TRONG GIA COÂNG CÔ KHÍ
Chương 5 AN TOÀN TRONG NGÀNH NGHỀ Ô TÔ
Những nguyên nhân tai nạn chủ yếu trong sản xuất ô tô
Trong kỹ thuật ô tô có nhiều ngành nghề công nghệ, đặc trưng là:
Gia công nguội.
Gia công cắt gọt( khoan, mài... ).
Gia công hàn.
I/ Tai nạn do yếu tố con người
Tai nạn có thể xảy ra do việc sử dụng không đúng máy móc hay dụng cụ, không mặc quần áo thích hợp hay do kỹ thuật viên thiếu cẩn thận
1/ Quần áo làm việc : Để tránh tai nạn khi làm việc, hãy chon quần áo làm việc chắc, vừa vặn để hỗ trợ tốt cho công việc. Tránh quần áo làm việc có thắt lưng, khóa và nút quần áo lộ ra ngoài, nó có thể gây ra nhưng tai nạn trong quá trình làm việc
2/ Giầy bảo hộ: luôn đi giầy bảo hộ khi làm việc. Sẽ rất nguy hiểm nếu đi dép hay giày thể thao nhất là những nơi có nhiều dầu nhớt à gây trơn trượt,tai nạn làm giảm hiệu quả công việc. Chúng cũng làm cho người mặc có nguy cơ bị thương do những yếu tố rơi bất ngờ
3/ Găng tay bảo hộ: Khi nâng những vật nặng hay thao tác các đoạn ống xả hay tương tự, nên đeo găng tay. Tuy nhiên không cần thiết không cần thiết phải đeo găng tay cho những công việc bảo dưỡng thông thường. Việc đeo găng tay được quyết định tùy theo công việc ban định làm
4/ Tai nạn do yếu tố vật lý Gia công nguội
Xem chi tiết phần trên Gia công cắt gọt
Khi khoan có thể bị trượt, mũi khoan lắp không chặt có thể bịvăng ra, bàn gá kẹp không chặt có thể làm rơi vật gia công, ... gây tai nạn.
Khi mài, phoi kim loại nóng có thể bắn vào người nếu đứng không đúng vị trí, đá mài có thể bị vỡ, tay cầm không chắc hoặc khoảng cách cầm tay ngắn làm cho đá mài có thể tiếp xúc vào tay công nhân.
Công nghệ hàn
Trong hàn điện sử dụng các trang bị điện là chủ yếu. Hàn hồ quang thường có nhiệt độ rất cao (vài nghìn độ). Môi trường hàn có nhiều khí bụi độc hại.
Khi hàn điện, nguy cơ điện giật là nguy hiểm nhất cho tính mạng con người.
Khi hàn, kim loại lỏng có thể bắn tung toé dễ gây bỏng da thợ hàn và những người xung quanh.
Hàn hồ quang có bức xạ mạnh, dễ làm cháy bỏng da, làm đau mắt ...
Lửa hồ quang hàn có thể gây cháy, nổ các vật xung quanh, cho nên cần đặt nơi hàn xa các vật dễ bắt lửa, dễ cháy nổ.
Môi trường làm việc của thợ hàn có nhiều khí bụi độc hai sinh ra khi cháy que hàn như , , bụi mangan, bụi oxit kẽm, ... rất hại cho hệ hô hấp và sức khoẻ công nhân khi hàn ở các vị trí khó khăn mhư hàn trong ống, những nơi chật chội, ẩm thấp, trên cao, ...
Khi hàn hơi, sử dụng các bình chứa khí nén, các vết bẩn dầu mỡ, chất dễ bắt lửa trên các dây dẫn, van khí, ... dễ gây cháy, sinh ra nổ bình hoặc sinh hoả hoạn.
II/ Những biện pháp an toàn trong ngành ô tô
Máy móc trang thiết bị trong ngành ô tô cũng có thể là nguyên nhân của tai nạn lao động, có thể do:
Máy không hoàn chỉnh, thiết kế chưa tính đến những yếu tố kỹ thuật an toàn lao động, như ergonomia đối với người trực tiếp sử dụng, vận hành.
