Giống nhau:
- Các tổ chức đó đều là thực thể của LQT - Đều được thành lập trên cơ sở ĐƯQT - Tham gia vào các quan hệ quốc tế Khác nhau:
Tiêu chí TCQT chung TCQT khu vực TCQT chuyên
môn
TCQT khác
Thành viên TCQT có khuynh hướng chấp nhận sự tham gia của tất cả các quốc gia, không phân biệt vị trí địa lý của các thành viên
TCQT mà thành viên là những quốc gia thuộc về một khu vực địa lý nhất định
Gồm các quốc gia trên thế giới
Quyền hạn Giải quyết các vấn đề có tính toàn cầu không giới hạn vị trí địa lý
Giải quyết các vấn đề thuộc về một khu vực địa lý nhất định
Phụ trách những lĩnh vực hợp tác cụ thể giữa các quốc gia
100. Tại sao nói các tổ chức quốc tế liên chính phủ là chủ thể hạn chế của Luật quốc tế.
Tổ chức quốc tế liên chính phủ là chủ thể hạn chế của LQT vì:
Không có lãnh thổ riêng
Quyền năng của tổ chức quốc tế không mang tính tự nhiên mà do các thành viên của tổ chức quốc tế thỏa thuận trao cho. Số lượng quyền và nghĩa vụ của mỗi TCQT liên chính phủ tùy thuộc vào quyết định của các thành viên
TCQT liên chính phủ chỉ có thể tham gia vào các hoạt động thuộc lĩnh vực mà thành viên tổ chức quốc tế giao cho
Có một số ĐƯQT quy định không có sự tham gia của các tổ chức quốc tế: VD: WTO ko đc tham gia ký kết các ĐƯQT liên quan đến vấn đề an ninh, quốc phòng,.. mà chỉ tham gia các ĐƯQT liên quan đến lĩnh vực thương mại hàng hóa, dịch vụ,..
Vấn đề kế thừa: nếu một quốc gia tan rã thì tài sản, điều ước,.. sẽ do quốc gia mới kế thừa, còn khi một tổ chức quốc tế giải tán thì các thành viên có thể kế thừa hoặc ko kế thừa
Vấn đề giải quyết tranh chấp và xung đột: khi giải quyết các tranh chấp giữa các thành viên trong tổ chức quốc tế thì nguyên tắc cơ bản là phải có sự thống nhất ý kiến của tất cả các quốc gia thành viên, điều này làm cho việc giải quyết tranh chấp tốn khá nhiều thời gian
101. Các cơ quan của Liên hợp quốc.
Theo điều 7 Hiến chương, LHQ bao gồm các cơ quan chính và cơ quan bổ trợ.
Cơ quan chính: đại hội đồng, hội đồng bảo an, hội đồng kinh tế - xã hội ( ECOSOC) , hội đồng quản thác, ban thư kí và tòa án công lý quốc tế
Cơ quan bổ trợ như:
Các ủy ban và cơ quan phụ trợ của HĐBA như:
- Ban Tham mưu quân sự - Ủy ban chống khủng bố - Các Ủy ban cấm vận
- Các hoạt động và lực lượng gìn giữ hoà bình
Có 5 loại cơ quan trực thuộc ECOSOC:
- Ủy ban chức năng (Funtional Commission);
- Ủy ban khu vực (Regional Commission);
- Ủy ban thường trực (Standing Committee);
- Cơ quan chuyên môn (Expert Bodies) và
- Ủy ban hành chính điều phối (Administrative Committee on Coordination).
Mỗi Ủy ban có thể thành lập các tiểu ban (Subcommission) hoặc nhóm làm việc (Working Group)
102. Các tổ chức chuyên môn của Liên hợp quốc.
LHQ có hàng trăm tổ chức chuyên môn như : Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ Chức Y tế Thế giới (WHO), Tổ chức Nông Lương Thế giới (FAO), Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục Liên Hiệp Quốc (UNESCO), Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Cao Ủy Liên Hiệp Quốc về Người tị nạn (UNHCR), Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP), hay Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP)….
103. Điều kiện và thể thức kết nạp thành viên mới của Liên hợp quốc.
