Hinh thdc sinh san nay cd d thuc vat bao tir (la nhiing co the ludn bilu hien ro su xen ke eua hai t h i he nhu reu, duong xi). Trong hinh thde sinh san bdo tir, CO thi mdi dugc phdt triln tir bdo tir. bdo tu lai hinh thdnh trong tiii bao tir tir thi bao tir (hinh 41.1).
159
5. Nguyen phan va phat trien
Tinh dich
^ ' ^ " ' 4 dupe phong ra 1 r tL/ tiii giao tu
Tui giao tu cua trung
Hop tu
Hinh 41.1. Sinh san bao td
• Quan sat hinh 41.1 va :
- Cho vi du ve mot so thuc vat cd hinh thdc sinh san bao td.
- Neu con dudng phat tan eiia bao td.
b) Sinh sdn sinh dudng
• Quan sat hinh 41.2 va neu cac hinh thUe sinh san sinh dudng cua thUc vat.
f-^Canh
La,vay ] M I I / j:j "^~ ^ Choi ben.
Re phu Cu khoai nay choi
A - THAN CU
Than ra hoa Sau khi phan canh, phan gia cua than re chet di, cac canh ( tach ra tu cay me
ben re thanh cac cay mdi
^Dinh sinh trudng
Cac la vay Dot Mit
Hinh 41.2. Mdt sd hinh thUe sinh san sinh dudng tu nhien ciia thuc vat 160
3. Phuong phdp nhdn gid'ng v 6 tfnh a) Ghep choi vd ghep ednh
• Quan sat hinh 43 va tra Idi cac cau hdi sau :
- Neu cae phuang phap nhan gidng vd tinh (nhan gidng sinh dudng) cd va khdng cd d tren hinh 43.
- Vi sao phai eit bo het la a canh ghep ? b) Chiit ednh vd giam ednh
• Neu nhdng uu diem ciia canh chiet va canh giam so vdi cay trdng mgc tir hat.
c) Nudi cdy tebdo vd mo thuc vdt
Dd la su nudi eay cac te bao Idy tir cdc phdn khdc nhau ciia co thi thuc vat nhu eii, la, dinh sinh trudng, bao phdn, hat phan, tiii phdi,... tren mdi trudng dinh dudng thfch hgp trong cdc dung cu thuy tinh dl tao ra cay con. Tat cd cdc thao tdc phdi dugc thuc hien d dilu kien vd triing. Sau dd, eay con dugc chuyin ra trdng d ddt.
Co sd sinh If eiia cdng nghe nudi ca'y t l bdo va md thuc vat la tinh todn ndng ciia te bao (la kha nang ciia t l bdo don le phdt triln thanh eay nguyen ven ra hoa va kit hat binh thudng).
4. Vai trd cua sinh sdn vd tfnh dd'i vdi ddi song tht/c vdt vd con ngi/di a) Vai trd ciia sinh sdn vd tinh ddi vdi ddi sdng thuc vdt
Sinh san vd tinh giiip cho sir tdn tai va phat triln ciia loai.
b) Vai trd eUa sinh sdn vd tinh ddi vdi ddi sdng con ngudi
• Tnnh bay vai trd ciia sinh san sinh dudng dd'i vdi nganh Ndng nghiep, cho vi du minh hoa.
-Sinh sdn ciia thuc vdt Id qud trinh tqo ra nhirng cd tki mdi bdo ddm su pkdt triin lien tuc cua lodi.
- Sinh sdn vd dnk Id kinh tkdc sink sdn khong cd sir hgp nhdt ciia giao tuduc vd giao tu cdi, con cdi gidng nhau vd gidng cdy me.
- Cdc hinh thirc sink sdn vd tink a tkuc vat gom : + Sinh sdn bdo tu.
+ Sink sdn sinh dudng : bdng tkdn cii. tkdn ri.
- Pkuang phdp nhdn gidng vd tink (sinh sdn sinh dudng nkdn tqo) dang dugc .sudung trong sdn .xudt nong ngkiep : ghep choi (mdt). gkep canh ; chiit canh : giam cdnk ; nudi cdy ti bdo vd md tkuc vat ; trdng ham, trong choi.
-Sinh sdn vd tink cd vai trd quan trgng ddi vdi tkuc vat vd con ngudi.
nsNHHOcn-A 161
Cau hoi VQ bai tap
1. Sinh san la gi ? 2. Sinh san vd tinh la gi ?
3. Neu cac hinh thdc sinh san v6 tfnh o thUe vat,
4. Neu nhung Igi I'ch cua cac phuong phap nhan gidng v6 tinh.
5. Ngoai tu nhien, cay tre sinh san bang ; A - long,
B - than re.
C - dinh sinh trUdng.
D - re phij.
6. Trong phuong phap nhan gidng sinh dudng bang ghep canh, mijc dich quan trgng nhat cua viec bugc chat canh ghep vdi gd'c ghep la de : A - ddng maeh gd de dang di chuyen td gde ghep len canh ghep.
B - canh ghep khdng bi roi.
C - nude di chuyen tdgd'e ghep len canh ghep khong bi chay ra ngoai.
D - c a A , B, C,
162 11 SINH HOC ll-B
"MM
SINH SAN Hi/U TINH 0 THUC VAT
I KHAI NIEM
Kieu sinh san trong dd cd su hgp nhat eiia giao tu' due va giao tir cdi tao nen hgp tir phat triln thanh co thi mdi ggi la sinh san huu tfnh.
Sinh san huu tfnh cd nhirng dac trung sau :
- Trong sinh san hiru tfnh ludn cd qua trinh hinh thanh va hgp nhdt giao tu due vdi giao tir cai, ludn ed su trao ddi, tai td hgp ciia hai bg gen.
- Sinh san hiru tinh ludn gdn lien vdi giam phan dl tao giao tir.
- Sinh san hiru tinh uu viet hon so vdi sinh san vd tfnh :
+ Tang kha nang thfch nghi ciia thi he sau dd'i vdi mdi trudng sdng ludn bien ddi.
+ Tao sir da dang di truyin cung cap ngudn vat lieu phong phii cho chgn Igc tu nhidn va tiln hod.
II - SINH SAN H Q U T I N H 6 THUC VAT CO HOA Hoa la eo quan sinh sdn hiru tfnh d thuc vat cd hoa.
1. Cdu t a o c u a hoa
• Md ta cau tao cua mdt hoa ma em biet.