Máy không hoàn chỉnh trong công nghệ chế tạo, sai quy cách kỹ thuật, các cơ cấu điều khiển hay cơ cấu an toàn vận hành chưa đáp ứng quy chuẩn an toàn lao động, ...
Vị trí lắp đặt, khai thác sử dụng máy không phù hợp, chưa tính đến hoặc không đảm bảo những yếu tố vệ sinh môi trường lao động công nghiệp.
Chế độ công nghệ, quy trình vận hành máy chưa được thiết kế và thực hiện phù hợp các quy chuẩn an toàn lao động theo đặc điểm an toàn ngành nghề ô tô
Do đó, những biện pháp an toàn trong ô tô phải được quán xuyến ngay từ khâu:
Tính toán thiết kế máy móc và trang thiết bị công nghệ đi kèm.
Tính toán thiết kế công nghệ thiết bị và công nghệ sản xuất ô tô phù hợp các quy chuẩn an toàn lao động.
Tuyển dụng, đào tạo huấn luyện nghề cho người lao động phải đáp ứng cả những yêu cầu am hiểu kỹ thuật an toàn máy và an toàn ngành nghề tương ứng.
Phần này tập trung vào vấn đề kỹ thuật an toàn ngành nghề ô tô.
Kỹ thuật an toàn khi gia công cơ khí nguội,Kỹ thuật an toàn khi hàn,Công nghệ hàn điện Trước khi làm việc cần kiểm tra .Lưu ý những đặc điểm công nghệ hàn, Công nghệ hàn hơi Trước khi tiến hành công việc, Trong quá trình làm việc ,Sau khi hoàn thành công việc 1/ Bảo quản kho chứa
Kho chứa Bình chứa khí Vận hành bình Vận chuyển bình Những điều cần chú ý Khi bắt đầu hàn Khi hàn
Khi kết thúc hàn
Khi tiến hành hàn-cắt bên trong các thể tích kín
Khi tiến hành hàn-cắt các thùng chứa xăng dầu và chất lỏng dễ cháy khác
Khi tiến hành hàn-cắt trong các gian nhà có sàn bằng gỗ hoặc vật liệu dễ cháy khác Khi tiến hành hàn-cắt trên cao chỗ chênh vênh ( trên 1,5m)
2/ Kỹ thuật an toàn khi mạ và sơn xe
Đề phòng điện giật, lót nền bằng cao su,
Sơn và dung môi pha sơn là chất dễ cháy, nên đề phòng cháy, nổ.
Kiểm tra nồng độ hoá chất cho phép, có biện pháp tích cực khử độc.
Tránh ô nhiễm không khí xung quanh, phải luôn kiểm tra nồng độ khí độc trong khu làm việc để có biện pháp thông thoáng hoặc sơ tán công nhân kịp thời.
Phải thông gió tốt.
Phải trang bị BHLĐ, tránh bị viêm nhiễm đường hô hấp.
3/ Kỹ thuật an toàn khi gia công cắt gọt Biện pháp phòng ngừa chung
Hướng dẫn cho công nhân cách sử dụng máy thành thạo.
Phải chọn vị trí đứng gia công cho thích hợp với từng loại máy.
Phải mang dụng cụ bảo hộ lao động, ăn mặc gọn gàng.
Phải có kính bảo hộ.
Trước khi sử dụng máy
Phải kiểm tra hệ thống điện, tiếp đất, …
Siết chặt các bu lông ốc vít, kiểm tra độ căng đai, kiểm tra các cơ cấu truyền dẫn động, tra dầu mỡ, …
Yêu cầu kỹ thuật an toàn với Máy khoan
Đối với máy khoan, gá mũi khoan phải kẹp chặt mũi khoan và đảm bảo đồng tâm với trục chủđộng.
Các chi tiết gia công phải được kẹp chặt trực tiếp hoặc qua gá đỡ với bàn khoan.
