CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.2 Thực trạng về phát triển bền vững du lịch Khánh Hòa trong thời gian qua (giai đoạn 2011-2019)
4.2.4 Đánh giá sức chứa của một số điểm du lịch
Trong thời gian qua với số lượng du khách tăng nhanh dẫn đến sự quá tải của các điểm du lịch, làm cho chất lượng dịch vụ của du lịch Khánh Hòa không được đảm bảo, ảnh hưởng đến xã hội và môi trường. Vì vậy, việc xem xét sức chứa của
các điểm đến du lịch có ý nghĩa vô cùng quan trọng nhằm góp phần đánh giá tính bền vững trong phát triển du lịch.
Như chúng ta đã biết, Khánh Hòa với điều kiện thiên nhiên ưu đãi cả về vị trí, cảnh quan, khí hậu, lợi thế đặc thù về du lịch biển đảo, du lịch văn hóa lịch sử, danh lam thắng cảnh, du lịch sinh thái núi rừng. Trong đó, Nha Trang là một Thành Phố được xem là đại diện cho du lịch tỉnh Khánh Hòa với nhiều lợi thế du lịch vượt trội so với các điểm đến khác, điều này đã thu hút lượng du khách khá lớn đến đây, các điểm đến đặc trưng đó là khu danh thắng Hòn Chồng, tháp bà Ponaga và khu bảo tồn Vịnh Nha Trang. Trong phạm vi nguồn lực tài chính có hạn, để đánh giá sức chứa đối với điểm đến Khánh Hòa, trong nghiên cứu này tác giả lựa chọn điểm đến để đánh giá sức chứa bao gồm khu danh thắng Hòn Chồng, tháp bà Ponaga và khu bảo tồn Vịnh Nha Trang.
Nghiên cứu sức chứa tại 03 điểm khảo sát qua hai năm 2016 và 2017 được tính toán bởi bảng sau:
Bảng 4.21: Sức chứa tại điểm đến du lịch Chỉ tiêu
Tháp Bà Hòn Chồng Khu bảo tồn vịnh 2016 2017 2016 2017 2016 2017 Diện tích tự nhiên (m2) 17.683 17.683 29.174 29.174 37.800 37.800 Diện tích du lịch (m2) 5.305 5.305 11.670 11.670 26.460 26.460 Hệ số quay vòng 10 10 8 8 8 8
Tiêu chuẩn cá nhân (m2) 4 4 10 10 25 25
Hệ số nắng 0,42 0,42 0,42 0,42 0,42 0,42
Hệ số mưa 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
Hướng dẫn viên 8 10 4 5 14 18 Sức chứa tự nhiên (PCC)
(khách/ngày) 13.262 13.262 9.336 9.336 8.467 8.467 Sức chứa thực tế(RCC)
(khách/ngày) 5.769 5.769 4.061 4.061 3.683 3.683 Sức chứa cho phép (ECC)
(khách/ngày) 1.200 1.500 480 601 1.680 2.158 Khả năng đáp ứng 20,8% 26% 11,8 % 14,8 % 45,6 % 58,6 % Số lượng khách thực tế
(khách/ngày) 3.908 5.471 1.798 3.506 3.471 4.162 Quá tải (khách/ngày) (2.708) (3.971) (1.318) (2.905) (1.791) (2.004) So thực tế với RCC 1.861 298 2.263 555 212 (479) Nguồn: Sở du lịch tỉnh Khánh Hòa và tính toán của tác giả
Kết quả đánh giá cho thấy mức độ quả tải tại điểm du lịch Tháp bà Ponaga năm 2016 là 2.708 khách, 2017 là 3.971 khách, tại khu danh thắng Hòn Chồng năm 2016 là 1.318 khách, 2017 là 2.905 khách, tại Khu bảo tồn biển Vịnh Nha Trang năm 2016 là 1.791 khách, 2017 là 2.004 khách. Nguyên nhân quá tải là do: (1) Trong những năm gần đây, lượng khách đến Khánh Hòa ngày càng nhiều, đặc biệt vào những dịp lễ tết, dịp cao điểm, mùa du lịch; (2) Việc đầu tư cơ sở hạ tầng cho các điểm du lịch chưa đầy đủ và đồng bộ, chưa có nhiều khu vui chơi giải trí, mua sắm, thiếu sự liên kết giữa các tuyến điểm du lịch nên xảy ra tình trạng khách tập trung quá đông vào một số điểm du lịch nổi tiếng; (3) Số lượng hướng dẫn viên và thuyết minh viên còn quá thiếu không thể đáp ứng phục vụ các đoàn khách, một số đoàn khách không được thuyết minh vì vậy đã có tình trạng du khách tự thuê thuyết minh viên phục vụ riêng cho đoàn của họ khi đến tham quan tại các điểm du lịch, kể cả các hướng dẫn viên nước ngoài không được phép hoạt động.
Việc quá tải lượng du khách tại các điểm du lịch hiện nay đã ảnh hưởng không nhỏ đến tính bền vững trong phát triển du lịch tại Khánh Hòa như: (1) Lượng khách tập trung quá nhiều tại các bến cảng ra các đảo tham quan, tấp nập lượng tàu bè chờ đón khách du lịch. Tuyến đường giáp biển, thường xuyên là đường Trần Phú luôn xuất hiện cảnh bị ùn tắc các đoàn xe tour du lịch với tần suất vận chuyển khách du lịch tới các bến cảng quá dày; (2) Sự quá tải lượng khách du lịch xuất hiện tình trạng trốn thuế, cố tình lách luật để kinh doanh buôn bán, đặc biệt nghiêm trọng hơn là tình trạng người Trung Quốc đến Nha Trang thuê nhà ở lâu dài và kiêm luôn cả dịch vụ kinh doanh, buôn bán. Nhiều trường hợp thuê người Việt Nam đứng tên kinh doanh, nhưng thực chất là của người Trung Quốc nhằm trốn thuế, ảnh hưởng tới cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của người dân địa phương; (3) Nhiều tour du lịch của người Trung Quốc tới Nha Trang theo dạng sinh hoạt khép kín, sử dụng hầu hết các dịch vụ của chính người Trung Quốc kinh doanh quản lý. Lượng du khách là người Trung Quốc lên tới cả triệu lượt/năm, lượng rác thải sinh hoạt thải ra môi trường cả trăm tấn/ngày. Chính vì vậy cần phải có những giải pháp để khắc phục tình trạng quá tải tại các điểm du lịch như hiện nay.