Câu Ý Nội dung Điểm
1
Trình bày suy nghĩ của em về tư tưởng nhân nghĩa của 2,0 Nguyễn Trãi bằng một bài viết ngắn (15 đến 20 dòng Tờ giấy
thi).
HS trình bày suy nghĩ qua 1 bài viết, nêu được các ý sau:
Ý 1 - Tư tưởng “nhân nghĩa” được tác giả dùng với nghĩa yêu thương dân, lấy dân làm gốc.
0,5 Ý 2 - Nhân nghĩa vốn là một khái niệm đạo đức của Nho giáo, nói về
đạo lí, về cách ứng xử, tình thương giữa con người với nhau. 0,5 Ý 3 - Nguyễn Trãi đã tiếp thu tư tưởng nhân nghĩa của Nho giáo theo
hướng lấy lợi ích của nhân dân, lợi ích của dân tộc làm gốc - đó 1,0 là một tư tưởng rất tiến bộ so với đương thời.
2 Bài thơ Tức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó. Với Người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn.
6,5
Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên bằng một bài văn nghị luận.
1 Mở bài: 1,5
+ Giới thiệu khái quát hoàn cảnh ra đời của bài thơ:
Tháng 2 năm 1941, sau ba mươi năm bôn ba hoạt động 1,0 cách mạng ở nước ngoài, Bác Hồ trở về Tổ quốc trực tiếp
lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước. Người sống và làm việc trong hoàn cảnh hết sức gian khổ: ở trong hang Pác Bó, một hang núi nhỏ sát biên giới Việt-Trung thuộc huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Hàng ngày, Bác phải ăn cháo ngô, măng rừng thay cơm, bàn làm việc là một phiến đá bên bờ suối cạnh hang (được Người đặt tên là suối ê-nin). Bài thơ
ra đời trong hoàn cảnh đặc biệt ấy. 0,5
+ Bài thơ Tức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó. Với Người, làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn. Trích dẫn bài thơ: " … "
2 Thân bài:
+ Phân tích để làm sáng tỏ ý thứ nhất: Bài thơ Tức cảnh Pác Bó cho ta thấy rõ tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó.
- Giọng điệu của từng câu thơ, giọng điệu chung của cả bài thơ là giọng điệu vui tươi, phơi phới cho ta thấy rõ phong thái ung dung của Bác:
" Sáng ra bờ suối, tối vào hang… "
- Câu thơ thứ hai vẫn tiếp mạch cảm xúc ấy, lại có thêm nét vui đùa: mọi thứ ở đây thật đầy đủ, luôn có sẵn:
" Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng "
- Nếu ở câu thơ thứ nhất Bác nói về việc ở, câu thơ thứ hai nói về việc ăn, thì ở câu thơ thứ ba, Bác nói về điều kiện làm việc:
" Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng "
- Ba câu thơ đã thuật lại cảnh sinh hoạt của nhân vật trữ tình - người chiến sĩ cánh mạng sống và làm việc ở Pác Bó. Cả ba câu thơ đều toát lên vẻ ung dung, tự tại và sự thích thú, bằng lòng …Vượt lên cuộc sống đầy gian khổ, khó khăn, thiếu thốn ở Pác Bó, Bác luôn lạc quan, ung dung - đó chính là phong cách, cốt cánh của người chiến sĩ cánh mạng kiên
4,0 2,0 0,5
0,5
0,5
0,5
2,0 Tuyển tập 50 đề thi Học Sinh Giỏi môn Ngữ Văn lớp 8 – Có đáp án chi tiết
cường. 0,5 + Phân tích để làm sáng tỏ ý thứ hai: Với Người, làm cách
mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn. 0,5 - Với Bác Hồ, được sống giữa núi rừng: có suối, có hang thật là thích thú, mọi thứ cần gì, có nấy: "cháo bẹ, rau măng…
bàn đá…" đều có sẵn sàng.
- Sự thật, hoàn cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác Hồ ở Pác Bó thật khó khăn, gian khổ và thiếu thốn. Nhưng Bác đã ghi
lại một cuộc sống như khác hẳn: không phải nghèo khổ, khó 0,5 khăn mà là một cuộc sống dư thừa, đầy đủ - điều đó thể hiện rõ tinh thần lạc quan cách mạng ở Bác, thể hiện rõ niềm vui được sống giữa thiên nhiên của Bác...
