1.2.1.1. Giới thiệu
Thanh toán trực tuyến, là một hình thức thanh toán cho một sản phẩm nào đó ( Hàng hóa, dịch vụ ..) mà sản phầm đó có thể phát hành thẻ thanh toán, hoặc là thống nhất với một nhà cung cấp dịch vụ cụ thể nào đó ( Ngân hàng, thậm chi là mạng di động ... ) người mua sản phẩm thanh toán qua các hình thức đó.
Trên thế giới, các website thương mại điện tử có khả năng thanh toán trực tuyến bằng thẻ tín dụng rất phổ biến. Tại Việt Nam, thói quen sử dụng tiền mặt cùng các giới hạn về hành lang pháp lý, về công nghệ, về sự hỗ trợ của các ngân hàng thì thanh toán trực tuyến vẫn khá xa lạ nhiều người.
Với những món hàng lớn, khách thường đến trực tiếp nơi bán để xem tận mắt, sờ tận tay để kiểm nghiệm rồi mua. Những món hàng nhỏ (thực phẩm, sách…), hàng ảo, các hàng hóa thuộc dạng thông tin (ebook, nhạc, hình ảnh,
hosting, domain…) thì việc khách hàng đến tận nơi mua bán là không hiệu quả về mặt kinh doanh, thời gian và cả tiền bạc cho bên mua và cả bên bán.
Hoặc khoảng cách giữa bên mua và bên bán rất xa. Lúc này, giải pháp thanh toán trực tuyến là giải pháp rất hữu ích.
1.2.1.2. Mô hình mẫu thanh toán dùng thẻ nội địa Connect 24 tại OnePay với đơn vị chấp nhận thẻ là Vietcombank
Mô hình thanh toán trực tuyến với thẻ Connect 24 tương tự các mô hình thanh toán trên thế giới, trong đó có sự tham gia của chủ thẻ, website của đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT), Vietcombank và cổng thanh toán OnePay.
Vietcombank vừa đóng vai trò ngân hàng thanh toán, đồng thời là ngân hàng phát hành.
Hình 1.2.1.2. Mô hình thanh toán dùng thẻ Connect 24
Trong mô hình này, khách hàng là chủ thẻ sau khi lựa chọn hình thức thanh toán trực tuyến với Connect 24 trên website sẽ nhập thông tin thẻ theo yêu cầu tại cổng thanh toán OnePAY. Các thông tin này được gửi đến Vietcombank để kiểm tra số dư trong tài khoản.
Nếu thẻ đã được kích hoạt chức năng thanh toán trực tuyến, số dư tài khoản đủ để thanh toán thì Vietcombank và OnePAY sẽ yêu cầu khách hàng xác thực chủ tài khoản bằng phương thức OTP (One Time Password).
Giao dịch qua bước xác thực này sẽ được Vietcombank cấp phép thành công. Vietcombank sẽ ghi nợ tài khoản thẻ và ghi có tài khoản của ĐVCNT ngay sau khi giao dịch thành công .
Hiện nay, chủ thẻ cần đăng ký dịch vụ SMS banking để kích hoạt chức năng thanh toán trực tuyến của thẻ Connect24.
1.2.2. Giới thiệu về ví điện tử 1.2.2.1. Giới thiệu
Một ví tiền điện tử được thiết kế cố gắng mô phỏng lại các chức năng của một ví tiền truyền thống, là nơi tập trung tất cả tiền điện tử phục vụ cho việc giao dịch của khách hàng trên mạng. Các chức năng quan trọng nhất của ví tiền điện tử đó là:
a. Chứng minh tính xác thực khách hàng thông qua việc sử dụng các chứng nhận điện tử hoặc bằng các phương pháp mã hóa thông tin khác;
b. Lưu trữ và chuyển các giá trị;
c. Đảm bảo an toàn cho quá trình thanh toán giữa người mua và người bán trong các giao dịch thương mại điện tử.
Nhiều tổ chức trung gian không phải là tổ chức tín dụng (TCTD) đã tham gia kết nối TCTD ngân hàng với các doanh nghiệp thương mại điện tử (TMĐT) và người tiêu dùng. Mô hình này tạo “ví điện tử”, mở thêm kênh thanh toán không dùng tiền mặt.
Với chức năng như “ví tiền” trên Internet, người dùng đăng ký “ví điện tử” để giao dịch, mua bán trên mạng thay vì phải mở nhiều tài khoản NH.
Các ngân hàng thương mại (NHTM) thay vì phải tự đầu tư phát triển có thể tận dụng giải pháp, công nghệ và dịch vụ của các nhà cung cấp dịch vụ “ví điện tử” để mở rộng mạng lưới.
Nhằm giảm rủi ro trong giao dịch TMĐT khi bên mua và bên bán không gặp nhau trực tiếp, hình thức thanh toán thông qua bên thứ 3 (công ty trung gian thanh toán) là điều tất yếu trong chuỗi giá trị TMĐT.
Hình 1.2.2.1. Ví điện tử
1.2.2.2. Mô hình mẫu về ví điện tử tại trang “nganluong.vn”
nganluong.vn là dịch vụ thanh toán trực tuyến (TTTT) cho thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam (VN). Nó cho phép các cá nhân và doanh nghiệp gửi & nhận tiền thanh toán cho các giao dịch trên Internet
nganluong.vn hoạt động theo mô hình ví điện tử, trong đó mỗi người dùng đăng ký sở hữu một tài khoản ví loại cá nhân hoặc doanh nghiệp (dành cho các tổ chức có tư cách pháp nhân). Tài khoản ví sau đó có thể liên kết với một tài khoản ngân hàng để người mua nạp tiền (trước khi thanh toán) và người bán rút tiền (sau khi nhận thanh toán) một cách tiện lợi.
Hình 1.2.2.2.1. Mô hình hoạt động TTTT của nganluong.vn
Để BẢO VỆ AN TOÀN cho người mua và người bán khỏi các rủi ro và nguy cơ lừa đảo trên Internet, hình thức "thanh toán tạm giữ" là giao dịch chủ đạo. Theo đó các khoản thanh toán sẽ bị đóng băng và người bán chỉ thực sự nhận được tiền sau khi người mua đã nhận hàng đúng mô tả và phê chuẩn giao dịch (hệ thống sẽ tự động chuyển tiền cho người bán vòng trong 7 ngày kể từ khi thanh toán nếu người mua không phê chuẩn mà không có khiếu nại gì). Tuy nhiên người mua cũng có thể tự nguyện chuyển tiền
"thanh toán ngay" cho những người mình tin tưởng hoặc đã được nganluong.vn xác minh và cấp chứng nhận "người bán đảm bảo".
Hình 1.2.2.2.2. Quy trình giao dịch “thanh toán tạm giữ”
Khác với trước đây khi TTTT là cụm từ “xa xỉ” vốn chỉ khả thi với các doanh nghiệp lớn như Vietnam Airlines hay JetStar Pacific… thì giờ đây từ các cá nhân bán hàng nhỏ lẻ (tại blog, forum hoặc website rao vặt) cho đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ có website bán hàng hay các sàn giao dịch trực tuyến đều có thể dễ dàng tích hợp chấp nhận TTTT chỉ trong 5 phút đến 4 giờ làm việc, hoàn toàn miễn phí (chỉ trả phí khi có phát sinh giao dịch).
Hình 1.2.2.2.3. Mô hình cổng thanh toán trung gian, hướng tới hỗ trợ cộng đồng người bán TMĐT vừa & nhỏ của nganluong.vn