Chương 2: Phương pháp và tổ chức sáng tác
2.1 Trình bày cách thức tổ chức sáng tác (thiết kế)
2.1.1 Tìm ý tưởng:
Là một sinh viên sẽ theo đuổi ngành Thiết Kế Thời Trang trong tương lai,đứng trước một đồ án lớn như đồ án tốt nghiệp, tôi luôn trăn trở để tìm ra một đề tài mới lạ nhất, mang ý nghĩa văn hóa lớn và tôn vinh người phụ nữ lên vẻ đẹp thánh thiện và lộng lẫy nhất.Tôi xem đó như là sự thử thách đầu tiên trong sự nghiệp thiết kế của mình.
Trong 1 lần xem phóng sự truyền hình tại vùng đất Châu Phi khắc nghiệt nghèo đói, tôi thấy những đứa trẻ da đen cơ nhỡ, mong manh trước sự sống, từ sâu thẳm trong khóe mắt là giấc mơ được ấm no hạnh phúc. Tôi nghĩ đến cái gọi là “hạnh phúc”. Chiến tranh xâm lược khiến giấc mơ “hạnh phúc” sẽ không bao giờ có thật với số phận của những con người da đen nơi đó. Chiến tranh mang đến chết chóc lầm than, sinh mạng con người mong manh như cành cây khô héo. Tôi mong muốn đồ án tốt nghiệp của mình mạng 1 ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Vì vậy, tôi chọn đề tài “Lễ hội văn hóa Notting Hill”, lễ hội này là nơi mà mọi người sống trong hòa bình, yêu thương nhau, đến gần nhau hơn và thỏa thích vui chơi , đặc biệt là người dân da đen.
Điểm mạnh của tôi là sáng tác trang phục ấn tượng dành cho nữ giới. Do đó, tôi chọn hình tượng con công – biểu trưng cho cái đẹp thánh thiện và tri thức, tôi khai thác triệt để thế mạnh của mình, để mang bộ sưu tập thăng hoa nhất trong khả năng của mình.
2.1.2 Nghiên cứu đối tượng:
Sau khi đã tìm hiểu kĩ về đề tài của mình, tôi sẽ kết hợp nghiên cứu hình ảnh con công và thể loại trang phục hóa trang tại lễ hội để ứng dụng vào công việc sáng tác. Lấy những hình ảnh tiêu biểu về lễ hội Notting Hill để nắm tinh thần chung để khai thác về : mũ, mặt nạ, vương miện, trang phục, …
2.1.2.1 Đặc trưng của Masquerade ( phục trang hóa trang) : 2.1.2.1.1 Mặt nạ hóa trang :
Đã là carnival thì không thể thiếu những con người trong những khuôn mặt được chạm trổ công phu, với những đường nét hoàn mỹ đến tuyệt vời, những sống mũi dài, làn môi cong và những hốc mắt sâu hoắm. Cái đẹp bí ẩn và ghê rợn của những
chiếc mặt nạ chưa bao giờ được thể hiện rõ ràng đến thế ra đời thật. Mặt nạ nguyên là một vật được dùng để cải trang tránh nhận dạng và để bảo vệ, nó xuất hiện từ thời tiền sử, được con người dùng mô phỏng hình thù xúc vật trong mục đích săn bắn. Các nhà khảo cổ học cũng đã tìm thấy chiếc mặt nạ cổ nhất có niên đại 20.000 năm trước Công nguyên. Mặt nạ hoá trang xuất hiện tại các buổi tiệc của tầng lớp quý tộc Ý ở các thế kỷ trước đã trở thành sự lựa chọn hàng đầu của các "nam quý tộc" thời hiện đại. Mặt nạ Venetian được xuất phát từ buổi tiệc của tầng lấp quý tộc tại thành phố Vơ-ni nước Ý các thế kỉ trước và rất được yêu thích trong các ngày hội hoá trang, ngày hội carnival sau này. Những chiếc mặt nạ Venetian khi ra khuôn sẽ được trang trí cầu kì và kĩ lưỡng, những hoạ tiết được vẽ trên mặt nạ rất tinh xảo, mang đầy nét bí ẩn.Các họa tiết vẽ trên mặt nạ rất tinh xảo, mang đầy nét bí ẩn, được trang trí một cách tỷ mỉ, cẩn thận. Có 3 loại hình dáng mặt nạ chính : loại mặt nạ che cả mặt, loại mặt nạ che nửa mặt và loại chỉ che phần trán và mắt. Ngoài ra, người ta còn biến tấu loại che nửa mặt theo trục đứng và loại che xéo khuôn mặt :
- Bauta: là loại mặt nạ che toàn mặt, không có mồm và được mạ vàng rất nhiều.
