CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH KHÁNH HÒA
5.2 Giải pháp phát triển bền vững du lịch Khánh Hòa
5.2.1 Một số giải pháp góp phần phát triển bền vững du lịch Khánh Hòa
5.2.1.1 Cải thiện cơ sở hạ tầng du lịch
Cơ sở hạ tầng du lịch là một trong những nhân tố quan trọng cho sự phát triển nền kinh tế của mỗi địa phương. Việc tập trung đầu tư xây dựng và phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch là yêu cầu bức xúc đối với sự phát triển du lịch của Khánh Hòa hiện nay và đảm bảo bền vững cho tương lai. Để giải quyết vấn đề này cần phải:
(1) Đầu tư xây dựng các khu, điểm du lịch
Xây dựng chiến lược đầu tư đồng bộ các khu, điểm du lịch phù hợp với quy hoạch và mục tiêu phát triển du lịch của tỉnh đồng thời đáp ứng được các tiêu chuẩn khu vực và quốc tế.
Hệ thống các khu, điểm du lịch phải thực sự gắn với thế mạnh là tài nguyên biển đảo nhằm tạo sự hấp dẫn và đặc trưng của du lịch Khánh Hoà đối với du khách trong và ngoài nước.
Nâng cấp, cải tạo và tăng cường khai thác hệ thống các khu, điểm du lịch tại các địa phương khác trong tỉnh nhằm giảm sự quá tải điểm đến Nha Trang. Cụ thể, phát triển các điểm du lịch có ý nghĩa vùng và địa phương, là những điểm di tích lịch sử văn hóa đã được xếp hạng, các điểm danh thắng, cảnh quan biển đảo, hồ nước, sông, thác, rừng tự nhiên, các điểm bùn khoáng nóng, các điểm vui chơi giải trí, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
Các điểm du lịch trên địa bàn huyện Vạn Ninh như: đình Phú Cang, Biển Đại Lãnh gắn với cảnh quan đèo Cổ Mã, Hồ Đá Bàn, Thảm rừng ngập mặn (rừng Bần)
dọc bán đảo Hòn Gốm, đảo Điệp Sơn. Các điểm du lịch trên địa bàn huyện Ninh Hòa như: Hồ Khe Lao, Chiến khu Hòn Hèo, Ba Hồ, Căn cứ lịch sử Hòn Dữ, lăng Bà Vú, thác Bay, suối khoáng nóng Xuân Trường. Các điểm du lịch trên địa bàn huyện Diên Khánh như: Cảnh quan trên sông Cái, thành cổ Diên Khánh, văn miếu Diên Khánh, di tích Am Chúa và hồ Am Chúa – suối Ồ, đền thờ Trần Quý Cáp, miếu Trịnh Phong, làng dân tộc Raglai Khánh Bình, thác Yang bay. Các điểm du lịch trên địa bàn huyện Khánh Vĩnh như: khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, mộ Yersin. Các điểm du lịch trên địa bàn huyện Khánh Sơn như: di tích đàn đá Khánh Sơn, thác Tà Gụ, di tích cách mạng Tô Hạp. Các điểm du lịch trên địa bàn thành phố Cam Ranh như: cảnh quan mũi Cô Tiên, đảo Bình Ba, đảo Bình Hưng, bãi dài.
Các điểm du lịch có ý nghĩa địa phương trên đã được đầu tư khai thác phục vụ nhu cầu tham quan, nghiên cứu trải nghiệm của khách du lịch khi đến với Khánh Hòa, tuy nhiên cần đẩy mạnh và quảng bá hơn nữa để giảm tải lượng khách đối với điểm đến Nha Trang, hướng đến các điểm du lịch địa phương khác góp phần tạo nên bức tranh đa sắc màu và hấp dẫn của du lịch Khánh Hòa.
(2) Phát triển một cách đồng bộ hệ thống cơ sở lưu trú và dịch vụ bổ trợ Việc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống cơ sở lưu trú và dịch vụ bổ trợ là yêu cầu cấp thiết đối với du lịch cả nước nói chung và du lịch Khánh Hòa nói riêng nhằm kéo dài thời gian lưu trú và tăng khả năng chi tiêu của du khách.
