Chương 4: Văn hóa chất lượng
7.8. Người lãnh đạo cũng là nhà cố vấn
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của người lãnh đạo trong tổ chức là cố vấn cho các thế hệ lãnh đạo tiếp theo. Người lãnh đạo đóng vai trò là người phục vụ tổ chức tốt khi tạo lập cho tổ chức những nền tảng nguồn lực vững chắc cho tương lai, trong đó nguồn nhân lực là nguồn lực quan trọng nhất. Cố vấn được xem là một trong những cách tốt nhất để giúp người khác cải tiến, hoạt động này mang lại lợi ích cho cá nhân người được cố vấn nói riêng và cho cả tổ chức nói chung.
Trong thực tế hoạt động quản lý chất lượng của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, điểm tích cực cần được ghi nhận là nhận thức về vai trò và chức năng của quản lý chất lượng trong doanh nghiệp đã được chú trọng và đầu tư bài bản. Các doanh nghiệp đã xây dựng và tổ chức hoạt động quản lý chất lượng theo hướng chuyên trách và tích hợp với chiến lược kinh doanh của tổ chức cũng như tiến tới việc tiêu chuẩn hóa trong hệ thống quản lý chất lượng của đơn vị.
Tuy nhiên, để hướng tới sự phát triển bền vững và cạnh tranh hiệu quả trong bối cảnh hội nhập hiện nay, vai trò của lãnh đạo chất lượng trong các doanh nghiệp cần được xác định rõ ràng, cụ thể, phân biệt với vai trò quản lý chất lượng trong doanh nghiệp, cần nhấn mạnh hơn tính chủ động trong các chiến lược về chất lượng bên cạnh vai trò của lãnh đạo trong hoạt động kinh doanh và chiến lược kinh doanh nói chung của tổ chức. Các hướng nghiên cứu về sự ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo đến hiệu quả hoạt động quản lý chất lượng và văn hóa chất lượng trong doanh nghiệp
cần được chú trọng đầu tư thực hiện vì sẽ mang lại nhiều ý nghĩa và giá trị thực tiễn trong công tác điều hành của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.
THUẬT NGỮ
Định hướng khách hàng: Các hoạt động của tổ chức hướng đến mục tiêu đáp ứng và vượt trội những mong đợi của khách hàng để cung cấp cho khách hàng các giá trị bền vững.
Quản lý: Các hoạt động có phối hợp để định hướng và kiểm soát một tổ chức (TCVN ISO 9000: 2007)
Lãnh đạo: Các hoạt động xây dựng, kết nối, động viên và truyền cảm hứng cho nhân viên hướng đến việc thực thi tầm nhìn và sứ mệnh của tổ chức một cách sẵn lòng, tự nguyện và cam kết.
Tái cấu trúc: Sự thay đổi cần thiết mà một tổ chức cần thực hiện để thích ứng với biến động của điều kiện môi trường hoạt động.
Lãnh đạo độc đoán: Phong cách lãnh đạo tập trung quyền lực vào nhà lãnh đạo, không tạo điều kiện cho sự tham gia của các thành viên trong tổ chức trong quá trình ra quyết định.
Lãnh đạo dân chủ: Phong cách lãnh đạo khuyến khích sự tham gia của các thành viên trong tiến trình ra quyết định, tận dụng sức mạnh tư duy, sáng tạo của tập thể.
Lãnh đạo tham gia: Phong cách lãnh đạo mà trong đó người lãnh đạo ít sử dụng quyền lực để kiểm soát nhân viên, họ đóng vai trò hỗ trợ, cung cấp thông tin và trao quyền cho nhân viên trong quá trình ra quyết định.
Lãnh đạo tình huống: Phong cách lãnh đạo linh hoạt dựa vào bối cảnh cụ thể của tổ chức trong những giai đoạn nhất định.
Lãnh đạo phục vụ: Phong cách lãnh đạo hướng tới sự tự chủ, tính tự quản của nhân viên trong công việc, người lãnh đạo đóng vai trò tạo lập môi trường và cung cấp các hỗ trợ để nhân viên được phát huy một cách tự nhiên nhất và qua đó đạt được các mục tiêu của tổ chức.
CÂU HỎI ÔN TẬP
1. Định nghĩa thuật ngữ sự lãnh đạo?