Nó cũng có thể là loại mặt nạ che nửa mặt mà khi xưa giới quý tộc hay sử dụng trong những buổi khiêu vũ hóa trang.
- Moretta: là mặt nạ hình ô van bằng nhung đen thường được phụ nữ dùng khi tham dự lễ hội. Những người thợ Pháp đã sáng tạo ra chúng và chúng nhanh chóng trở nên phổ biến ở Venice vì đã tôn lên những vẻ đẹp nữ tính, thường được phủ mạng hoặc ren bên ngoài.
- Larva: hay còn được gọi là volto, thường có màu trắng, và là mặt nạ đặc trưng của dân Venice. Từ Larva xuất phát từ tiếng Latin mang nghĩa là "mặt nạ" hoặc "bóng ma", có lẽ vì vậy mà trông kiểu dáng mặt nạ này hơi u ám. Nó đi kèm với kiểu áo choàng không tay, và thật sự gợi nhắc tới Phantom.
2.1.2.1.2 Mũ hóa trang :
Chiếc mũ trong lễ hội cũng được xem là 1 trang sức. Nó có kích thước lớn và được trang trí bằng nhiều loại hạt đá đủ màu số lượng lớn với các loại lông vũ to sặc sỡ. Lựa chọn hàng đầu của các bạn nữ trong mùa trung thu này là loại mặt nạ kiểu tiểu thư hay nữ công tước châu Âu, được gắn hoặc kết toàn bằng lông vũ. Sự kết hợp của những chiếc lông vũ sặc sỡ kèm theo đường viền nhũ óng ánh khiến chiếc mặt nạ trở nên quý phái, mềm mại và quyến rũ hơn. Những chiếc mũ này được trang trí tinh xảo, cầu kì bằng những hạt đá lấp lánh, hoặc những loại lông bản to xếp lại hình chiếc quạt lớn trên khuôn nón bằng nhựa cố định, hoặc bằng bất cứ chất liệu gì người ta có thể làm được,...Đôi khi mũ hóa trang được nối liền với mặt nạ che mặt để tạo sự vững chắc, bí ẩn trong lễ hội.
Hiện nay, người ta đã biến tấu ra nhiều kiểu mũ hóa trang đẹp và lạ mắt. Các nhà thiết kế cũng bắt đầu chú ý đến việc dùng chiếc mũ để trang trí cho trang phục và gây ấn tượng cho bộ sưu tập của mình. Có khi chiếc mũ chỉ đơn giản là tạo kiểu tóc búi cao rồi xen kẽ vào là những cánh lông vũ đã được kết sẵn, cũng có những chiếc mũ dựa theo mũ của quân đội Pháp phía trên trang trí thêm những trang sức đẹp mắt, …
2.1.2.1.3 Trang phục hóa trang :
Điều quan trọng nhất trong lễ hội và là đặc điểm để nhận diện ra lễ hội đó là trang phục hóa trang. Ở Carnival Venice ở Ý, trang phục hóa trang trùm kín từ đầu đến chân, bàn tay mang bao tay cẩn thận, khuôn mặt cũng được mặt nạ che chắn kĩ lưỡng.
Có thể do tính cách kín đáo của người Ý nên Carnival cũng mang 1 phần hồn văn hóa của họ. Mặc dù vẫn là không khí của lễ hội, nhưng sự kín kẽ ấy khiến giữa những người tham gia lễ vẫn có 1 khoảng cách nhất định. Còn lễ hội lớn nhất Thế giới là Carnival Rio De Janeiro ở Brazil thì lại hoàn toàn khác, do địa lý vùng biển và con người nơi đây rất phóng khoáng, nên họ quá quen thuộc với bikini và xem nó là 1 phần bản sắc của dân tộc. Vì thế, trang phục chủ yếu trong Carnival của họ là bikini cách điệu đính các loại hạt đá màu sặc sỡ, cầu kì và các loại lông vũ lớn. Bikini của lễ hội ở đây cực kì hở hang, gợi dục, bởi khi các vũ nữ cuồng nhiệt với điệu múa samba uốn éo thì toàn bộ phần gợi cảm nhất của cơ thể phơi bày sẽ thu hút mọi ánh nhìn của người tham gia. Lý do đó, nên Carnival Rio De Janeiro lôi cuốn hàng triệu người trên Thế giới kéo nhau về vui chơi và trở thành lễ hội lớn nhất. Mỗi lễ hội có 1 nét hay riêng, nhưng cái kín đáo của Carnival Venice lại khiến tình cảm giữa con người có khoảng cách và ngột ngạt. Còn Carnival Rio De Janeiro thì lại quá phóng khoáng làm cho chiếc bikini chỉ thích hợp vùng biển lại có phần hơi hở hang và phản cảm đối với cái nhìn của người Việt văn hóa Á Đông. Carnival Notting Hill ở Anh, được sinh sau đẻ muộn hơn nhưng lại là sự giao thoa của 2 lễ hội trên. Trang phục ở Carnival này không quá kín mít như Carnival Venice nhưng cũng không quá lạm dụng sự hở hang của bikini như Rio De Janeiro. Người vui chơi lễ hội có thể mặc tất cả những gì mình thích, người nghèo có thể thỏa ước mơ hóa trang thành quý tộc, có người thì lại thích hóa thân thành nhân vật mình yêu mến, người thích nhảy múa ca hát thì vẫn có thể mặc bikini cách điệu với trang sức, hạt đá,… Trước đồ án tốt nghiệp của mình, tôi vẫn muốn giữ tinh thần chung là mang ý nghĩa văn hóa của lễ hội vào bộ sưu tập của mình.
