CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.2. Phương pháp nghiên cứu
2.2.5. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
Tổng hợp toàn bộ những dữ liệu của 411 khoản mục thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện y dược cổ truyền tỉnh Hưng Yên năm 2020 trên cùng một bảng tính Excell gồm:
Bước 1: Liệt kê các sản phẩm gồm 411 khoản mục.
Bước 2: Điền các thông tin cho mỗi sản phẩm: tên thuốc, tên hoạt chất, nồng độ, hàm lượng, đơn vị tính, đơn giá, số lượng đã sử dụng, giá trị sử dụng, nguồn gốc xuất xứ, nhóm tác dụng dược lý, đường dùng, nhóm kỹ thuật, nhóm thuốc Generic, BDG,…
Bước 3: Tính số tiền (giá trị sử dụng) cho mỗi sản phẩm bằng cách nhân đơn giá với số lượng sản phẩm: Ci = gi x qi
Trong đó: Đơn giá của từng sản phẩm: gi (i = 1,2,3…633) Số lượng sử dụng của sản phẩm: qi
Tổng giá trị tiêu thụ sẽ bằng tổng lượng tiền (giá trị sử dụng) cho mỗi sản phẩm: C= ∑Ci.
2.2.5.2. Phương pháp phân tích số liệu
- Phân tích cơ cấu DMT sử dụng tại Bệnh viện y dược cổ truyền tỉnh Hưng Yên năm 2020:
* Dùng các hàm Sum, If, Count, Subtotal, Autofilter, Sort để tổng hợp số liệu theo các chỉ số cần nghiên cứu:
+ Xếp theo nhóm tác dụng dược lý.
+ Xếp theo nguồn gốc, xuất xứ: thuốc SX trong nước, thuốc nhập khẩu.
+ Xếp theo số lượng thành phần của thuốc: đơn thành phần/ đa thành phần.
31 + Xếp theo tên gốc/ tên biệt dược.
+ Xếp theo đường dùng của thuốc: đường tiêm, truyền, đường uống, đường dùng khác (dùng ngoài, xịt mũi, nhỏ mắt, đặt hậu môn).
- Tính tổng số khoản mục, trị giá tiêu thụ của từng biến số, tính tỷ lệ phần trăm giá trị số liệu theo công thức sau:
Tỷ lệ % SKM = SKM từng biến số / Tổng SKM x 100%
Tỷ lệ % GTSD = GTSD từng biến số / Tổng GTSD x 100%
* Phương pháp so sánh: So sánh tỷ trọng trong phân tích cơ cấu nhóm tác dụng dược lý, kinh phí mua thuốc, cơ cấu DMT.
* Phương pháp phân tích ABC:
Phân tích ABC được tiến hành theo 7 bước sau:
Bước 1: Liệt kê các sản phẩm thuốc
Bước 2: Điền các thông tin sau mỗi sản phẩm thuốc
- Đơn giá của mỗi sản phẩm (Sử dụng giá cho các thời điểm nhất định nếu sản phẩm có giá trị thay đổi theo thời gian).
- Số lượng tiêu thụ của các sản phẩm thuốc tại bệnh viện
Bước 3: Tính tiền cho mỗi sản phẩm bằng cách nhân đơn giá với số lượng sản phẩm, tổng số sẽ bằng tổng tiền của mỗi sản phẩm: pi = ci x 100/C
Bước 4: Tính % giá trị của mỗi sản phẩm bằng cách lấy của mỗi sản phẩm thuốc chia cho tổng số tiền.
Bước 5: Sắp xếp các sản phẩm theo thứ tự phần trăm giá trị giảm dần.
Bước 6: Tính giá trị phần trăm tích lũy của tổng giá trị cho mỗi sản phẩm bắt đầu với sản phẩm thứ nhất, sau đó cộng với sản phẩm tiếp theo trong danh sách.
Bước 7: Phân hạng sản phẩm như sau:
- Hạng A: Gồm những sản phẩm chiếm 75 - 80% tổng giá trị tiền;
- Hạng B: Gồm những sản phẩm chiếm 15 - 20% tổng giá trị tiền;
- Hạng C: Gồm những sản phẩm chiếm 5 - 10 % tổng giá trị tiền;
Bước 8: Thông thường, sản phẩm hạng A chiếm 10 - 20% tổng số sản
32
phẩm, hạng B chiếm 10 - 20% và còn lại là hạng C chiếm 60 - 80%.
Bước 9: Kết quả thu được có thể trình bày dưới dạng đồ thị bằng cách đánh dấu phần trăm của tổng giá trị tích lũy vào cột dọc hay trục tung của đồ thị và số sản phẩm (tương đương giá trị tích lũy này) trên cột ngang hay trục hoành của đồ thị.
* Phương pháp phân tích VEN:
Tại Bệnh viện y dược cổ truyền tỉnh Hưng Yên năm 2020, HĐT&ĐT chưa tiến hành phân tích VEN, được sự đồng ý của Ban lãnh đạo, người nghiên cứu tự thực hiện phân tích VEN, quá trình được thực hiện như sau:
Người nghiên cứu phân tích VEN sau đó xin ý kiến của Trưởng khoa Dược. Thuốc được phân loại vào các nhóm V, E, N được các thành viên thống nhất ý kiến. Phân loại VEN theo các tiêu chuẩn chung như sau (Căn cứ thông tư số 21/2013/TT-BYT):
- Các thuốc sống còn (Vital -V): các thuốc dùng để cứu sống người bệnh hoặc các thuốc thiết yếu cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản.
- Các thuốc thiết yếu (Essential-E): gồm các thuốc dùng để điều trị cho những bệnh nhân nặng nhưng không nhất thiết phải có cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản.
- Các thuốc không thiết yếu (Non Essential-N): gồm các thuốc dùng để điều trị những bệnh nhẹ, có thể có hoặc không có trong DMT thiết yếu và không cần thiết phải lưu trữ trong kho.
Tại Bệnh viện y dược cổ truyền tỉnh Hưng Yên năm 2020, thuốc V là những thuốc được sử dụng trong trường hợp cấp cứu và bệnh nặng, thuốc E là các thuốc điều trị bệnh thông thường, thuốc N là các thuốc sử dụng để điều trị bệnh nhẹ và các thuốc hỗ trợ điều trị.
33
- Phân tích DMT đã phân loại V, E, N theo ABC
+ Xếp các thuốc V, E, N trong nhóm A thu được các nhóm AV, AE, AN và sau đó tính tổng số và tỷ lệ % số lượng, giá trị sử dụng thuốc trong từng nhóm nhỏ.
+ Tiếp tục làm như vậy với nhóm B, C thu được kết quả ma trận ABC/VEN.
34