H◊nh 19.1
+ Trong tr≠Íng hểp ẻ h◊nh 19.2, dây d…n ặiữn bfi hẻ và ti’p xÛc vèi vã kim loπi cềa dÙng cÙ. NhÍ dây ti’p ặ†t mà ng≠Íi sˆ dÙng n’u chπm tay vào vã dÙng cÙ cÚng kh´ng bfi nguy hi”m. H∑y gi∂i th›ch v◊ sao.
ii - sˆ dÙng ti’t kiữm ặiữn nđng
1. Côn ph∂i sˆ dÙng ti’t kiữm ặiữn nđng Viữc sˆ dÙng ti’t kiữm ặiữn nđng c„ mẩt sậ lểi
›ch d≠èi ặây :
+ Gi∂m chi ti™u cho gia ặ◊nh.
+ C∏c dÙng cÙ và thi’t bfi ặiữn ặ≠ểc sˆ dÙng lâu b“n h¨n.
+ Gi∂m bÌt c∏c s˘ cË g©y tÊn hπi chung do h÷
thậng cung c†p ặiữn bfi qu∏ t∂i, ặ∆c biữt trong nh˜ng giÍ cao ặi”m.
+ Dành phôn ặiữn nđng ti’t kiữm cho s∂n xu†t.
H∑y thˆ t◊m th™m nh˜ng lÓi ›ch kh∏c cÒa vi÷c sˆ dÙng ti’t kiữm ặiữn nđng.
2 . C∏c biữn ph∏p sˆ dÙng ti’t kiữm ặiữn nđng H∑y vi’t c´ng th¯c t›nh ặiữn nđng sˆ dÙng.
Tı ặ„ h∑y cho bi’t, ặ” sˆ dÙng ti’t kiữm ặiữn n®ng th◊ :
+ Côn ph∂i l˘a ch‰n, sˆ dÙng c∏c dÙng cÙ hay thi’t bfi ặiữn c„ c´ng su†t nh≠ th’ nào ?
+ C„ n™n cho bẩ phÀn hón giÍ làm viữc khi sˆ dÙng c∏c dÙng cÙ hay thi’t bfi ặiữn hay kh´ng ? V◊ sao ?
iii - vÀn dÙng
Mẩt bπn hay qu™n tổt ặiữn khi rÍi khãi nhà.
Em h∑y ngh‹ c∏ch giÛp bπn này ặ” tr∏nh l∑ng ph›
ặiữn và ặ∂m b∂o an toàn ặiữn.
C 7
C 8 C 9
C 10
H◊nh 19.2
Trong gia ặ◊nh, c∏c thi’t bfi nung n„ng bêng ặiữn sˆ dÙng nhi“u ặiữn nđng. Biữn ph∏p ti’t kiữm nào d≠èi ặây là hểp l› nh†t ?
A. Kh´ng sˆ dÙng c∏c thi’t bfi nung n„ng bêng ặiữn.
B. Kh´ng ặun n†u bêng b’p ặiữn.
C. Chÿ sˆ dÙng c∏c thi’t bfi nung n„ng bêng ặiữn c„ c´ng su†t nhã trong thÍi gian tậi thi”u côn thi’t.
D. Chÿ ặun n†u bêng ặiữn và sˆ dÙng c∏c thi’t bfi nung n„ng kh∏c nh≠ bàn là, m∏y s†y t„c... trong thÍi gian tậi thi”u côn thi’t.
Mẩt b„ng ặÃn dây t„c gi∏ 3 500 ặÂng, c„ c´ng su†t 75W, thÍi gian thổp s∏ng tậi ặa 1 000 giÍ.
Mẩt b„ng ặÃn compđc (compact fluorescent lamp, h◊nh 19.3) gi∏ 60 000 ặÂng, c´ng su†t 15W, c„ ặẩ s∏ng bêng b„ng ặÃn dây t„c n„i tr™n, thÍi gian thổp s∏ng tậi ặa 8 000 giÍ.
+ T›nh ặiữn nđng sˆ dÙng cềa mÁi loπi b„ng ặÃn tr™n trong 8 000 giÍ.
+ T›nh toàn bẩ chi ph› (ti“n mua b„ng ặiữn và ti“n ặiữn ph∂i tr∂) cho viữc sˆ dÙng mÁi loπi b„ng ặÃn này trong 8 000 giÍ, n’u gi∏ 1kW.h là 700 ặÂng.
+ Sˆ dÙng loπi b„ng ặÃn nào c„ lểi hăn ? V◊ sao ?
C„ th” em ch≠a bi’t
N„i chung, ặiữn nđng s∂n xu†t ra côn ặ≠ểc sˆ dÙng ngay v◊ kh´ng th” ch¯a ặiữn nđng vào kho ặ” d˘
tr˜ d‘ dàng và rŒ ti“n nh≠ than, dôu ho∆c kh› ặật. Vào ban ặ™m, l≠ểng ặiữn nđng sˆ dÙng nhã, nh≠ng c∏c nhà m∏y ặiữn v…n ph∂i hoπt ặẩng. Do ặ„, ặ” khuy’n kh›ch viữc sˆ dÙng ặiữn vào ban ặ™m, ẻ nhi“u n≠èc gi∏ ặiữn trong nh˜ng giÍ này r†t rŒ và sˆ dÙng c´ng tă ri™ng t˘ ặẩng ặ’m l≠ểng ặiữn nđng này.