Hiện nay đối với Khánh Hòa hệ thống cơ sở lưu trú và dịch vụ bổ trợ đã được đầu tư xây dựng mới và nâng cấp, tương đối đáp ứng đủ nhu cầu lưu trú cho khách du lịch. Tuy nhiên, trong xu thế phát triển và hội nhập, đặc biệt là các loại hình du lịch hội nghị, hội thảo, du lịch MICE đang ngày càng phát triển thì khả năng đáp ứng của hệ thống cơ sở lưu trú và dịch vụ bổ trợ của Khánh Hòa chưa thỏa mãn nhu cầu một cách tốt nhất. Chính vì vậy cần phải:
Tiếp tục đầu tư nâng cấp, xây dựng mới hệ thống các khách sạn, đặc biệt là khách sạn thương mại, khách sạn nghỉ dưỡng cao cấp để phục vụ và thỏa mãn nhu cầu của du khách.
Các công trình vui chơi, giải trí và thể thao tổng hợp phải được đầu tư xây dựng một cách đồng bộ để đáp ứng nhu cầu của du khách, đặc biệt là khách du lịch
nội địa - đây là thị trường khách có nhu cầu cao sử dụng các dịch vụ vui chơi giải trí, thể thao trong khi tham quan du lịch.
Xây dựng chiến lược hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kinh doanh nhà hàng, các tổ hợp mua sắm hướng đến sự hài lòng và thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của du khách.
Xây dựng các khu hội chợ triển lãm, hội nghị hội thảo quốc tế gắn với trung tâm thành phố, khu vực quanh vịnh Nha Trang hình thành nên một khu trung tâm mới hiện đại đúng chuẩn quốc tế và đáp ứng được nhu cầu của du khách tạo ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách hứa hẹn sự quay lại đối với điểm đến .
(3) Phát triển đồng bộ hệ thống giao thông phục vụ du lịch
Phát triển đồng bộ hệ thống giao thông nhằm tạo điều kiện thuận tiện cho sự di chuyển đến các khu, điểm du lịch trong tỉnh và kết nối với các điểm đến khác trong và ngoài nước. Cụ thể:
Nâng cấp và phát triển các tuyến xe buýt công cộng: Nha Trang - Cam Ranh, Nha Trang - Ninh Hoà - Dốc Lết và Nha Trang - Vạn Ninh - Đầm Môn.
Nâng cấp và phát triển hệ thống các bến tàu/thuyền du lịch kết nối bến tàu Nha Trang với các điểm du lịch trong vịnh Nha Trang, đầm Nha Phu, vịnh Vân Phong và từ Cam Ranh ra các đảo Bình Ba, Bình Hưng. Hoàn thành việc nâng cấp và sớm đưa vào sử dụng cảng biển du lịch Nha Trang đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Mở rộng đường bay trực tiếp quốc tế từ các thị trường trọng điểm, đặc biệt là từ các nước Tây Âu đến Khánh Hoà.
(4) Đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng thiết yếu
Xây dựng đồng bộ hệ thống hạ tầng thiết yếu phục vụ du lịch như : điện, nước, xử lý chất thải, vệ sinh công cộng, bưu chính viễn thông,…tại các khu, điểm du lịch.
(5) Thu hút vốn đầu tư phục vụ cơ sở hạ tầng du lịch
Nha Trang Khánh Hòa là một trong những tỉnh có nhiều tiềm năng du lịch nhất cả nước, tuy nhiên việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài cho lĩnh vực du lịch chưa được chú trọng nhiều. Mặt khác, không thể chỉ trông chờ vào nguồn vốn đầu tư cho du lịch từ ngân sách mà phải tận dụng và kêu gọi sự hợp tác hay xã hội hóa từ nguồn vốn đầu tư các doanh nghiệp không chỉ trong nước mà cả nước ngoài để
huy động nguồn vốn đầu tư phục vụ du lịch bởi du lịch được xem là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, góp phần tăng trưởng kinh tế cho tỉnh nhà. Vì vậy để thu hút vốn đầu tư phục vụ cơ sở hạ tầng du lịch, cần phải:
Có các chính sách thu hút nguồn vốn từ các thành phần kinh tế trong cũng như ngoài nước, thực hiện xã hội hóa đầu tư phát triển, sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng du lịch.
Lập quy hoạch các dự án đầu tư thuộc lĩnh vực du lịch trên cơ sở nhận hỗ trợ từ nguồn vốn ngân sách nhà nước, đặc biệt phải tạo điều kiện để khuyến khích và thu hút sự đầu tư lớn mạnh từ các doanh nghiệp.
Thu hút nguồn vốn đầu tư từ các chương trình mục tiêu quốc gia về du lịch của Trung ương, nguồn vốn đầu tư từ nguồn trái phiếu Chính phủ. Thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hoặc liên danh với nước ngoài, nguồn vốn ODA.