- Điều kiện : Điều 4 Hiến chương LHQ
1. Tất cả các quốc gia yêu chuộng hoà bình khác thừa nhận những nghĩa vụ quy định trong Hiến chương này và được Liên hợp quốc xét có đủ khả năng và tự nguyện làm tròn những nghĩa vụ ấy, đều có thể trở thành thành viên của Liên hợp quốc;
2. Việc kết nạp bất cứ một quốc gia nào nói trên vào Liên hợp quốc sẽ được tiến hành bằng nghị quyết của Đại hội đồng, theo kiến nghị của Hội đồng bảo an
Điều kiện về nội dung: chỉ có quốc gia mới có thể gia nhập LHQ, đóphải là một quốc gia hòa bình , quốc gia phải tự nguyện chấp nhận các nghĩa vụ của Hiến chương và có khả năng hoàn thành nghĩa vụ đó
Điều kiện về thủ tục: quyết định kết nạp thành viên ms phải đc thực hiện tại đại hội đồng trên cơ sở kiến nghị củaHĐBA
- Thủ tục :
Đơn xin làm thành viên: Các quốc gia muốn gia nhập Liên Hợp Quốc phải nộp đơn cho Tổng thư ký, tuyên bố chấp nhận các nghĩa vụ ghi trong Hiến chương. Tổng thư ký sẽ sao và gửi đơn cho Đại hội đồng và các nước thành viên. Hội đồng Bảo an kiến nghị Đại hội đồng kết nạp. Đại hội đồng sẽ xem xét quốc gia đó có phải là quốc gia yêu chuộng hoà bình và có khả năng sẵn sàng thực hiện các nghĩa vụ qui định trong Hiến chương hay không, và quyết định bằng bỏ phiếu đa số áp đảo (2/3).
104. Chức năng và nguyên tắc hoạt động của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Các thành viên HĐBA có trách nhiệm trong việc giữ gìn hòa binh và an ninh quốc tế.
Nguyên tắc hoạt động:
- Các cuộc họp: họp chính thức, họp kín, trao đổi ko chính thứ và họp bất thường theo yêu cầu theo của các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc hoặc của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc khi có những xung đột hoặc những tình huống có khả năng đe doạ hoà bình và an ninh quốc tế. Một nước không phải thành viên Liên Hợp Quốc cũng có thể đưa cuộc tranh chấp, trong đó bản thân nước đó là một bên tham gia tranh chấp, ra trước Hội đồng Bảo an để cơ quan này xem xét giải quyết với điều kiện là nước đó phải thừa nhận trước là sẽ tuân thủ trách nhiệm giải quyết hoà bình cuộc tranh chấp theo qui định của Hiến chương Liên Hợp Quốc
- Các cuộc họp của Hội đồng Bảo an có thể được tổ chức tại trụ sở Liên Hợp Quốc hoặc ở bất cứ nơi nào ngoài trụ sở mà Hội đồng xét thấy thuận tiện.
- Mỗi Ủy viên Hội đồng Bảo an phải luôn có một đại diện tại Trụ sở Liên Hợp Quốc.
Chức Chủ tịch Hội đồng Bảo an được luân phiên hàng tháng giữa các nước Ủy viên theo thứ tự vần chữ cái của tiếng Anh.
- Tham gia các phiên họp: Ngoài các thành viên Hội đồng Bảo an, bất cứ thành viên nào của Liên Hợp Quốc, hay một quốc gia nào không phải thành viên Liên Hợp Quốc, nếu là đương sự trong vụ tranh chấp mà Hội đồng Bảo an đang xem xét, cũng được mời đến tham dự nhưng không có quyền biểu quyết trong những cuộc thảo luận liên quan đến vụ tranh chấp ấy. Hội đồng Bảo an ấn định những điều kiện mà Hội đồng xét thấy để cho một nước không phải thành viên Liên Hợp Quốc được tham gia các cuộc thảo luận ấy là hợp lý. Trong các phiên họp kín, chỉ có các nước Ủy viên và các nước mà Hội đồng Bảo an thấy trực tiếp có liên quan hoặc cần thiết phải tham dự mới được tham dự theo thoả thuận chung của thành viên Hội đồng Bảo an.
- Kết quả phiên họp: Trong tất cả các phiên họp như vậy, Hội đồng Bảo an có thể thông qua những nghị quyết, khuyến nghị, hoặc đơn thuần chỉ là tuyên bố của chủ tịch. Hàng năm, Hội đồng Bảo an còn phải đệ trình lên Đại hội đồng Liên Hợp Quốc một bản báo cáo về công việc của mình để thành viên Hội đồng xem xét, thảo luận và đưa ra những khuyến nghị.
