Chương 1: Cách tiếp cận chất lượng toàn diện trong quản trị chất lượng
3.5. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là một cách tiếp cận cân bằng của doanh nghiệp trong việc giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội và môi trường theo cách thức mang lại lợi ích cho con người, cộng đồng và xã hội.
Các yếu tố chính của trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp bao gồm: nhân quyền, an toàn sức khoẻ nghề nghiệp, hoạt động kinh doanh có gian lận hay không, quản trị, quản lý môi trường, quan hệ với khách hàng, hoạt động thị trường, sự gắn kết với cộng đồng, sự phát triển của xã hội.
Trong thời gian qua, các chuẩn mực liên quan đến đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội như ISO 14000, SA 8000, OHSAS 18000… và các luật định như luật bảo vệ môi trường, luật tài nguyên môi trường, luật tài nguyên nước, luật khoáng sản, luật lao động… đã được một số doanh nghiệp Việt Nam quan tâm áp dụng. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa có nhận thức và thực hiện đầy đủ các vấn đề về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội.
THUẬT NGỮ
Phương pháp tiếp cận tỷ lệ tốt nhất: Đây là một cách tiếp cận thực dụng dựa trên niềm tin rằng con người là cơ bản mà trong điều kiện nhất định họ có thể hành động có đạo đức hay phi đạo đức.
Phương pháp tiếp cận trắng – đen: Với phương pháp này, đúng là đúng, sai là sai.
Phương pháp tiếp cận đầy đủ tiềm năng: Với phương pháp này, các quyết định được đưa ra dựa trên cách người chịu trách nhiệm thực hiện đầy đủ tiềm năng của họ trong phạm vi đạo đức.
SA 8000: Tiêu chuẩn về hệ thống quản lý trách nhiệm xã hội do Tổ chức Trách nhiệm Xã hội Quốc tế (SAI) xây dựng và phát triển. Tiêu chuẩn này được xem là chuẩn mực về các trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người lao động.
OHSAS 18000: Tiêu chuẩn về hệ thống quản lý an toàn sức khoẻ nghề nghiệp do Viện Tiêu chuẩn Anh quốc (BSI) ban hành với sự đóng góp của các tổ chức chứng nhận hàng đầu trên thế giới.
CÂU HỎI ÔN TẬP
1. Đạo đức là gì? Cho một số ví dụ về hành vi vi phạm đạo đức.
2. Những yếu tố nào của tổ chức có thể dẫn đến các hành vi phi đạo đức? Tại sao?
3. Vai trò của niềm tin trong quản trị chất lượng toàn diện là gì? Người quản lý cần làm gì để xây dựng niềm tin trong tổ chức?
4. Vai trò của giá trị trong quản trị chất lượng toàn diện là gì?
5. Vai trò của tính chính trực trong quản trị chất lượng toàn diện là gì?
6. Vai trò của trách nhiệm trong quản trị chất lượng toàn diện là gì?
7. Hãy cho biết vai trò của nhà quản lý trong vấn đề đạo đức.
8. Giải thích vai trò của tổ chức trong việc thúc đẩy các hành vi đạo đức.
9. Tại sao một người có niềm tin vào đạo đức lại ra các quyết định phi đạo đức?
10. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp là gì?
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG Bài 1: Bán hay không bán?
Công ty A là một công ty chuyên sản xuất các loại giày thể thao được ưa chuộng trên thị trường. Vị phó giám đốc marketing vừa tìm được một nhà phân phối có triển vọng mua giày với số lượng lớn trong dài hạn. Tuy nhiên, đội ngũ quản lý của Công ty đang phải đối diện với một vấn đề là Công ty đã tạo ra hàng loạt giày bị lỗi, mặc dù đây là loại giày có kiểu dáng đẹp và đang được bán rất chạy trên thị trường.
Vấn đề này xuất hiện là do vài tháng trước đây, để tiết kiệm chi phí sản xuất Công ty đã quyết định chọn người cung ứng mới về keo dán giày với giá rẻ hơn loại keo của
người cung ứng trước đó. Kết quả là, một loạt sản phẩm sản xuất ra bị khuyết tật (phần đế giày dễ bị bung ra chỉ sau 20 giờ sử dụng). Tuy nhiên, Công ty A không thể khởi kiện người cung ứng này vì không muốn khách hàng biết sản phẩm của Công ty bị khiếm khuyết, bởi vì nếu khách hàng biết sẽ ảnh hưởng đến sự tín nhiệm của họ đối với Công ty.
Ngoài vấn đề về chất lượng sản phẩm, Công ty còn đang đối mặt với vấn đề thiếu hụt tài chính do vừa trải qua một “cuộc chiến” với đối thủ cạnh tranh, số tiền nợ đối tác của Công ty tăng gấp đôi.
Nhà phân phối trên đánh giá cao về sản phẩm của Công ty A và sẵn sàng chi nhiều tiền để có thể trở thành nhà phân phối đầu tiên của Công ty tại Nam Mỹ. Nếu Công ty A bán lô hàng này sẽ làm phá huỷ danh tiếng của Công ty, điều này chưa từng xảy ra tại Công ty.
Vậy, Công ty A cần làm gì? Bán hay không bán? Nếu anh/chị là người quản lý cấp cao của Công ty A, anh/chị sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào? Hãy lý giải cách thức giải quyết của anh/chị.
Bài 2: Trách nhiệm xã hội của Công ty KTC
Công ty KTC là một công ty cung cấp dịch vụ kiểm toán và tư vấn. Giám đốc của Công ty là người theo đạo Phật, ông đã áp dụng triết lý Phật giáo trong hoạt động của Công ty như: sống hoà hợp với môi trường, có trách nhiệm với mọi quyết định và hành động của mình, tất cả mối quan hệ và hành động đều có nhân quả.
Trong kinh doanh, ông chủ trương kinh doanh trung thực thông qua phương châm “Làm điều đúng đắn”, cụ thể: luôn tuân thủ các quy định, không “nhũng nhiễu”
khách hàng, không chấp nhận các áp lực của khách hàng có thể dẫn đến việc làm điều sai, đạt được sự tin tưởng của khách hàng mới thông qua các hoạt động quản lý minh bạch.
Trong quản lý nội bộ, ông sử dụng cơ cấu tổ chức gọn nhẹ, ít phân cấp; phát triển nhân viên thông qua đào tạo; cải thiện cơ sở vật chất ở Công ty như bếp ăn cho nhân viên, tạo nhiều không gian hơn cho nhân viên, đặt nhiều cây xanh ở nơi làm việc; tổ chức phòng tập Yoga để nhân viên cải thiện sức khoẻ, thư giãn và tạo sự cân bằng giữa công việc và thời gian dành cho cá nhân.
Câu hỏi thảo luận:
1. Lợi ích lớn nhất khi áp dụng triết lý Phật giáo tại nơi làm việc là gì? Việc làm này có làm tốn chi phí gì không?
2. Hoạt động kinh doanh của KTC khác những công ty khác ở Việt Nam như thế nào? Tốt hơn như thế nào? Khó khăn hơn như thế nào?