Có chính sách thông thoáng, nhiều chế độ ưu đãi cho nhà đầu tư như rút ngắn thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ giao mặt bằng cho nhà đầu tư triển khai kịp thời dự án. Thực hiện miễn giảm, cho chậm nộp thuế, các ưu đãi về tín dụng, giảm giá thuê đất, chính sách giá điện nước riêng, tăng thời hạn cho vay vốn ngân hàng, giảm nhẹ các thủ tục thế chấp tài sản tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp vay vốn.
Tăng cường công tác xúc tiến quảng bá hình ảnh, tiếp thị nhằm khai thác thị trường làm gia tăng lượng khách du lịch đến tỉnh để tạo động lực ban đầu cho các nhà đẩu tư trong và ngoài nước mạnh dạn đầu tư vào ngành du lịch của tỉnh.
5.2.1.2 Bảo vệ tài nguyên và môi trường du lịch
Phát triển du lịch đem lại nhiều lợi ích kinh tế xã hội nhưng cũng có tác động tổn hại không nhỏ đến tiềm năng tài nguyên và môi trường, do đó việc bảo vệ gìn giữ tài nguyên và môi trường du lịch được xem là một nhiệm vụ trọng tâm cần được quan tâm và thực hiện không của riêng ai mà là cộng đồng trách nhiệm của toàn dân toàn xã hội.
(1) Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường
Tăng cường phối hợp và tiếp nhận sự hỗ trợ của các cơ quan ban ngành liên quan tổ chức định kỳ “Tuần lễ du lịch xanh” tại địa bàn du lịch trọng điểm của Khánh
Hoà. Thông qua đó nhằm giáo dục nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường bằng những hoạt động cụ thể có ý nghĩa, góp phần trách nhiệm chia sẻ thách thức khó khăn trong công tác bảo vệ, gìn giữ tài nguyên và môi trường du lịch an toàn và thân thiện.
Tăng cường tổ chức các chương trình tập huấn về vấn đề bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu trong hoạt động phát triển du lịch cho cán bộ quản lý, các doanh nghiệp kinh doanh du lịch, cộng đồng người dân địa phương tham gia hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh để nâng cao nhận thức, có trách nhiệm trong tác bảo vệ tài nguyên và môi trường du lịch.
(2) Đào tạo, giáo dục môi trường
Thường xuyên vận dụng và lồng ghép nội dung bảo vệ tài nguyên môi trường vào chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo du lịch trên địa bàn tỉnh để trao đổi và giảng dạy.
Tổ chức các lớp tập huấn bồi dưỡng để nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho các doanh nghiệp kinh doanh du lịch và cộng đồng địa phương tham gia hoạt động du lịch cũng như sinh sống trên địa bàn tỉnh luôn có ý thức trách nhiệm trong khai thác, sử dụng và bảo vệ môi trường.
(3) Tăng cường hoạt động bảo vệ môi trường du lịch
Bảo vệ môi trường du lịch không chỉ là việc nâng cao nhận thức mà còn là sự tăng cường các hoạt động bảo vệ môi trường du lịch, giảm thiểu nguy cơ tổn hại đến môi trường. Khuyên khích phát triển "Du lịch xanh" với sự hưởng ứng tham gia tích cực của cộng đồng người dân địa phương, hướng tới mục tiêu PTBV du lịch Việt Nam nói chung và du lịch Khánh Hòa nói riêng.
Các hoạt động phục vụ du lịch như tàu, thuyền chở khách du lịch tham quan vịnh, đảo Nha Trang cần phải sử dụng động cơ với công nghệ “thân thiện” với môi trường.
Tăng cường và phát triển du lịch sinh thái sẽ mang lại cảm giác thân thiện và gần gũi cho du khách đối với môi trường du lịch.
(4) Khuyến khích phát triển loại hình/sản phẩm du lịch thân thiện với môi trường Vì một môi trường du lịch thân thiện, giảm nguy cơ tác hại đến tài nguyên thiên nhiên, hướng tới PTBV du lịch. Vì vậy cần khuyến khích phát triển du lịch
xanh, du lịch sinh thái, góp phần phát huy lợi thế so sánh của tỉnh trong phát triển du lịch, đồng thời thông qua hình thức du lịch này nhằm gắn với trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường đối với các doanh nghiệp kinh doanh du lịch và cộng đồng dân cư tham gia hoạt động du lịch.
Khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp sử dụng công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng, hướng tới môi trường du lịch thân thiện bằng cách áp dụng chính sách miễn giảm thuế, cho vay ưu đãi để tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động.