- Bỏ phiếu: Mỗi thành viên Hội đồng Bảo an có một phiếu. Các quyết định liên quan đến thủ tục được thông qua với số phiếu thuận của ít nhất là 9 trong số 15 thành viên bất kể là thường trực hay không thường trực. Các quyết định về các vấn đề thực chất chỉ được thông qua khi có ít nhất 9 phiếu thuận, trong đó theo Hiến chương phải gồm các phiếu tán thành (concurring vote) của tất cả các nước thành viên thường trực
105. Vai trò của Hội đồng Bảo an LHQ trong việc giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế.
Theo Điều 24 của Hiến chương Liên Hợp Quốc, các nước thành viên của Liên Hợp Quốc trao cho Hội đồng Bảo an trách nhiệm chính trong việc giữ gìn hoà bình và an ninh quốc tế. Theo đó, Hội đồng Bảo an có thể áp dụng các biện pháp nhằm giải quyết hoà bình các tranh chấp, xung đột và khi cần thiết, có thể sử dụng các biện pháp, kể cả cưỡng chế và vũ lực, nhằm loại trừ các mối đe doạ, phá hoại hoà bình, hoặc các hành động xâm lược
Phương pháp hòa bình được Hiến chương Liên hợp quốc đề cập đến là đàm phán, điều tra, trung gian, hòa giải, trọng tài, bằng con đường tư pháp, bằng việc sử dụng những cơ quan hoặc những hiệp định khu vực, hoặc bằng các biện pháp hòa bình khác do các bên lựa chọn.
Hội đồng bảo an cũng chính là cơ quan xác định sự đe dọa hòa bình, phá hoại hòa bình hoặc hành vi xâm lược và đưa ra những kiến nghị hoặc quyết định những biện pháp để duy trì hoặc khôi phục hòa bình và an ninh thế giới. Những biện pháp mà Hội đồng bảo an có quyền quyết định bao gồm:
+ Thứ nhất, Hội đồng Bảo an yêu cầu các thành viên áp dụng các biện pháp kinh tế và các biện pháp khác (không bao gồm dùng vũ lực) như đình chỉ một phần hay toàn bộ những quan hệ kinh tế, đường sắt, hàng hải, hàng không, bưu chính, điện tín, vô tuyến điện và các phương tiện giao thông khác (cấm vận), cắt đứt quan hệ ngoại giao để ngăn chặn hoặc chấm dứt hành động xâm lược
+ Thứ hai, Hội đồng Bảo an thực hiện hành động quân sự đối với quốc gia có hành động xâm lược như dùng các lực lượng hải, lục, không quân nếu xét thấy cần thiết cho việc duy trì hoặc khôi phục hòa bình và an ninh thế giới. Hành động này còn bao gồm cả những cuộc thị uy, những biện pháp phong tỏa và những cuộc hành binh khác, do các lực lượng hải, lục, không quân của những thành viên Liên hợp quốc thực hiện
Các quốc gia thành viên có nghĩa vụ cung cấp cho Hội đồng Bảo an những lực lượng vũ trang, sự viện trợ và mọi phương tiện phục vụ khác kể cả việc cho quân đội Liên hợp quốc qua lãnh thổ của mình khi cần thiết cho việc duy trì hòa bình và an ninh thế giới. Các quốc gia thành viên sẽ tổ chức một số phi đội không quân của nước mình sẵn sàng chiến đấu nhằm phối hợp thực hiện một hành động quốc tế có tính chất cưỡng chế
Cơ quan giúp Hội đồng Bảo an để chỉ huy lực lượng vũ trang của Liên hợp quốc là Ban tham mưu quân đội gồm tham mưu trưởng các nước ủy viên thường trực Hội đồng bảo an
106. Vai trò thẩm quyền của Tòa án quốc tế của Liên hợp quốc.
Chức năng chính của Toà án quốc tế là giải quyết hoà bình các tranh chấp quốc tế, vụ kiện do các quốc gia đưa lên phù hợp với luật pháp quốc tế. Mục tiêu của toà án là áp dụng các tập quán quốc tế để thiết lập các quy tắc được các quốc gia liên quan chính thức công nhận; các thông lệ quốc tế được chấp nhận như luật; các nguyên tắc chung của luật pháp được các quốc gia công nhận; các phán quyết của tòa án...
Tòa án cũng khuyến nghị Đại hội đồng, Hội đồng Bảo an về lĩnh vực luật pháp, các vấn đề luật pháp nổi lên trong phạm vi hoạt động của các cơ quan này, khuyến nghị các cơ quan khác của Liên Hợp Quốc, các cơ quan chuyên môn với sự Ủy quyền của Đại hội đồng.
107. Giá trị pháp lý của các Nghị quyết của Đại hội đồng của Liên hợp quốc.
Kết quả của các khoá họp thể hiện bằng các nghị quyết và quyết định được thông qua (các hình thức thông qua văn kiện được đề cập ở phần thủ tục hoạt động). Các nghị quyết và quyết định này không có giá trị ràng buộc pháp lý mà chỉ có giá trị khuyến nghị và đạo lý phản ánh ý chí, nguyện vọng chung của đông đảo các nước thành viên Liên Hợp Quốc.
Các hình thức thông qua văn kiện
* Tại các Ủy ban, các nghị quyết được thông qua bằng đa số thường hoặc thông qua không cần bỏ phiếu.