Tuyệt đối không được dùng tay để giữ chi tiết gia công, cũng không được dùng găng tay khi khoan.
Khi phoi ra bị quấn vào mũi khoan và đồ gá mũi khoan, thì khôngđược dùng tay trực tiếp tháo gỡ phoi.
Máy mài
Đặc điểm chung của máy mài là:
Máy mài có tốc độ lớn (2030) [m/s], nếu mài tốc độ cao có thể đạt 50 [m/s].
Đá mài là vật liệu cứng, được chế tạo từ bột mịn bằng cách ép dính, nhưng dễ bị vỡ, không chịu được rung động và tải trọng va đập. Cấm không được xếp đá chồng lên nhau hoặc chồng các vật nặng khác lên đá để tránh rạn nứt.
Độ ẩm cũng ảnh hưởng nhiều đến độ bền của đá, phải được bảo quản ở nơi khô ráo, không được để trong môi trường có axid và có chất ăn mòn khác.
Các loại ‘á mài dùng chất kết dính bằng magiê, nếu thời hạn bảo quản quá một nƒm thì không ‘ược sử dụng nữa vì chất kết dính không còn bảo ‘ảm.
Đặc điểm vận hành:
Việc chọn ‘á mài phải cƒn cứ vào yêu cầu kỹ thuật của quy trình gia công‘ể chọn ‘úng loại ‘á.
Khi lắp và điều chỉnh đá cấm dùng búa thép để gò đá mài.
á mài khi lắp phải ‘ược kẹp ‘ều giữa hai kẹp mặt bích bằng nhau. Giữa ‘á và mặt bích kẹp phải độn một lớp vật liệu đàn hồi. Khi đường kính đá giảm và khoảng cách giữa đá và bích kẹp nhỏ hơn 3 [mm] thì phải thay ‘á mới.
Sau khi lắp đá phải cân bằng động và phải thử nghiệm độ bền cơ học của đá bằng cách cho đá quay không tải với tốc độ lớn hơn 1/2 tốc độ làm việc:
iều kiện
thử nghiệm với đá có đường kính, [mm] trong thời gian, [phút]
cho đá quay không tải với tốc độ lớn hơn 1/2 tốc độ làm việc
> (150175) 5
> (300475) 7
> 500 10
Nếu không biết tốc độ quay cho phép của đá thì phải thử với tốc độ lớn hơn 60% tốc độ làm việc trong 10 phút.
Khi làm việc, đá mài phải có bao che chắn kín và công nhân đứng máy không được đứng ở phía không có bao che chắn.
Khi mài thô, mài nhẵn bằng phương pháp khô phát sinh nhiều bụi, yêu cầu phải có máy hút bụi.
III/ Kỹ thuật an toàn khi lắp ráp xe, sửa chữa xe 1/ An toàn trong quá trình hoạt động sữa chữa
Tứ chối làm việc khi không có các biện pháp an toàn cho xe va cho tính mạng người lao động Thao tác thực hiện phải đúng chu trình không dược tự ý thay đổi hoặc tự chế theo ý người lao động Các dụng cụ phải được lau chùi sạch sẽ
Khi làm việc ở những vị trí khó khăn phải đảm bảo an toàn tuyệt đối và không có mối nguy hại nào xuất hiện
Khi chuyển đổi trạng thái làm việc phải xem xét kĩ trước khi thực hiện Phải trang bị đầy đủ các phương thức bảo hộ trước khi làm việc
2/ An toàn trong quá trình hoạt động lắp ráp xe
Khi làm việc với các dụng cụ cần tuân thủ các yếu tố sau :
Các thiết bị điện, thủy lực, khí nén có thể gây ra tổn thương nghiêm trọng nếu sử dụng không đúng Đeo kính bảo hộtrước khi sử dụng dụng cụtạo ra những mạt kim loại. luôn làm sạch bụi và mạt ra khỏi dụng cụ như máy mài và khoan sau khi sử dụng
Không đeo găng tay khi làm việc với dụng cụ có chuyển động quay hay khi làm việc trong khu vực có chuyển động quay. Găng tay có thể bị kẹt vào vật và làm bạn bị thương
