1, Phương pháp chung
_Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết :
- Xác định, lựa chọn đề tài: HS có thể lựa chọn một bài thơ đã học hoặc đã đọc mà em ấn tượng để bày tô cảm nghĩ của mình. Hoặc nêu cảm nghĩ về một bài thơ mà để bài yêu cầu. Tuy nhiên, để xác định đề tài, học sinh cần đọc kĩ yêu cầu đề, đọc kĩ bài thơ để xác định:
+ Đề bài yêu cầu viết về vấn đề gi?
+ Kiểu bài gì? Độ đài của đoạn văn là bao nhiêu?
+ Bài thơ bày tô cảm xúc về về điều gì (đối tượng trữ tình)? Bày tó-cảm xúc gì của người viết?
- Xác định mục đích: Trình bày cảm nghĩ về cái hay về nội đụng, nét đặc
sắc về nghệ thuật của bài thơ; từ đó giúp người đọc cảm nhận được tư tưởng tình - cảm mà tác gia gửi gắm trong bài thơ, thây được tài năng nghệ thuật, sự sáng tạo của nhà thơ. Qua đó, người viết và người đọc rút ra cho bán thân những bài học có ý nghĩa trong cuộc sống.
- Thu thập tư liệu: HS có thể tìm đọc nhiều bài thơ hay trong chương trình học hoặc trong các tập thơ, trên các trang báo, các trang mạng. Một số trang mạng các em có thể tham khảo như: https: /www.thivien.net/ hay các tập thơ được tuyển chọn của các tác giả nỗi tiếng, các tác giả hay viết cho thiếu nhỉ như: Trần Đăng Khoa, Xuân Quỳnh, Phan Thị Thanh Nhàn, Võ Quảng, Lương Đình Khoa, Nguyễn Lãm Thắng...
LE NGA - DANG THỊ THÚY - NGUYÊN LÝ TƯỞNG
Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý:
a. Tìm ý:
- Doc diễn cảm bài thơ vài lần để cảm nhận âm thanh, vần, nhịp điệu của thơ
bến chữ hoặc năm chữ và hiểu cảm xúc, ý tưởng của tác giả.
- Đặt ra và trả lời các câu hỏi:
+ Nội dung hoặc yếu tố nghệ thuật nào trong bài thơ làm cho em yêu thích?
Vì sao em thích?
+ Em có suy nghĩ và cảm xúc gì về bài thơ?
- Liệt kê những ý tưởng nảy sinh trong đầu bằng một vài cụm từ
b. Lập đàn ý: bằng cách dựa vào các ý đã tìm được, sắp xếp lại thành dàn ý của đoạn văn như sau:
nh đoạn: giới thiệu bài tho, tác giá và bày tổ cảm xúc chung về bài thơ.
Có rất nhiều cách mở đoạn khác nhau vì vậy khi viết bài cần lựa chọn cách mở đoạn hợp lí. Sau đây là một số cách mở bài tham khảo.
- Cách 1: Mở đoạn trực tiếp bằng cách nêu một câu văn ngắn gọn như sau + Bài thơ... của tác giả... đã để lại trong em cảm xúc...
+ Bài thơ... của tác giả... đã diễn tả sinh động (bức tranh thiên nhiên, cuộc sống)/ xúc động (tình cảm gì của tác giả)...
+ Đọc bài thơ... của tác giả..., điều em ấn tượng nhất là...
- Cách 2: Mở đoạn gián tiếp bằng cách dẫn dắt để giới thiệu bài thơ, tác giá
và bày tỏ cảm xúc của em,
+ Dẫn dắt từ đề tài: Em đã được đọc rất nhiễu bài thơ viết về (dé tai của bài thơ)... Trong đó, bài thơ... của tác giả... đã để lại trong em bao cảm xúc...
+ Dẫn dắt từ tác giả (phong cách sáng tác): Nhắc tới nhà thơ.... chúng ta không th quên những bài thơ viết về... với giọng điệu.... Đọc bài thơ... ta cảm nhận được...