* Các quyết định về các vấn đề quan trọng tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc được thông qua bằng đa số áp đảo (2/3) của các thành viên có mặt và tham gia bỏ phiếu. Các vấn đề quan trọng gồm:
các vấn đề liên quan đến các khuyến nghị về hoà bình, an ninh quốc tế, bầu Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an, các thành viên Hội đồng Kinh tế - Xã hội, Hội đồng Quản thác theo Điều 86, mục 1e của Hiến chương Liên Hợp Quốc, kết nạp thành viên mới, treo quyền thành viên, khai trừ thành viên và các vấn đề ngân sách.
* Các vấn đề khác được thông qua bằng đa số thường.
* Khi có nhất trí cao, các nghị quyết có thể được thông qua không cần bỏ phiếu.
Tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc có các hình thức bỏ phiếu: kín (bầu cử), công khai, ghi tên, gọi tên.
108. Phân tích giá trị pháp lý của Hiến chương LHQ, liên hệ với tình hình thực tiễn quốc tế.
Hiến chương Liên Hiệp Quốc là hiệp ước nền tảng của tổ chức quốc tế lớn nhất hành tinh này, có vai trò như một bản hiến pháp đối với một quốc gia. Hiến chương quy định những nội dung bao quát, cơ bản nhất đối với một tổ chức như nguyên tắc hoạt động, cơ cấu tổ chức, quy chế thành viên… Tất cả các thành viên của Liên Hiệp Quốc đều bị ràng buộc bởi các điều khoản của Hiến
chương. Theo đó, Hiến chương quy định rằng nghĩa vụ đối với Liên Hiệp Quốc cao hơn tất cả các nghĩa vụ trong các hiệp ước khác.
Hầu hết các nước trên thế giới hiện nay đã phê chuẩn Hiến chương. Tuy nhiên, một ngoại lệ đáng chú ý là Tòa Thánh Vatican; với tư cách là quan sát viên thường trực nên Vatican không phải ký đầy đủ tất cả các điều khoản của Hiến chương.
- Dưới góc độ pháp lý quốc, hiến chương LHQ chỉ là một điều ước quốc tế đa phương.
Hiến chương LHQ là văn bản pháp lý khai sinh ra LHQ, tổ chức nhằm giữ gìn hòa bình, an ninh và hợp tác phát triển của cộng đồng quốc tế. Hiến chương LHQ quy đinh việc thành lập LHQ, khẳng định mục đích, cơ cấu tổ chức và các nguyên tắc hđ LHQ
- Hiến chương LHQ là nguồn pháp lý quan trọng nhất của LQT và thường xuyên đc viện dẫn trong các quan hệ hợp tác quốc tế, nó như một căn cứ đánh giá tính hợp pháp của các hành vi cũng như các quy định trong các văn bản pháp lý quốc tế
- Nếu có sự xung đột giữa những nghĩa vụ phát sinh từ Hiến chương LHQ với những nghĩa vụ phát sinh từ các ĐƯQT khác thì các nghĩa vụ phát sinh từ Hiến chương luôn đc ưu tiên thi hành
109. Vấn đề hiệu quả của Liên hợp quốc trong giai đoạn hiện nay.
Duy trì hòa bình, an ninh thế giới: Liên Hợp Quốc là tổ chức quốc tế lớn nhất, duy trì hòa bình, an ninh thế giới, trực tiếp giải quyết các vụ tranh chấp xung đột giữa các nước.Sau hơn 70 năm được thành lập LHQ đóng một vai trò quan trọng trong việc giữ gìn hoà bình thế giới như : làm giảm các cuộc xung đột vũ trang, các vụ lạm dụng nhân quyền, nội chiến, diệt chủng trên toàn thế giới cũng giảm mạnh. Ngoài ra số các cuộc xung đột chết người cũng giảm 80%, số các cuộc khủng hoảng quốc tế - thường báo hiệu sắp có chiến tranh đã giảm hơn 70% trong khoảng thời gian 1981 – 2001.Liên hợp quốc đã có những đóng góp đáng kể vào tiến trình phi thực dân hoá bằng nghị quyết trong những năm 60 của thế kỉ XX, có nhiều nỗ lực trong giải trừ quân bị và hạn chế sản xuất vũ khí hạt nhân. Góp phần giải quyết các vụ tranh chấp, xung đột quốc tế, khu vực… Đặc biệt trong đó về giải trừ quân bị, liên hợp quốc đã đạt được một số thành tựu: công ước cấm sử dụng mìn trên mặt đất và công ước về vũ khí hoá học đã bắt đầu có hiệu lực. Hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân đã được kí kết, những đảm bảo hạt nhân được củng cố và tăng cường, các khu vực không vũ khí hạt nhân bao trùm nam bán cầu.