Trong khi trѭӡng phái quҧn trӏ khoa hӑc chú trӑng ÿӃn hӧp lý hóa công viӋc và nhӳng nhiӋm vө mà các công nhân phҧi làm thì trѭӡng phái quҧn trӏ tәng quát (hay hành chánh) lҥi phát triӇn nhӳng nguyên tҳc quҧn trӏ chung cho cҧ mӝt tә chӭc, chính vì thӃ trѭӡng phái này còn ÿѭӧc gӑi là tѭ tѭӣng quҧn trӏ tә chӭc cә ÿiӇn do Henry Fayol ӣ Pháp và Max Weber ӣ Ĉӭc nêu lên, cNJng cùng thӡi vӟi Taylor ӣ Mӻ.
2.1.2.1. Max Weber (1864 - 1920)
Là mӝt nhà xã hӝi hӑc ngѭӡi Ĉӭc, có nhiӅu ÿóng góp vào lý thuyӃt quҧn trӏ thông qua viӋc phát triӇn mӝt tә chӭc quan liêu bàn giҩy là phѭѫng thӭc hӧp lý tә chӭc mӝt công ty phӭc tҥp. Khái niӋm quan liêu bàn giҩy ÿѭӧc ÿӏnh nghƭa là hӋ thӕng chӭc vө và nhiӋm vө ÿѭӧc xác ÿӏnh rõ ràng, phân công, phân nhiӋm chính xác, các mөc tiêu phân biӋt, hӋ thӕng quyӅn hành có tôn ty trұt tӵ.
Cѫ sӣ tѭ tѭӣng cӫa Weber là ý niӋm thҭm quyӅn hӧp pháp và hӧp lý, ngày nay thuұt ngӳ “quan liêu” gӧi lên hình ҧnh mӝt tә chӭc cӭng nhҳc, lӛi thӡi, bӏ chìm ngұp trong thӫ tөc hành chánh phiӅn hà và nó hoàn toàn khác vӟi tѭ tѭӣng ban ÿҫu cӫa Weber.
Thӵc chҩt nhӳng ÿһc tính vӅ chӫ nghƭa quan liêu cӫa Weber là:
x Phân công lao ÿӝng vӟi thҭm quyӅn và trách nhiӋm ÿѭӧc quy ÿӏnh rõ và ÿѭӧc hӧp pháp hóa nhѭ nhiӋm vө chính thӭc.
x Các chӭc vө ÿѭӧc thiӃt lұp theo hӋ thӕng chӍ huy, mӛi chӭc vө nҵm dѭӟi mӝt chӭc vө khác cao hѫn.
x Nhân sӵ ÿѭӧc tuyӇn dөng và thăng cҩp theo khҧ năng qua thi cӱ, huҩn luyӋn và kinh nghiӋm.
x Các hành vi hành chánh và các quyӃt ÿӏnh phҧi thành văn bҧn.
x Quҧn trӏ phҧi tách rӡi sӣ hӳu.
x Các nhà quҧn trӏ phҧi tuân thӫ ÿiӅu lӋ và thӫ tөc. Luұt lӋ phҧi công bҵng
và ÿѭӧc áp dөng thӕng nhҩt cho mӑi ngѭӡi.
2.1.2.2. Henry Fayol (1841 - 1925)
Là mӝt nhà quҧn trӏ hành chánh ngѭӡi Pháp vӟi tác phҭm “Quҧn trӏ công nghiӋp và quҧn trӏ tәng quát (Administration industrielle et général) (1916)”.
Khác vӟi Taylor, cho rҵng năng suҩt lao ÿӝng kém là do công nhân không biӃt cách làm viӋc, và không ÿѭӧc kích thích kinh tӃ ÿҫy ÿӫ, Fayol chӍ ra rҵng năng suҩt lao ÿӝng cӫa con ngѭӡi làm viӋc chung trong tұp thӇ tùy thuӝc vào sӵ sҳp xӃp tә chӭc cӫa nhà quҧn trӏ.
ViӋc sҳp xӃp, tә chӭc ÿó ÿѭӧc Fayol gӑi là viӋc quҧn trӏ tәng quát và viӋc này cNJng quan trӑng nhѭ 5 viӋc khác trong cѫ sӣ sҧn xuҩt kinh doanh: (1) sҧn xuҩt, (2) tiӃp thӏ hay Marketing, (3) tài chính, (4) quҧn lý tài sҧn, con ngѭӡi và (5) kӃ toán - thӕng kê.
ĈӇ có thӇ làm tӕt viӋc sҳp xӃp, tә chӭc xí nghiӋp Fayol ÿã ÿӅ nghӏ các nhà quҧn trӏ nên theo 14 nguyên tҳc quҧn trӏ:
(1.) Chuyên môn hóa: Phân chia công viӋc (cҧ kӻ thuұt lүn quҧn lý).
(2.) Quy͉n h̩n ÿi ÿôi vͣi trách nhi͏m: Nhà quҧn trӏ có quyӅn ÿѭa ra mӋnh lӋnh ÿӇ hoàn thành nhiӋm vө nhѭng phҧi chӏu trách nhiӋm vӅ chúng.
