155
PP kê khai thường xuyên
PP kiểm kê định kỳ
Tài khoản để theo dõi thông tin HTK
(Theo Thông tư số 200/2014/TT/BTC)
TK 15_ : theo dõi HTK nhập kho, xuất kho, tồn kho
TK 611 – TK “Mua hàng: theo dõi HTK nhập kho
Lưu ý: Môn học này chỉ nghiên cứu cách ghi sổ các nghiệp vụ liên quan đến hàng tồn kho của doanh nghiệp thực hiện kế toán hàng tồn kho theo PP Kê khai thường xuyên
PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ HÀNG TỒN KHO?
156
Phương pháp tính giá hàng tồn kho Tính giá nhập hàng tồn kho
Tính giá xuất hàng tồn kho
*** Tính giá nhập hàng tồn kho ***
157
Giá trị của HTK nhập trong kỳ là trị giá của HTK tăng lên có thể do chủ sở hữu đóng góp, mua sắm, tự sản xuất, được biếu tặng … Dù HTK tăng lên do nguyên nhân gì thì khi xác định giá trị của HTK tăng lên kế toán cần phải tuân thủ theo nguyên tắc giá gốc.
Nếu HTK nhập do mua sắm thì giá nhập HTK là giá trị của HTK mua vào được gọi là giá gốc (hay giá thực tế) của HTK mua vào được tính theo công thức:
Giá gốc HTK
= Giá mua
+ Thuế không
được hoàn lại + Chi phí
thu mua – Các khoản giảm trừ hàng mua
Để có hàng tồn kho nhập kho, doanh nghiệp thực hiện các nghiệp vụ mua sắm HTK thanh toán bằng tiền hoặc mua chịu chưa thanh toán.
• HTK tăng lên được ghi nhận vào bên Nợ các TK “Hàng tồn kho” như TK 152, 153, 156… bằng bút toán:
Nợ TK “Hàng tồn kho”
Có TK “Tiền mặt” hoặc “Phải trả người bán”…
*** Tính giá nhập hàng tồn kho ***
159
Các khoản đƣợc giảm trừ hàng mua là yếu tố làm giảm giá gốc của hàng mua được ghi nhận làm giảm giá trị của HTK.
Nếu khoản đƣợc giảm trừ phát sinh sau ngày mua hàng và nhập kho thì kế toán phải ghi nhận một bút toán riêng về khoản được giảm trừ này sao cho thể hiện được đúng bản chất là một khoản loại trừ ra khỏi giá nhập của HTK. Bút toán đó được định khoản:
Nợ TK “Tiền mặt” hoặc “Phải trả người bán”…
Có TK “Hàng tồn kho”
*** Tính giá nhập hàng tồn kho ***
VÍ DỤ 9: _kế toán mua hàng_
Công ty Anpha áp dụng PP KKTX, có tình hình mua hàng hóa – hộp giữ nhiệt trong tháng 6 như sau:
Ngày 10/6, Anpha mua 1.200 cái hộp giữ nhiệt của công ty A&C với đơn giá là 200.000 đồng/cái, chưa thanh toán. Vì mua với số lượng nhiều nên công ty được chiết khấu 2% trên giá mua. Chi phí vận chuyển hàng về kho doanh nghiệp là 6 triệu đồng, đã thanh toán cho công ty DTL.
Ngày 12/6, Anpha phát hiện 400 cái hộp giữ nhiệt mua của công ty A&C ngày 10/6 bị lỗi. Anpha đã thông báo, đề nghị trả lại hàng.
Công ty A&C chấp nhận, đồng ý giảm trừ công nợ và đã nhận lại số hàng bị lỗi về nhập kho
–Tính giá trị hàng tồn kho nhập trong kỳ?
–Định khoản? 160
161
Phương pháp tính giá xuất
kho
Phương pháp tính theo giá đích danh
Phương pháp bình quân gia quyền
Phương pháp nhập trước – xuất trước (FIFO)
Phương pháp nhập sau – xuất trước (LIFO)
*** Tính giá xuất hàng tồn kho ***
HTK xuất ra thuộc lần nhập nào thì phải lấy giá gốc của lần nhập đó để tính giá xuất kho.
