(Trích Vũ Trung Tùy Bút – Phạm Đình Hổ) 1. MUẽC TIEÂU:
a. Kiến thức:
- Giúp H thấy được cuộc sống xa hoa của bọn Vua Chúa, sự nhũng nhiễu của bọn quan lại thời Lê – Trịnh và thái độ phê phán của tác giả.
- Bước đầu nhận biết đặc trưng cơ bản của thể loại tùy bút đời xưa và đánh giá được giá trị nghệ thuật của những dòng ghi chép đầy tính hiện thực.
b. Kyõ naêng:
- Rèn luyện kĩ năng đọc và phân tích tác phẩm, nhận xét về giá trị nội dung và nghệ thuật.
c. Thái độ:
- Giáo dục H có thái độ đúng: biết thương cảm trước nỗi đau khổ của người dân, phê phán thói sống xa hoa của bọn quan lại thời xưa.
2. CHUAÅN BÒ:
a. Giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án, bảng phụ.
b. Học sinh:
- Vở bài soạn, dụng cụ học tập.
3. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
- Sử dụng phương pháp diễn giảng, gợi mở, câu hỏi nêu vấn đề, hoạt động nhóm, thuyết trình.
4. TIEÁN TRÌNH:
4.1/ Oồn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.
4.2/ Kiểm tra bài cũ:
1.Nêu nội dung và nghệ thuật của truyện” Chuyện người con gái Nam Xương?(7đ)
- Thể hiện niềm cảm thương đối với số phận oan nghiệt của người phụ nữ VN dưới chế độ phong kiến., đồn thời k/đ vẻ đẹp truyền thống của họ.
- Tác phẩm là áng văn hay, thành công về n/t dựng truyện, miêu tả n/v, bó cục chặt chẽ.
2. Câu văn nào nói lên cách xử sự của Vũ Nương trước tính hay ghen của chồng?(1đ) a. Đâu có sự mất nết hư thân như lời chàng nói.
b. Cách biệt ba năm giữ gìn một tiết.
c. Tô son điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu tường hoa chưa hề bén gót.
d. Nàng cũng giữ gìn khuôn phép, không từng để lúc nào vợ chồng phải đến bất hòa.
3. Kieồm tra VBT( 2ủ) 4.3/ Giảng bài mới:
GV Giới thiệu bài: Cùng viết về những năm thánh cuối cùng của triều đình Lê – Trịnh, cùng phê phán sự xa hoa hưởng lạc của chúa, sự tham nhũng lộng hành thối nát của đám quan lại thừa cơ đục nước béo cò, nếu HLNTC chọn t/l TTLs, Lê Hữu Trác chọn thể kí thì PĐH chọn tùy bút với tác phẩm: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
* Hoạt động 1:
- SGK trang 60
- GV hướng dẫn H đọc: Đọc bình thản, chậm rãi, hơi buồn, hàm ý phê phán kín đáo.
GV đọc 1 đoạn. H đọc.
GV nhận xét.
- Dựa vào chú thích em hãy nêu sơ lược về tác giả và tác phẩm?.
H neâu theo Sgk.
GV nhận xét, chốt lại:
H tìm hiểu các từ khó trong Sgk.
GV bổ sung thêm từ”hoạn quan”: còn gọi là thái giám giúp việc hoàng hậu và các phi tần của vua.
+ cung giám: nơi ởlàm việv của h/q
* Hoạt động 2:
- H chú ý đoạn đầu của VB.
- Chỉ ra thói xa xỉ của Chúa Trịnh?
I/ Đọc và tìm hiểu chú thích:
1. Đọc :
2. Tỡm hieồu chuự thớch:
- Tác giả: Phạm Đình Hổ (1768 – 1839) – Chieõu Hoồ
- Tác phẩm: Trích trong tập “Vũ trung tùy bút”, đầu thế kỉ XIX.
- Giải thích các từ khó:
II/ Tìm hiểu văn bản:
1. Thói ăn chơi xa xỉ của Chúa Trịnh và bọn quan lại hầu cận trong phủ chúa:
H tìm chi tiết Sgk trả lời.
GV nhận xét, chốt:
+ Xây nhiều cung điện đền đài.
+ Dạo chơi một tháng 3, 4 lần nhiều người hầu hạ.
+ Cướp chim, thú, cây cảnh quí.
+ Caõy ủa to beõn baộc ủem veà.
- Các chi tiết đó cho em thấy 1 sự thực gì của nước ta vào TK đó?
H liên hệ k/t lịch sử trả lời.
GV nhận xét, liên hệ: đời sống nd vô cùng cực khổ, c/tpk liên miên.
- Em nhận xét về lời văn ghi chép của tác giả?
