8) Tư vấn, giúp đỡ và kiến nghị Khoa/ Trường giúp sinh viên giải quyết những khó khăn trong học tập, nghiên cứu khoa học và cuộc sống
2.4. NHỮNG KỸ NĂNG CẦN CÓ CỦA CỐ VẤN HỌC TẬP
Nhiệm vụ của CVHT rất nhiều và cũng rất nặng nề, phải theo sát sinh viên suốt quá trình học để hỗ trợ, điều chỉnh… để làm tốt được vai trò của mình, CVHT cần phải có những kỹ năng sau:
2.4.1. Kỹ năng lắng nghe
- Kỹ năng đầu tiên và quan trọng là CVHT phải biết lắng nghe. CVHT cần biết lắng nghe chăm chú, lắng nghe một cách tôn trọng, tạo cho sinh viên sự gần gũi và tin tưởng để thổ lộ hết những điều mình cần được tư vấn. Thực tế
Trang 27 Sổ tay Cố vấn học tập năm học 2020 - 2021
cho thấy, hiện nay CVHT tư vấn cho sinh viên chủ yếu qua phương tiện điện thoại, email, còn việc gặp trực tiếp rất hạn chế. Vì thế, việc nói chuyện qua điện thoại do hạn chế về thời gian, hoàn cảnh nên không thể tư vấn dài và triệt để vấn đề sinh viên cần. Email là giải pháp hữu hiệu hơn, nhưng khi không tiếp xúc với sinh viên, CVHT không đánh giá được tâm, sinh lý, tính cách của sinh viên để có thể đưa ra những giải pháp hợp lý. Cho nên, để CVHT làm tốt vai trò, nhà trường, các khoa, bộ môn cần có quy định cụ thể về cách làm việc của CVHT, thời gian gặp trực tiếp mỗi tuần, tháng, học kỳ…
- Bên cạnh đó, yêu cầu sinh viên hãy mạnh dạn và thường xuyên tiếp xúc với CVHT, điều này cũng giúp ích các em rèn luyện kỹ năng giao tiếp.
2.4.2. Kỹ năng phân tích và giải quyết vấn đề CVHT cần phải biết:
- Xác định được những vấn đề sinh viên cần tư vấn, vấn đề nào là trọng tâm, quan trọng, tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi trước.
- Kiểm tra thông tin cần tư vấn cho sinh viên, những thông tin mới, thiết thực, đảm bảo rằng thông tin đáng tin cậy để đưa ra giải đáp cho sinh viên.
- Tập trung vào việc đưa ra giải pháp phù hợp: những vấn đề giải quyết đã phù hợp với nhu cầu của sinh viên chưa, sinh viên cần phải làm gì để thực hiện được những giải pháp CVHT đưa ra. Phân tích và giải quyết vấn đề giúp CVHT xác định được mục tiêu và nội dung cần tư vấn, xác định được nội dung trọng tâm và cách giải quyết vấn đề sinh viên đưa ra sao cho hợp lý, đáp ứng được nhu cầu của sinh viên. Tư vấn đòi hỏi CVHT phải nhanh nhạy, tinh tế, vấn đề xác định không đúng có thể đưa ra kết quả sai lệch, cách giải quyết vấn đề không đúng không phù hợp có thể khiến sinh viên đạt kết quả không tốt trong học tập, hướng nghiệp.
2.4.3. Năng lực chuyên môn
- Để có được sự thành công, người CVHT cần có chuyên môn vững, sâu, hiểu rõ về các môn học của ngành học, hiểu rõ những kỹ năng quan trọng trong học tập, rèn luyện và hướng nghiệp.
- Những vấn đề về kỹ thuật như đăng ký học phần, thời gian đăng ký, thông tin về học phần… sinh viên có thể hỏi thêm giáo vụ khoa, nhưng những môn học cần thiết cho chuyên ngành để xây dựng kế hoạch học tập,
những kỹ năng cần có để học tập hiệu quả cần phải được tư vấn trực tiếp từ người có chuyên môn.
- Trước đây, khi đào tạo theo niên chế, sinh viên được sắp xếp theo lịch học có sẵn, học kỳ nào học môn gì khi khoa ra thời khóa biểu sinh viên đến giờ lên lớp học, đến ngày đi thi, thi hỏng thì thi lại không cần phải có kế hoạch, phải suy nghĩ mình cần học môn gì. Khi đào tạo theo tín chỉ, mọi thứ sinh viên phải tự chủ, nếu học kỳ nào không đăng ký, đăng ký không đủ tín chỉ có thể bị thông báo học kỳ đó nghỉ học không lý do… Thế nên sinh viên càng cần được tư vấn bởi người am hiểu chuyên môn, hỗ trợ họ xây dựng kế hoạch học tập và thực hiện quá trình học tập một cách tốt nhất.
2.4.4. Am hiểu nghề nghiệp
Có thể nói, tư vấn hướng nghiệp trong trường đại học hiện nay là một mảng yếu, sinh viên chưa được tiếp cận nhiều với các chương trình tư vấn tổ chức nhỏ nhưng chuyên sâu. Những buổi gặp gỡ, tư vấn đại trà hàng trăm sinh viên không thể hiệu quả. Đội ngũ CVHT cần phải phát huy vai trò hướng nghiệp cho sinh viên tốt hơn. Không những CVHT cần phải biết ngành sinh viên học có thể làm được những nghề gì mà nghề đó cần được trang bị những kỹ năng gì để thành công trong sự nghiệp.
Trang 29 Sổ tay Cố vấn học tập năm học 2020 - 2021