HTK tồn cuối kỳ thuộc lần nhập kho nào thì phải lấy giá gốc của lần nhập đó để tính giá trị HTK tồn cuối kỳ.
Phương pháp tính theo giá đích danh
VÍ DỤ 10: _phương pháp tính theo giá đích danh_
163
Dùng PP tính theo giá đích danh tính giá trị HTK xuất trong kỳ?
**TH1: Công ty B&W thực hiện kế toán hàng tồn kho theo PP KKTX, có thông tin về hàng hóa Bột ngũ cốc trong tháng 6 như sau:
Tồn đầu tháng: 200 hộp x 50.000 đồng/ hộp
Nhập kho: + Ngày 4/6: 300 hộp x 52.000 đồng/ hộp + Ngày 25/6: 200 hộp x 55.000 đồng/ hộp
Xuất kho: Ngày 15/6: 450 hộp (bán với giá bán 65.000 đồng/hộp, thu tiền ngay) Giả sử: 450 hộp trong lô hàng xuất kho ngày 15/6 bao gồm: 150 hộp có từ đầu kỳ, 300 hộp nhập kho ngày 4/6.
**TH2: Công ty PT thực hiện kế toán hàng tồn kho theo PP KKĐK, có thông tin về hàng hóa Kem chống nắng trong tháng 6 như sau:
• Tồn đầu tháng: 200 hộp x 50.000 đồng/ hộp
• Nhập kho: + Ngày 4/6: 300 hộp x 52.000 đồng/ hộp + Ngày 25/6: 200 hộp x 55.000 đồng/ hộp
• Cuối tháng, theo kết quả kiểm kê số hàng còn tồn kho là 250 hộp.
Giả sử: 250 hộp trong lô hàng tồn kho cuối tháng 6 gồm: 100 hộp có từ đầu kỳ, 100 hộp nhập kho ngày 4/6 và 50 hộp nhập kho ngày 25/6.
164
ĐGBQ = Trị giá HTK tồn đầu kỳ + Trị giá HTK nhập trong kỳ Số lượng HTK tồn đầu kỳ + Số lượng HTK nhập trong kỳ
Trị giá HTK xuất trong kỳ = Số lượng HTK xuất trong kỳ x ĐGBQ
Giá trị của từng loại HTK xuất ra được tính theo giá trung bình của từng loại HTK đầu kỳ và nhập vào trong kỳ. Việc tính giá trị trung bình được thực hiện vào cuối kỳ hoặc sau mỗi lần nhập tùy vào điều kiện từng doanh nghiệp.
Phương pháp bình quân gia quyền
VÍ DỤ 11: _phương pháp bình quân gia quyền _
165
Dùng PP Bình quân gia quyên tính giá trị HTK xuất trong kỳ?
**TH1: Công ty B&W thực hiện kế toán HTK theo PP KKTX, có thông tin về hàng hóa Bột ngũ cốc trong tháng 6 như sau:
Tồn đầu tháng: 200 hộp x 50.000 đồng/ hộp
Nhập kho: + Ngày 4/6: 300 hộp x 52.000 đồng/ hộp + Ngày 25/6: 200 hộp x 55.000 đồng/ hộp
Xuất kho: + Ngày 15/6: 450 hộp (bán với giá bán 65.000 đồng/ hộp, thu tiền ngay)
**TH2: Công ty PT thực hiện kế toán HTK theo PP KKĐK, có thông tin về hàng hóa Kem chống nắng trong tháng 6 như sau:
• Tồn đầu tháng: 200 hộp x 50.000 đồng/ hộp
• Nhập kho: + Ngày 4/6: 300 hộp x 52.000 đồng/ hộp + Ngày 25/6: 200 hộp x 55.000 đồng/ hộp
• Cuối tháng, theo kết quả kiểm kê số hàng còn tồn kho là 250 hộp.
Phương pháp này dựa trên giả định là giá trị của HTK nhập vào kho TRƯỚC thì được xuất ra TRƯỚC, nghĩa là lần lượt xuất hết số HTK nhập trước rồi mới đến số HTK nhập sau theo giá gốc của từng lô hàng xuất. giá trị HTK tồn cuối kỳ thường là giá trị của những lô KTK nhập sau cùng nhất.