C 11
C 12
Côn ph∂i th˘c hiữn c∏c biữn ph∏p ặ∂m b∂o an toàn khi sˆ dÙng ặiữn, nh†t là vèi mπng ặiữn dân dÙng, v◊ mπng ặiữn này c„ hiữu ặiữn th’ 220V n™n c„ th” gây nguy hi”m tèi t›nh mπng.
Côn l˘a ch‰n sˆ dÙng c∏c dÙng cÙ và thi’t bfi ặiữn c„ c´ng su†t phễ hểp và chÿ sˆ dÙng chÛng trong thÍi gian côn thi’t.
H◊nh 19.3
i - t˘ ki”m tra
1. C≠Íng ặẩ dflng ặiữn I chπy qua mẩt dây d…n phÙ thuẩc nh≠ th’ nào vào hiữu ặiữn th’ U gi˜a hai ặôu dây d…n ặ„ ? 2. N’u ặ∆t hiữu ặiữn th’ U gi˜a hai ặôu
mẩt dây d…n và I là c≠Íng ặẩ dflng ặiữn chπy qua dây d…n ặ„ th◊ th≠ăng sậ là gi∏ trfi cềa ặπi l≠ểng nào ặ∆c tr≠ng cho dây d…n ? Khi thay ặấi hiữu ặiữn th’ U th◊ gi∏ trfi này c„ thay ặấi kh´ng ? V◊ sao ?
3. Vœ să ặ mπch ặiữn, trong ặ„ c„ sˆ dÙng ampe k’ và v´n k’ ặ” x∏c ặfinh ặiữn trẻ cềa mẩt dây d…n.
4. Vi’t c´ng th¯c t›nh ặiữn trẻ t≠ăng ặ≠ăng ặậi vèi :
a) òoπn mπch gÂm hai ặiữn trẻ R1 và R2mổc nậi ti’p.
b) òoπn mπch gÂm hai ặiữn trẻ R1 và R2mổc song song.
5. H∑y cho bi’t :
a) òiữn trẻ cềa dây d…n thay ặấi nh≠
th’ nào khi chi“u dài cềa n„ tđng l™n ba lôn ?
b) òiữn trẻ cềa dây d…n thay ặấi nh≠
th’ nào khi ti’t diữn cềa n„ tđng l™n bận lôn ?
c) V◊ sao d˘a vào ặiữn trẻ su†t c„ th”
n„i ặÂng d…n ặiữn tật hăn nh´m ? d) Hữ th¯c nào th” hiữn mậi li™n hữ
gi˜a ặiữn trẻ R cềa dây d…n vèi chi“u dài l, ti’t diữn S và ặiữn trẻ su†t r cềa vÀt liữu làm dây d…n ?
6. Vi’t ặôy ặề c∏c câu d≠èi ặây :
a) Bi’n trẻ là mẩt ặiữn trẻ . . . và c„
th” ặ≠ểc dễng ặ” . . .
b) C∏c ặiữn trẻ dễng trong k‹ thuÀt c„
k›ch th≠èc. . . và c„ trfi sậ ặ≠ểc. . . . . ho∆c ặ≠ểc x∏c ặfinh theo c∏c . . . 7. Vi’t ặôy ặề c∏c câu d≠èi ặây :
a) Sậ o∏t ghi tr™n mÁi dÙng cÙ ặiữn cho bi’t . . . . .
b) C´ng su†t ti™u thÙ ặiữn nđng cềa mẩt ặoπn mπch bêng t›ch . . . . . 8. H∑y cho bi’t :
a) òiữn nđng sˆ dÙng bẻi mẩt dÙng cÙ ặiữn ặ≠ểc x∏c ặfinh theo c´ng su†t, hiữu ặiữn th’, c≠Íng ặẩ dflng ặiữn và thÍi gian sˆ dÙng bêng c∏c c´ng th¯c nào ? b) C∏c dÙng cÙ ặiữn c„ t∏c dÙng g◊
trong viữc bi’n ặấi nđng l≠ểng ? N™u mÈt sË v› dÙ.
9. Ph∏t bi”u và vi’t hữ th¯c cềa ặfinh luÀt Jun - Len-x¨.
10. Côn ph∂i th˘c hiữn nh˜ng quy tổc nào ặ” ặ∂m b∂o an toàn khi sˆ dÙng ặiữn ? 11. H∑y cho bi’t :
a) V◊ sao ph∂i sˆ dÙng ti’t kiữm ặiữn n®ng ?
b) C„ nh˜ng c∏ch nào ặ” sˆ dÙng ti’t kiữm ặiữn nđng ?