Khi nâng xe trên cầu nâng, trước hết, nâng nó cho đến khi lốp hơi nhấc lên khỏi mặt đất. Sau đó chắc rằng xe được được đỡ chác chắn trên cầu nâng trước khi nầng hẳn xe lên. Không bao giờ lắc xe khi nó đã được nâng lên, điều đó có thể làm cho xe rơi xuống và gây tai nạn nghiêm trọng
IV /An toàn trong xưởng xe
An toàn trong quá trình thiết kế xưởng
Khi thiết kế xưởng việc dầu tiên quan tâm là các nguyên tắc an toan cho người lao động và cho những người lân cận
Không gian phải thoáng đãng và đảm bảo đầy đủ ánh sáng trong quá trình làm việc Trang bị những phương thức bào hộ cho đúng với cới các trường hợp sữa chữa
Diện tích và thể tích chiếm chỗ của các bộ phận như:cầu xe,máy bơm,máy cân bàng động bánh xe,thùng dụng cụ... phải được thiết kế sao cho hợp lí, dảm bảo sự thoải mái trong quá trình làm việc Cố gắng thực hiện đúng các tiêu chuẩn của một garage theo quy định của quốc tế về vệ sinh,vì nó ảnh hưởng trưc tiếp đến con người.
4/ An toàn nhà xưởng
Luôn giữ nơi làm việc sạch sẽ để bảo vệ bản thân và những người khác
Không để dụng cụ hay phụ tùng lung tung trên sàn khi đang làm việc mà bạn hay ai đó có thể giẫm lên chúng. Tập thói quen để chúng lên bàn nguội hay lên giá làm việc
Ngay lập tức lau sạch bất kỳ nhiên liệu hay dầu mỡ bắn ra để tránh bản thân hay người khác bị trượt trên sàn
Không nên tạo tư thếkhông thoải mái khi làm việc. Nó không chỉ ảnh hưởng tới hiệu quả công việc mà còn có thể làm cho bạn bị ngã và tổn thương
Đặc biệt cẩn thận khi làm việc với các vật nặng do bạn có thể bị thương nếu để chúng rơi vào chân, và bạn cũng có thể bị đau lưng nếu cố nhấc vật quá nặng so với mình
Không được sửdụng những vật dễ cháy để gần công tắc, bảng công tác hay moto điện… chúng có thể dễ dàng bắt cháy và gây hỏa hoạn
V / An toàn lao động khi vận hành một số loại xe An toàn khi vận hành các loại xe tải
1. Chỉ những ai hội dủ các điều kiện sau mới được lái các loại xe tải : - Nằm trong độ tuổi lao động do nhà nước qui định.
- Có chứng chỉ sức khỏe do y tế nhà nước cấp.
Chú ý : khi tài xế tạm thời không đủ sức khỏe qui định của y tế mệt mỏi, say rượu, mất ngủ, .v,v ... chỉ tạm thời) đều không được phép lái xe.
- Đã qua huấn luyện bảo hộ lao động và được cấp thẻ an toàn.
2. Phải sử dụng đúng và đủ các phương tiện bảo vệ cá nhân được cấp phát theo chế độ 3. Trước khi cho xe chạy người lái xe phải :
- Kiểm tra tình trạng kỹ thuật của xe bao gồm : hệ thống thắng hãm, hệ thống tay lái, các côn chuyển và dẫn hướng, các ống hãm, các chốt an toàn ... các hệ thống đèn chiếu sáng, đèn báo hiệu, còi, gạt nước mưa, độ mòn vỏ xe, để tin chắc chúng ở trong tình trạng hoàn hảo.
- Kiểm tra các chốt hãm giữ thùng ben khỏi bị lật, khả năng kẹp chặt thùng ben và cơ cấu nâng tình trạng các chốt phía sau thùng xe.
- Kiểm tra các cây dùng để chằn buộc hàng trên xe, dụng cụ chữa cháy....