Tăng cường và kêu gọi xã hội hóa trong công tác trồng cây ở các khu, điểm du lịch góp phần làm tăng chất lượng cảnh quan, môi trường du lịch. Lợi ích mang lại không chỉ để phục vụ du lịch mà còn đảm bảo lợi ích cho chính người dân địa phương được sống trong môi trường xanh sạch đẹp.
(5) Tăng cường năng lực quản lý “sức chứa” đối với các khu, điểm du lịch Sự quá tải đối với các khu, điểm du lịch ảnh hưởng không tốt đến phát triển du lịch ở Khánh Hòa, do vậy cần tăng cường hơn nữa năng lực quản lý "sức chứa"
để khắc phục tình trạng quá tải đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực từ hoạt động du lịch đến môi trường tài nguyên thiên nhiên. Điều này vừa tạo cho môi trường xanh sạch đẹp, xã hội văn minh thân thiện, vừa góp phần nâng cao nhận thức trách nhiệm đối với cán bộ trong công tác quản lý "sức chứa", vừa có ý nghĩa trong việc bảo tồn tài nguyên, đa dạng sinh học và toàn vẹn lãnh thổ. Quản lý "sức chứa"
tốt có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển, thỏa mãn sự hài lòng của du khách đối với điểm đến, thu hút du khách quay trở lại, góp phần nâng cao giá trị của các khu, điểm du lịch tại Khánh Hòa.
5.2.1.3 Tạo nguồn khách ổn định và bền vững
Trong những năm gần đây, lượng khách quốc tế đến Khánh Hòa liên tục tăng, tuy nhiên lượng khách mang quốc tịch Tây Âu (Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha) và Nhật lại có xu hướng giảm.Thị trường khách Nhật Bản cũng như các thị trường khách Châu Âu, Úc, Mỹ là một trong những thị trường khách du lịch truyền thống của ngành du lịch Nha Trang – Khánh Hòa. Đây là những thị trường khách
khó tính, yêu cầu rất cao về cơ sở vật chất và nguồn nhân lực phục vụ, tuy nhiên họ được đánh giá cao vì sự lịch sự, gọn gàng và khả năng chi tiêu cao.
Việc đa dạng thị trường để tránh bị lệ thuộc là rất cần thiết, tuy nhiên hiện nay các đơn vị du lịch tập trung vào phục vụ thị trường khách Trung Quốc mà không chú trọng đến phục vụ các thị trường khác nữa. Vấn đề du khách Trung Quốc và những tour giá rẻ dành cho đối tượng này đang gây ra một số vấn nạn cho ngành du lịch Khánh Hòa và du lịchViệt Nam nói chung. Du khách Trung Quốc tăng không tỷ lệ thuận so với số tiền nhóm du khách này chi tiêu tại Khánh Hòa.Khách Trung Quốc là thị trường bình dân và giá thấp nên hiệu quả và lợi nhuận không đem lại được như kỳ vọng.
Ngành du lịch Khánh Hòa hướng đến PTBV phải đa dạng hóa thị trường khách, không nên chạy theo lợi nhuận trước mắt, cần tập trung phát triển các thị trường có khả năng chi tiêu cao, đồng thời quan tâm chấn chỉnh những biểu hiện tiêu cực trong hoạt động du lịch ở thời điểm hiện tại, giữ gìn chất lượng các sản phẩm dịch vụ du lịch hiện có, phát triển những sản phẩm du lịch mới phù hợp với thị hiếu của khách Tây Âu, Bắc Mỹ, Nhật. Để làm được việc này cần phải:
(1) Tìm hiểu các đặc điểm và sở thích của du khách để xây dựng các sản phẩm du lịch phù hợp và đạt hiệu quả tối ưu nhất với mục đích cuối cùng là sự hài lòng của khách du lịch.
(2) Xây dựng bộ quy tắc ứng xử của du khách khi đến Khánh Hòa, đồng thời có chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm, không thực hiện đúng quy định.
(3) Tăng cường công tác xúc tiến, quảng bá du lịch Khánh Hòa bằng các ngôn ngữ của các thị trường mục tiêu như Anh, Pháp, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Nhật, Hàn sẽ thuận lợi hơn khi đưa hình ảnh du lịch của mình đến trực tiếp với họ mà không phải thông qua hay phụ thuộc bằng hình thức khác.
(4) Đào tạo và nâng cao tính chuyên nghiệp, năng lực quản lý, chất lượng phục vụ của đội ngũ nhân lực ngành du lịch để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.
(5) Xây dựng chiến lược dài hạn trong việc thu hút và phục vụ du khách từ nhiều thị trường khác nhau, ưu tiên thị trường tiềm năng nhưng tránh việc bị động, lệ thuộc vào một số thị trường khách đột biến.