CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
2.3 Các nghiên cứu ứng dụng có liên quan
2.3.1 Nghiên cứu ứng dụng trong nước
2.3.1.1 Nghiên cứu của Trần Thị Ngọc Duyên và Cao Hào Thi ( 2009) về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định làm việc tại doanh nghiệp nhà nước
Đề tài: “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định làm việc tại doanh nghiệp nhà nước” được tác giả Trần Thị Ngọc Duyên và Cao Hào Thi nghiên cứu vào năm 2009. Từ những cơ sở lý thuyết đã nghiên cứu, nhóm tác giả đã đề xuất mô hình nghiên cứu dựa trên mô hình nghiên cứu của Timothy A. Judge và các cộng sự (1994), kết hợp các nghiên cứu của David G. Allen, Raj V. Mahto và Robert F. Otondo (2007) và Levon T. Esters và Blannie E.
Bowen (2005). Mô hình đề xuất bao gồm 8 yếu tố như sau: (1) Uy tín và thương hiệu tổ chức, (2) Sự phù hợp giữa cá nhân – tổ chức, (3) Chính sách và môi trường tổ chức, (4) Mức trả công và hình thức trả công, (5) Cơ hội đào tạo và thăng tiến, (6) Sự thay đổi/ thách thức trong công việc, (7) Gia đình và bạn bè, (8) Thông tin tuyển dụng. Mô hình được trình bày cụ thể như sau:
Hình 2.3: Mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định làm việc tại DNNN Nguồn: Trần Thị Ngọc Duyên và Cao Hào Thi (2009) Nhóm tác giả đã nghiên cứu trên 253 mẫu, đối tượng khảo sát là những lao động có trình độ cao đẳng, đại học và sau đại học tại TP. Hồ Chí Minh. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 8 yếu tố của mô hình đề xuất đề có ảnh hưởng đến quyết định làm việc tại doanh nghiệp nhà nước theo thứ tự từ mạnh đến yếu như sau: Thương hiệu và uy tín tổ chức, Cơ hội đào tạo và thăng tiến, Sự phù hợp giữa cá nhân – tổ chức, Gia đình và bạn bè, Chính sách và thông tin tuyển dụng, Chính sách và môi trường tổ chức, Hình thức trả công, Mức trả công.
Kết quả nghiên cứu cho thấy cả 8 yếu tố này đều có tác động cùng chiều đến quyết định làm việc tại doanh nghiệp nhà nước.
H3+
Uy tín và thương hiệu tổ chức
Sự phù hợp giữa cá nhân – tổ chức Chính sách và môi trường tổ chức Mức trả công và hình thức trả công
Cơ hội đào tạo và thăng tiến Thách thức trong công việc
Thông tin tuyển dụng Gia đình và bạn bè
Quyết định chọn công việc tại DNNN Nhóm yếu tố nhân khẩu học:
- Giới tính - Tuổi
- Trình độ học vấn - Kinh nghiệm làm việc - Tình trạng hôn nhân
- Loại hình DN đã hoặc đang làm việc - Loại hình DNNN mong muốn làm việc
H1+
H2+
H5+
H4+
H6+
H7+
H8+
2.3.1.2 Nghiên cứu của Trần Điều, Đỗ Văn Ninh, Phạm Thành Thái ( 2014) về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn địa phương làm việc của sinh viên Nha Trang
Đề tài: “Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn địa phương làm việc của sinh viên Nha Trang” được tác giả Trần Điều, Đỗ Văn Ninh, Phạm Thành Thái nghiên cứu vào năm 2014.
Dựa trên các cơ sở lý thuyết marketing địa phương và các mô hình nghiên cứu trước của Trần Huỳnh Phương Trâm (2010), của Trần Văn Mẫn và Trần Kim Dung (2006), của Jennifer và Peter (2009) thì nhóm tác giả đã đề xuất 6 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn địa phương làm việc của sinh viên trường ĐHNT như sau: (1) Việc làm, (2) Đặc điểm riêng của địa phương, (3) Thông tin và quy trình tuyển dụng của địa phương, (4) Chính sách ưu đãi của địa phương, (5) Đặc điểm cá nhân, (6) Các cá nhân có ảnh hưởng. Mô hình được trình bày cụ thể như sau:
Hình 2.4: Mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn địa phương làm việc của sinh viên trường ĐHNT
Nguồn: Trần Điều, Đỗ Văn Ninh, Phạm Thành Thái (2014) Nhóm tác giả Trần Điều, Đỗ Văn Ninh, Phạm Thành Thái đã nghiên cứu trên 351 mẫu, đối tượng khảo sát là những sinh viên đã tốt nghiệp của trường Đại học Nha Trang. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 6 yếu tố của mô hình đề xuất đề có ảnh hưởng đến quyết định làm việc tại doanh nghiệp nhà nước theo thứ tự từ mạnh đến yếu như sau: Đặc điểm cá nhân,
Việc làm
Đặc điểm riêng của địa phương Thông tin và quy trình tuyển
dụng của địa phương
Đặc điểm cá nhân Các cá nhân có ảnh hưởng
Chính sách ưu đãi của địa phương
Quyết định chọn địa phương làm việc của sinh viên
trường ĐHNT H1+
H2+
H4+
H3+
H6+
H5+
Việc làm, Chính sách ưu đãi của địa phương, Đặc điểm riêng của địa phương, Thông tin và quy trình tuyển dụng của địa phương, Các cá nhân có ảnh hưởng. Kết quả nghiên cứu cho thấy cả 6 yếu tố này đều có tác động cùng chiều đến quyết định chọn địa phương làm việc của sinh viên trường ĐHNT.