- Trinh bay chi tiết cảm xúc của ban than về bài thơ:
+ Chỉ ra nội đung cụ thể của bài thơ mà em yêu thích? Lí đo mà em yêu thích? (Ví đụ: Về nội dung, bai tho dé dién ta mét cdch xc déng.... Bai tho da giúp em hiểu thém vé..., boi dap trong em tình cam...)
+ Chỉ ra nét đặc sắc về nghệ thuật cụ thê của bài thơ mà em yêu thích? (Đọc bài thơ, em vô cùng ấn lượng trước lỗi diễn dat binh đị nhự ẩưa người đọc đến với câu chuyện xúc động về.. „ hay những ấn tượng về hình ảnh thơ sinh động, giàu súc gơi: các biện pháp tu từ đặc sắc...) Lí do mà em yêu thích? (Những van thơ giản di nhưng lắng sâu bao ý nghĩa, cứ mỗi ngân nga trong tam tri em...)
HƯỚNG DẪN LÀM CÁC DẠNG BÀI VĂN LỚP 7
Phần này, có thể tham khảo bang hé thống giá trị nội dung và nghệ thuật của một bài thơ bôn chữ, năm chữ như sau:
Ệ Các
bog phương
điện Các đặc điểm của bài (thơ
Hình thức nghệ thuật
- Các đồng thơ trong mỗi bài không hạn chế. Số tiếng trong mỗi dong
(bôn bay năm tiếng) tạo nên thê thơ bốn hay năm chữ,
~ Van the: Van thường được đặt ở cudi dong, goi la vần chân. Vần có thé gieo liên tiếp (vần liền) hoặc cách quãng (vần cách), cũng có thé
phối hợp nhiều kiểu gieo vần trong một bài thơ (vần hỗn hợp).
- Nhịp thơ: Thơ 4 chữ thường ngắt nhịp chẵn 2/2, 3/1. Thơ 5 chữ thường
ngắt nhịp 2/3 hoặc 3/2. Tuy nhiên, nhịp thơ cũng có thể được ngắt linh
'hoạt, phù hợp với tình câm, cảm xúc được thế hiện trong bai tho.
›= Ngôn ngữ: cô đọng, giàu nhạc điệu và hình ảnh.
- Hình ảnh thơ thường đung đị, gần gũi.
- Sử dụng biện phán tu từ để tăng tính gợi hình, gợi cảm: so sánh, nhân hóa, ân dụ, điệp ngữ...
- Lưu ý: Thơ bốn chữ, năm chữ gần gỗi với đồng đao (thơ ca dân gian dành cho trẻ em), về (một thê loại tự sự đân gian); thích hợp với việc kế chuyện.
Tình cảm, cảm xúc của nhà thơ trước cuộc sống. Vƒ đụ bài thơ viết về dé tai gia đình thân thuộc, về tình cảm yêu thương, về cảm xúc với thiên nhiên, con người, vạn vậi...
Thông điệp nhà thơ gửi gắm qua bài thơ.
+ Khẳng định lại cảm xúc về bài thơ.
+ Nêu ý nghĩa của bài thơ đối với bản thân.
Bước 3: Viết bài
Từ dàn ý đã chuẩn bị, bám sát đàn ý viết thành đoạn văn hoàn chỉnh. Khi
viết, em cần lưu ý:
- Hình thức: Đoạn văn, mở đoạn bằng chữ hoa viết lài vào đầu đòng, kết
đoạn bằng đấu câu dùng để ngắt đoạn, các câu trong đoạn cần có sự liên kết chặt
chẽ. Dùng ngôi thứ nhất để ghi lại cảm xúc của mình về bài thơ.
- Nội đung: Cảm xúc của em về nội dung bai tho, dn tượng về những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ. (ủnụ nhiờn tựy thuộc vào năng lực của mỗi học sinh