- Kiểm tra nhiên liệu, dầu bôi trơn, nước làm mát.
4. Cấm chở người trong các thùng xe (đặc biệt lưu ý trường hợp xe chở thuốc nổ). Người áp tải hàng chỉ được ngồi trong cabine (buồng lái).
5. Khi đưa xe tải, xe tự đổ vào lấy hàng từ phễu chứa, từ máy xúc phải tính toán sao cho cabine xe không đi qua dưới bunker (boongke). Gầu xúc của máy xúc không đưa qua lại trên cabine xe. Dòng chảy của vật liệu từ miệng rót của boongke, silo phải rơi đúng tâm thùng xe.
Chỉ cho phép chất xếp hàng rời lên ngang thành xe (trong trường hợp cần thiết có thể nâng thành xe lên cao hơn nhưng không được vượt quá cho phép) và phải được sự đồng ý của cơ quan đăng kiểm xe.
Cấm người đứng trên thùng xe khi nhận hàng. Lái xe phải rời cabine khi gầu xúc, cần trục chuyển hàng lên xe.
Khi chưa đến lượt mình vào nhận hàng, xe phải đậu có trật tự ở các mặc bằng đã được dọn sạch và ngoài tầm hoạt động của máy xúc.
6. Chỉ được phép xuống hàng (trút hàng) khi đã nhận được lệnh cho phép từ nơi tiếp nhận. Cấm bốc dỡ hàng khi xe chưa dừng hẳn.
Chỉ khi nhận được tín hiệu cho vào nhận hàng xe mới được vào vị trí cần thiết. Xe chỉ rời khỏi vị trí nhận hàng khi đã nhận được tín hiệu cho phép.
7. Đối với xe tải tự đổ:
- Không được chở hàng có kích thước vượt quá phạm vi thùng xe hay xếp trùm lên rơmooc nối thêm.
- Trước khi nâng hay hạ thùng xe, lái xe phải đứng lên bậc quan sát và biết chắc rằng không có người ở đằng sau hay ở gần thùng xe.
- Nếu thùng xe đang nằm nghiêng mà vật liệu còn bám lại chưa rơi hết thì dùng xẻng hay cào cán dài để xử lý tiếp, không được lắc hay gõ đập vàp thùng xe. Phải tạo lối đi dọc theo ôtô dành cho công nhân làm công việc vét sạch thùng xe nhất là đang ở tư thế nâng thùng trút hàng trên các nền đắp hay gầu cạn.
- Khi đổ đất lấp hố, không được cho xe tiến sát gần mép miệng hố dưới 1m.
- Cấm chạy xe khi thùng xe còn ở tư thế nâng sau khi đã trút hàng xong.
8. Đối với xe tải thường hàng chất lên xe phải theo nguyên tắc sau:
- Chất hàng vào giữa thùng xe.
- Hàng nặng chất xuống dưới, hàng nhẹ chất lên trên.
- Hàng phải được chằng buộc cẩn thận, không được lung lay.
- Chất hàng đúng tải trọng cho phép.
- Hàng chất lên xe không được vượt quá khỏi thùng xe về phía hai bên theo qui định của cảnh sát giao thông. Hàng chất quá dài phải có miếng vải báo hiệu (ban ngày) và đèn đỏ (ban đêm).
Đối với xe tải thường chỉ cho phép rời chỗ khi công nhân bốc xếp đã hoàn tất công viêc, rời xe và khóa thùng xe cẩn thận.
9. Khi rời xe nghỉ việc người lái phải tắt máy, kéo thắng tay, cài số. rút chìa khóa điện và khóa cửa lại.
Khi xe đang đậu mà máy vẫn nổ thì người lái xe không được rời khỏi xe đi nơi khác
10. Cấm kiểm tra hay sửa chữa nhỏ khi xe đang bốc hàng. Chỉ được kiểm tra hay sửa chữa cơ cấu nâng hay cụm chi tiết của xe lúc thùng xe được nâng lên và đã chống cần bảo hiểm (cần chặn). Không được dùng xà beng, thanh kim loại hay các đồ vật bất kỳ để thay cho cần bảo hiểm.