- Nhưng niềm vui lớn nhất của Bác Hồ chính là niềm vui vô 0,5 hạn của người chiến sĩ cách mạng sau ba mươi năm bôn ba
tìm đường cứu nước, cứu dân được trở về sống giữa lòng đất nước, được trực tiếp lãnh đạo cách mạng ...
- Hình tượng người chiến sĩ cách mạng hiện lên trong câu thơ thứ ba và thứ tư là hình tượng vừa chân thực, sinh động vừa có một tầm vóc lớn lao, vĩ đại: Bác Hồ đang dịch lịch sử Đảng cộng sản iên Xô làm tài liệu để huấn luyện cán bộ - cảnh ấy, cuộc sống ấy quả thực là một cuộc sống cách mạng
" Thật là sang " .
3 Kết bài : 1,0
+ Khẳng định lại nội dung bài thơ ... 0,5
+ iên hệ với bản thân, liên hệ với việc thực hiện cuộc vận 0,5 động lớn "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh" của toàn Đảng, toàn dân hiện nay...
VẬN DỤNG CHO ĐIỂM (Câu 2 – Phần làm văn)
Điểm 6,5: Hiểu sâu sắc bài thơ, vận dụng tốt và sáng tạo kiến thức đã học để làm bài; trình bày đủ các ý cơ bản như trên, có mở rộng, so sánh với các bài thơ khác cùng nội dung; bài viết có cảm xúc, diễn đạt tốt, trình bày đẹp, chữ viết đúng chính tả…
Tuyển tập 50 đề thi Học Sinh Giỏi môn Ngữ Văn lớp 8 – Có đáp án chi tiết
Điểm 5 - 6: Hiểu bài thơ, vận dụng tốt kiến thức đã học để làm bài, trình bày đủ các ý cơ bản như trên, bài viết có cảm xúc, diễn đạt tốt, trình bày đẹp, chữ viết đúng chính tả…
Điểm 3 - 4: Hiểu bài thơ, vận dụng tương đối tốt kiến thức đã học để làm bài, trình bày tương đối đủ các ý cơ bản như trên, diễn đạt có thể chưa tốt, còn có chỗ diễn xuôi nội dung hoặc kể lại bài thơ, có thể mắc một số lỗi chính tả…
Điểm 1 - 2: Tỏ ra chưa hiểu bài thơ, chưa biết vận dụng kiến thức để làm bài , còn thiếu nhiều ý, nhiều chỗ kể lại nội dung hoặc diễn xuôi bài thơ, bài viết chưa có bố cục mạch lạc, lủng củng, chữ viết chưa đúng chính tả, còn mắc nhiều lỗi diễn đạt.
Điểm 0: Bỏ giấy trắng.
Lưu ý:
- Trong quá trình chấm bài, giáo viên cần hết sức quan tâm đến kĩ năng diễn đạt và trình bày của học sinh. Coi diễn đạt và trình bày (cả nội dung & hình thức trình bày, chữ viết, chính tả . . .) là một yêu cầu rất quan trọng trong bài làm của hs.
- Khi cho điểm toàn bài, giáo viên cần xem xét cụ thể các yêu cầu này.
ĐỀ CHÍ NH THỨC
PHÒNG GI O DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH CHƯƠNG KỲ THI KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG MŨI
NHỌN NĂM HỌC 2013 – 2014 Môn thi: Ngữ Văn 8
Thời gian làm bài: 120 phút ( không kể thời gian giao đề) Câu 1 ( 2.0 điểm):
Chỉ rõ hiện tượng chuyển trường từ vựng và cho biết tác dụng của hiện tượng chuyển trường từ vựng trong trường hợp sau:
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ, Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
(Hồ Chí Minh) Câu 2 ( 3.0 điểm):
Từ phần trích trong văn bản Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng: “Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng”, hãy viết một bài văn ngắn trình bày cảm nhận của em về sự “êm dịu vô cùng” của người mẹ.
Câu 3 ( 5.0 điểm):
Niềm khao khát tự do mãnh liệt trong Nhớ rừng của Thế Lữ.
... hết ...
Họ và tên thí sinh: ...Số báo danh:...
PHÒNG GI O DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH CHƯƠNG
KỲ THI KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG MŨI NHỌN NĂM HỌC 2013 - 2014 HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NG VĂN 8