(3.) Tính kͽ lu̵t cao: Mӑi thành viên phҧi chҩp hành các nguyên tҳc cӫa tә chӭc nhҵm tҥo ÿiӅu kiӋn cho tә chӭc vұn hành thông suӕt.
(4.) Th͙ng nh̭t ch͑ huy, ÿi͉u khi͋n: Ngѭӡi thӯa hành chӍ nhұn mӋnh lӋnh tӯ mӝt cҩp trên trӵc tiӃp, tránh mâu thuүn giӳa các mӋnh lӋnh.
(5.) Th͙ng nh̭t lãnh ÿ̩o: Mӑi hoҥt ÿӝng cӫa tҩt cҧ các thành viên, các bӝ phұn phҧi hѭӟng vӅ mөc tiêu chung cӫa tә chӭc và chӍ do mӝt nhà quҧn trӏ phӕi hӧp và ÿiӅu hành.
(6.) Lͫi ích cá nhân phͭ thu͡c vào lͫi ích t͝ chͱc: Phҧi ÿһt lӧi ích tә chӭc lên trên lӧi ích cӫa nhóm hay cá nhân.
(7.) Thù lao t˱˯ng xͱng vͣi công vi͏c: Nên làm sao ÿӇ thӓa mãn mong muӕn ngѭӡi lao ÿӝng mӝt cách hӧp lý.
(8.) S t̵p trung: Fayol ӫng hӝ vҩn ÿӅ tұp trung quyӅn lӵc, và xem ÿây là trұt tӵ tӵ nhiên.
(9.) Tr̵t t thͱ b̵c: Phҥm vi quyӅn lӵc xuҩt phát tӯ ban lãnh ÿҥo cҩp cao xuӕng tӟi nhӳng công nhân cҩp thҩp nhҩt.
(10.) Tr̵t t: “vұt nào chӛ ҩy” và biӇu ÿӗ tә chӭc là mӝt công cө quҧn lý quý giá nhҩt ÿӕi vӟi tә chӭc.
(11.) Tính công b̹ng hͫp lý: Nhà quҧn trӏ cҫn ÿӕi xӱ công bҵng và thân thiӋn vӟi cҩp dѭӟi cӫa mình.
(12.) ͜n ÿ͓nh nhi͏m vͭ: Luân chuyӇn nhân sӵ cao sӁ không ÿem lҥi hiӋu quҧ.
(13.) Sáng ki͇n: Cҩp dѭӟi phҧi ÿѭӧc phép thӵc hiӋn nhӳng sáng kiӃn.
(14.) Ĉoàn k͇t: Ĉoàn kӃt sӁ mang lҥi sӵ hòa hӧp, thӕng nhҩt tӯ ÿó làm cho tә chӭc càng có sӭc mҥnh.
Vҩn ÿӅ con ngѭӡi và ÿào tҥo trong quҧn lý:
Khác vӟi Taylor chӍ yêu cҫu ngѭӡi lao ÿӝng tính kӹ luұt và sӵ tuân lӋnh, Fayol yêu cҫu các nhà quҧn lý phҧi ÿӕi xӱ tӕt ÿҽp và ký các thӓa thuұn lao ÿӝng vӟi hӑ, ÿӗng thӡi chú ý ÿӃn mһt tinh thҫn và khuyӃn khích tài năng cӫa ngѭӡi lao ÿӝng. Ĉӕi vӟi lao ÿӝng quҧn lý ông yêu cҫu phҧi là ngѭӡi vӯa có tài và vӯa có ÿӭc. Ông cNJng thҩy rõ tác dөng cӫa giáo dөc và ÿào tҥo ÿӇ phát triӇn mӝt nguӗn nhân lӵc mҥnh cho tә chӭc.
Tr˱ͥng phái hành chánh chͯ tr˱˯ng r̹ng, năng sṷt lao ÿ͡ng sͅ
cao trong m͡t t͝ chͱc ÿ˱ͫc s̷p ÿ̿t hͫp lý. Nó ÿóng góp r̭t nhi͉u trong lý lu̵n cNJng nh˱ thc hành qu̫n tr͓, nhi͉u nguyên t̷c qu̫n tr͓
cͯa t˱ t˱ͧng này v̳n còn áp dͭng ngày nay. Các hình thͱc t͝ chͱc, các nguyên t̷c t͝ chͱc, quy͉n lc và s ͯy quy͉n... ÿang ͱng dͭng ph͝ bi͇n hi͏n nay chính là s ÿóng góp quan tr͕ng cͯa tr˱ͥng phái qu̫n tr͓ hành chánh.
H̩n ch͇ cͯa tr˱ͥng phái này là các t˱ t˱ͧng ÿ˱ͫc thi͇t l̵p trong m͡t t͝ chͱc ͝n ÿ͓nh, ít thay ÿ͝i, quan ÿi͋m qu̫n tr͓ cͱng r̷n, ít chú ý ÿ͇n con ng˱ͥi và xã h͡i nên d͍ d̳n tͣi vi͏c xa rͥi thc t͇. V̭n ÿ͉
quan tr͕ng là ph̫i bi͇t cách v̵n dͭng các nguyên t̷c qu̫n tr͓ cho phù hͫp vͣi các yêu c̯u thc t͇, chͱ không ph̫i là tͳ b͗ các nguyên t̷c ÿó.