Khi nghỉ việc nghiêm cấm việc chống thùng xe lên để lợi dụng nước mưa làm sạch thùng, phải hạ hoàn toàn thùng xuống.
11. Khi đổ nhiên liệu phải tắt máy xe, khi bơm bánh xe phải bơm đúng áp suất qui định và đứng né một bên để đề phòng vòng chặn bắn ra. Nếu bơm bánh xe ở tư thế đã tháo rời thì phải đặt nó nằm trên mặt đất sao cho phía có vòng chặn quay xuống dưới, khi ráp bánh xe phải kiểm tra để bảo đảm vòng chặn đã vào rãnh vành bánh toàn bộ và đều.
12. Trong phạm vi nhà máy, tốc độ chạy xe không được vượt quá 5 km/h. Khi chạy cùng chiều, khoảng cách giữa các xe không được nhỏ hơn 20m. Trên đoạn đường thẳng và tầm nhìn không bị hạn chế có thể chạy tới 10km/h. Khi xe lên dốc chỉ được chạy số 2 không được thay đổi số. Cấm đậu xe ở giữa dốc để nghỉ hay nhận hàng. Nếu bắt buộc phải đậu ở dốc thì bánh xe phải được chèn chắc chắn. Xe chở chất nổ chỉ được dừng lại ở nơi có càng ít người càng tốt.
Khi xe đang chạy nghiêm cấm người lên và xuống hay đeo bám xe.
13. Khi có tai nạn giao thông tài xế phải :
- Tìm mọi cách cấp cứu nạn nhân hoặc gửi nạn nhân tới cơ sở cấp cứu gần nhất.
- Nghiêm cấm hành động bỏ mặc nạn nhân.
- Để nguyên xe ở vị trí xảy ra tai nạn cho đến khi cảnh sát đến xử lý .
- Tìm cách báo cho cơ quan chủ quản, các ngành chức năng biết để tổ chức xử lý theo luật định.
14. Khi ôtô bị sa lầy và phải nhờ ôtô khác kéo, việc kéo phải diễn ra theo các bước sau:
- Thoạt tiên phải rút căng dây cáp.
- Kéo từ từ không kéo giật.
- Khi kéo không cho phép ai đứng gần dây cáp để đề phòng cáp đứt văng vào người.
Khi ôtô bị hỏng phải nhờ các phương tiện khác kéo thì phải bảo đảm :
- Dùng dây kéo mềm (xích, cáp) hay thanh cứng (ống thép hoặc ống có tai kéo hai đầu).
- Nếu kéo bằng dây mềm thì dây phải có chiều dài 4 - 6m, dây mềm phải nối với hai móc kéo hoặc buộc trực tiếp vào satxi (khi không có móc kéo). Cấm buộc dây kéo vào cầu trước. Ô tô được kéo phải có cơ cấu lái, thắng, cầu trước, còi và đèn chiếu sáng tốt.
Nếu kéo bằng thanh cứng thì ôtô bị kéo phải có cơ cấu lái, cầu trước, còi và đèn chiếu sáng tốt.
Xe kéo phải chạy tốc độ chậm.
15. Tài xế phải sử dụng thành thạo dụng cụ phòng cháy đặt trên xe để chữa cháy. Vị trí dừng xe để chữa cháy phải được xem xét để không ảnh hưởng đến môi trường xung quanh nhưng phải làm nhanh nhất sau khi có dấu hiệu cháy. Phải thường xuyên chăm sóc các phương tiện chữa cháy để bảo đảm sự hoạt động tin cậy của chúng...
An toàn khi vận hành các loại xe máy ủi
Những người hội đủ các điều kiện sau đây được phép lái xe máy ủi : - Đủ 18 tuổi và đã qua khám tuyển sức khỏe của cơ quan y tế.
- Đã được đào tạo chuyên môn và được cấp bằng lái máy ủi.