H nhận xét. GV kết luận:
- Tác giả nói câu:”…kẻ thức giả biết đó là triệu bất tường” có ý nghĩa gì?
H trao đổi, phát biểu GV nhận xét, định hướng:
+ Vì âm thanh của chim thú ồn ào như mưa sa, gió táp, vỡ tổ, tan đàn.
+ Bày trí như bến bể, đầu non là điềm gở, chẳng lành như báo trước sự suy vong tất yếu của một triều đại chỉ lo ăn chơi xa hoa trên mồ hôi nước mắt của dân lành.
Điều đó xãy ra không bao lâu sau khi chuùa maát.
H chú ý đoạn văn còn lại.
- Em cho biết thủ đoạn của bọn quan lại?
H tìm chi tiế Sgk trả lời.
GV nhận xét, chốt lại:
+ Thấy cây cảnh quí chúng ghi chữ
“phụng thủ” vào và tối lẻn đến đánh cắp, sáng vu oan cho dân để đòi tiền đút lót người dân bị đánh cắp hai lần.
+ Nếu sợ phải hủy bỏ của quí mới yên thaân.
+ Chúng vừa vơ vét, vừa được việc mẫn cán cho nhà Chúa.
- Vì sao chúng có thể làm được như
- Tiêu tốn nhiều của cải, tiền bạc vào những trò chơi tiêu khiển thật xa xỉ.
- Xây nhiều đền đài cứ liên miên.
- Huy động nhiều người phục vụ, hầu hạ.
- Cướp đoạt, thu lấy những của quí trong thiên hạ làm của riêng trong phủ Chúa.
- Bày trí trong phủ như đầu non bến bãi.
Ghi chép cụ thể, miêu tả chân thực cụ thể sinh động.
Cảnh đẹp, giàu sang, kì lạ, nhưng gợi lên sự bất ổn, tan tác, đau thương, không yeân bình.
2. Thủ đoạn của bọn quan lại hầu cận trong phuû Chuùa:
- Ỷ quyền, cậy thế nhũng nhiễu dân lành.
- Vừa ăn cướp vừa la làng.
- Đánh cắp vật cung phụng cho vua, vu oan cho dân giấu vật quí để lấy tiền đút lót.
- Người dân bị cướp hai lần.
- Phải hủy bỏ của quí mới yên.
vậy?
H : vì được chúa dung dưỡng, vì theo lệnh chúa giúp chúa thoả mãn thói chơi xa xổ.
Thảo luận nhóm.
- Chi tiết cuối đoạn TG nêu ra nhằm muùc ủớch gỡ?
H thảo luận, trình bày.
GV nhận xét, định hướng: Làm cho tính chân thực của câu chuyện tăng thêm vì nó diễn ra ngay ở nhà TG.
- Trong hoàn cảnh đó, TG có thái độ nào không?
H phát biểu.
GV định hướng: Không phê phán, không phẫn nộ, gọi các cậu. Đây là thủ pháp châm biếm sâu cay.
- So sánh văn tùy bút và thể truyện có gì khác nhau?
+ Tùy bút: Việc thật, người thật, không cần có hệ thống kết cấu, ghi theo sự việc có sẵn.
+ Truyện: Lấy cảm hứng từ cuộc sống nhưng qua lăng kính của tác giả hư cấu, tưởng tượng, sắp xếp theo ý riêng của mình, truyện có hệ thống nhân vật, cốt truyeọn, dieón bieỏn, keỏt thuực.
- Giáo viên gọi học sinh đọc ghi nhớ.
* Hoạt động 3:
- H đọc bài tập.
GV hướng dẫn – H về nhà làm.
3. So sánh:
- Tùy bút: Ghi chép tản mạn người sự việc có thật, không cần hệ thống kết cấu.
- Truyện: Có cốt truyện, nhân vật, sự việc… do tác giả sáng tác nên.
* Kết luận: Ghi nhớ sgk trang 63.
III/ Luyện tập:
4.4/ Củng cố và luyện tập:
1. Tư tưởng cảm xúc chủ đạo của tác giả trong văn bản này là gì?
a. Phê phán bọn vua, chúa, quan lại đương thời.
b. Thể hiện lòng thương cảm đối với người dân.
c. Các ý trên đều đúng.
2. Em hãy nêu nghệ thuật của truyện?
a. Các sự việc cụ thể, khách quan.
b. Liệt kê, miêu tả.
c. Không xen lời bình luận.
d. Các ý trên đều đúng.
4.5/ Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
-Học thuộc nội dung bài, làm bài tập.
- Chuẩn bị bài mới, trả lời các câu hỏi theo sách giáo khoa.
5. Ruựt kinh nghieọm:
...
...
...
...
Ngày dạy:
Tieát PPCT: 23