chỉ ra các câu rút gọn trong đoạn trích và khôi phục lại thành phần rút gọn?
a. Qua việc sử dụng biện pháp so sánh: Tinh thần yêu nước – các thứ của quý, ta cảm nhận được rõ ràng hơn, cụ thể hơn thứ tình cảm trừu tượng của nhân dân Việt Nam, đó là tình yêu nước, tình cảm ấy thật đáng trân trọng, thật cao quý, cần được nâng niu, giữ gìn, bảo tồn và phát huy như tất cả những thứ quý giá nhất trên đời này.
b. Có 3 câu rút gọn thành phần chủ ngữ. Khôi phục:
- Có khi (Các thứ của quý) được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê rõ ràng, dễ thấy.
Gv gọi 3 nhóm trình bày kết quả, các nhóm
còn lại nhận xét, chỉnh sửa, chốt đáp án đúng. - Nhưng cũng có khi (Các thứ của quý) cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
- Nghĩa là ( Chúng ta) phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.