2. Phân biệt hoạt động lãnh đạo và hoạt động quản lý.
3. Thế nào là một người lãnh đạo giỏi?
4. Phân tích ba hoạt động lãnh đạo về chất lượng theo tiếp cận của Juran.
5. So sánh 5 phong cách lãnh đạo phổ biến: độc đoán, dân chủ, định hướng mục tiêu, tham gia, tình huống.
6. Phong cách lãnh đạo nào phù hợp nhất với hệ thống quản trị chất lượng toàn diện? Tại sao?
7. Vì sao nhân viên có thái độ lo sợ và kháng cự với sự thay đổi trong tổ chức?
8. Người lãnh đạo cần làm gì để quản lý sự thay đổi hiệu quả?
9. Thế nào là lãnh đạo phục vụ? Hãy so sánh với cách tiếp cận về khái niệm lãnh đạo theo cách truyền thống.
10. Trình bày những chiến lược ứng phó với các tác động tiêu cực từ người tham vấn và nhân viên bên dưới đối với hoạt động lãnh đạo.
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
Bài 1: Lãnh đạo về chất lƣợng tại Lincoln Electric
Công ty Lincoln Electric ở Cleveland, Ohio, là công ty sản xuất các thiết bị hàn hồ quang. Lincoln được đánh giá là công ty có mức trả lương cho công nhân cao nhất trên thị trường có tính cạnh tranh khốc liệt này, công ty không được bảo hộ bởi bằng sáng chế hay các chính sách trợ giá. Mặc dù vậy, Lincoln chiếm 40% thị phần sản phẩm thiết bị hàn hồ quang. Bằng cách nào công ty có thể làm được điều đó? Lincoln vượt qua các đối thủ cạnh tranh về mặt năng suất lẫn chất lượng sản phẩm. Số liệu so sánh cho thấy Lincoln Electric có doanh số trên 167.000 đô la Mỹ tính trên mỗi nhân viên, trong khi mức trung bình của ngành là 70.000 đô la Mỹ trên mỗi nhân viên.
Trong thời đại công nghệ cao, những thành tựu nêu trên mà công ty đạt được là nhờ việc áp dụng các nguyên lý lãnh đạo được thiết lập bởi James F. Lincoln từ năm 1895:
‐ Xem nhân viên là tài sản quý giá nhất của công ty.
‐ Áp dụng chuẩn mực đạo đức Ki Tô giáo.
‐ Quyết định dựa trên nguyên tắc.
‐ Đơn giản hóa trong mọi vấn đề.
‐ Cạnh tranh.
‐ Định hướng vào khách hàng.
Câu hỏi thảo luận:
So sánh các nguyên lý của Lincoln với các nguyên lý lãnh đạo được giải thích trong nội dung chương này để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt.
Bài 2: Lãnh đạo về chất lƣợng tại công ty Kollmorgen
Công ty Kollmorgen là một công ty đa công nghệ hoạt động trong lĩnh vực điện tử có tính cạnh tranh cao. Kollmorgen dựa vào sức mạnh của đội ngũ nhân sự để vượt qua các đối thủ cạnh tranh trên toàn thế giới về năng suất lẫn chất lượng. Định hướng của các nhà lãnh đạo tại Kollmorgen là tập trung vào các cá nhân trong tổ chức và giúp họ có khát vọng đạt đến những mức độ hiệu suất cao nhất. Kollmorgen đạt được những thành tựu này nhờ vào việc áp dụng các chiến lược:
‐ Người quản lý đảm bảo rằng nhân viên của họ có thể tập trung cao độ vào công việc chuyên môn chứ không phải là những việc hành chính, giấy tờ.
‐ Khoảng cách giữa mọi người, cả về thể chất lẫn tinh thần, được giảm thiểu để khuyến khích việc giao tiếp hiệu quả.
‐ Các mối quan hệ cá nhân tích cực được chú trọng.
Câu hỏi thảo luận:
So sánh các chiến lược của Kollmorgen với các nguyên lý lãnh đạo được trình bày trong nội dung chương này để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt.
CHƯƠNG 8: XÂY DỰNG NHÓM VÀ LÀM VIỆC NHÓM
Làm việc theo đội, nhóm (gọi chung là làm việc nhóm) là yếu tố nền tảng của quản trị chất lượng toàn diện. Thực tiễn cho thấy chính các tổ chức, chứ không phải là các cá nhân, là đơn vị sản xuất ra các sản phẩm và cung cấp dịch vụ ra thị trường.
Chính vì vậy, hiệu suất tối ưu và sự cải tiến liên tục được tạo thành trong tổ chức là kết quả của hoạt động nhóm, không phải chỉ một cá nhân hay các nỗ lực riêng lẻ.