2.3.2 Nghiên cứu ứng dụng ngoài nước
2.3.2.1 Nghiên cứu của Timothy A. Judge và Robert D. Bretz (1994) về vai trò của hệ thống nguồn nhân lực trong quyết định lựa chọn công việc
Đề tài: “Vai trò của hệ thống nguồn nhân lực trong quyết định lựa chọn công việc” được tác giả Timothy A. Judge và Robert D. Bretz nghiên cứu vào năm 1992. Dưới đây là mô hình đề xuất của tác giả gồm 6 yếu tố: (1) Mức lương, (2) Cơ hội thăng tiến, (3) Phần thưởng, (4) Chính sách công việc, (5) Hệ thống phúc lợi, (6) Hệ thống các quy tắc hoạt động linh hoạt, cụ thể như sau:
Hình 2.5: Mô hình các yếu tố của hệ thống nguồn nhân lực tác động đến quyết định chọn công việc
Nguồn: Timothy A. Judge và Robert D. Bretz (1992) Tác giả Timothy A. Judge và Robert D. Bretz đã nghiên cứu trên 76 mẫu, đối tượng khảo sát là những sinh viên trong một số khóa học nguồn nhân lực tại hai trường đại học lớn của Hoa Kỳ ở Trung Tây và Đông Bắc. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 6 yếu tố của mô hình
Mức lương Cơ hội thăng tiến
Chính sách công việc
Phần thưởng Quyết định chọn
công việc
Hệ thống phúc lợi
Hệ thống các quy tắc hoạt động linh hoạt
đề xuất đề có ảnh hưởng đến quyết định chọn công việc theo thứ tự từ mạnh đến yếu như sau: Phần thưởng, Mức lương, Cơ hội thăng tiến, Chính sách công việc, Hệ thống phúc lợi và hệ thống các quy tắc hoạt động linh hoạt. Kết quả nghiên cứu cho thấy cả 6 yếu tố này đều có tác động cùng chiều đến quyết định chọn công việc.
2.3.2.2 Nghiên cứu của Allen, Mahto và Otondo (2007) về ảnh hưởng của thông tin, thương hiệu tổ chức, thái độ đối với một trang web về sự thu hút ứng viên
Đề tài: “Tuyển dụng dựa trên web: Ảnh hưởng của thông tin, thương hiệu tổ chức và thái độ đối với một trang web về sự thu hút ứng viên” được nhóm tác giả Allen, Mahto và Otondo nghiên cứu vào năm 2007. Dưới đây là mô hình đề xuất của tác giả gồm 5 yếu tố:
(1) Sự hiểu biết rõ về tổ chức, (2) Hình ảnh tổ chức, (3) Thông tin công việc, (4) Thông tin tổ chức, (5) Thái độ đối với trang web, (6) Thái độ đối với tổ chức. Trong đó “Thái độ đối với trang web” và “Thái độ đối với tổ chức” là hai yếu tố trung gian giữa các yếu tố độc lập và yếu tố phụ thuộc, cụ thể như sau:
Hình 2.6: Mô hình ảnh hưởng của thông tin, thương hiệu tổ chức, thái độ đối với một trang web về sự thu hút ứng viên
Nguồn: Allen, Mahto & Otondo (2007)
+
Sự hiểu biết rõ về tổ chức
Hình ảnh tổ chức
Thông tin công việc
Thái độ đối với tổ chức
Thái độ đối với trang web Thông tin tổ
chức
Ý định làm việc Thương hiệu tổ chức
Thông tin
+
+ +
+ +
+ +
+
Tác giả đã nghiên cứu trên 814 mẫu, đối tượng khảo sát là những sinh viên học đại học và tốt nghiệp khóa học kinh doanh tại một trường đại học lớn phía Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy có 3 yếu tố của mô hình đề xuất đề có ảnh hưởng đến quyết định chọn công việc như sau: Hình ảnh tổ chức, Thông tin tổ chức , Thông tin công việc. Kết quả nghiên cứu cho thấy cả 3 yếu tố này đều có tác động cùng chiều đến ý định làm việc. Và kết quả cũng cho thấy rằng yếu tố ”Thái độ đối với trang web” có tác động tích cực đối với yếu tố ”Thái độ đối với tổ chức”. Thêm vào đó yếu tố ”Thái độ đối với tổ chức” cũng có tác động tích cực đối với yếu tố phụ thuộc là ”Ý định làm việc”.