Trang phục Carnival Notting Hill vẫn giữ được sự gợi cảm trên cơ thể nhưng lại mang tính thẫm mỹ cao. Tôi lấy lại sự gợi cảm của bikini Carnival Rio De Janeiro ở phần trên và dùng hạt đá lấp lánh để trang trí họa tiết mắt trên đuôi công và làm điểm nhấn cho bộ trang phục. Phần thân dưới tôi chọn váy phồng xòe của Carnival Venice tôn vinh sự quý phái và kín đáo.
2.1.2.2 Đặc trưng vẻ đẹp của chim công :
Ở loài công, vẻ đẹp nổi bật nhất là “mắt công” nằm trên đuôi. Lông đuôi màu lục ánh sắc đồng, mỗi lông ở đầu mút có “điểm mắt” có hình quả trứng màu cam đồng viền vàng, bên trong có họa tiết hình trái tim ngược màu xanh lam đặc trưng, được bao bọc bởi màu xanh ngọc như “hình mắt”. Đó là điểm đặc trưng nhất ở chim công, các mắt này nằm trên ở cọng lông đuôi dài xếp xen kẽ và chênh lệch nhau, tạo thành 1 tán hình quạt dài và lớn khi công xòe cánh. Khi di chuyển, màu cam ánh đồng óng ánh lẫn với màu xanh dương, xanh lục, xanh lá trên lông công tạo những sắc màu lóng lánh, huyền diệu.Vai công có vằn trắng đen là do nhiều lớp lông vũ trắng và đen xen kẽ nhau. Tôi khai thác điều này vào việc xử lý chất liệu và tạo họa tiết công.
Đầu của công có mào được ví von là vương miện của “nữ hoàng các loài lông vũ”. Nó là biểu tượng của sự oai nghi, quyền quý và thông minh.Ngoài ra, màu xanh dương và xanh ngọc trên lông cũng là đặc trưng của loài công và dùng làm màu sắc chủ đạo cho toàn bộ sưu tập.
Những chi tiết chọn lọc nhất từ hình ảnh con công mà tôi sẽ đưa vào ứng dụng cho bộ sưu tập:
2.1.4 Nghiên cứu xu hướng Thời Trang được lấy ý tưởng từ con công của Thế Giới và Việt Nam :
2.1.4.1 Xu hướng Thời trang Thế giới lấy ý tưởng từ con công : Chính vì nét đẹp hoàn mỹ của loài chim được mệnh danh là “nữ hoàng các loài lông vũ” mà đã có rất nhiều nhà thiết kế khai thác để sáng tác cho bộ sưu tập của mình.
Nổi bật nhất trong đó là bộ đôi nhà thiết kế nổi tiếng người Ấn Độ, vì say mê nét đẹp huyền hoặc của loài công đã lấy tên chim công để gắn cùng thương hiệu của mình:
“Falguni Shane Peacock”. Các bộ sưu tập của họ không chỉ khai thác khía cạnh đẹp nhất của loài công là ở mắt công trên đuôi và tán đuôi xòe rộng như các nhà thiết kế khác, mà họ còn tận dụng mọi khía cạnh lạ khác nhưng vẫn giữ lại nét đẹp đặc trưng riêng của công. Họ đam mê tìm tòi sáng tạo và phát huy cái riêng ấy thành cái riêng của thương hiệu mình. Hầu hết các bộ sưu tập của họ đều nghiên cứu và cho 1 cái nhìn hoàn toàn mới mẻ vể loài chim công. Từ phong cách form dáng đến màu sắc đều sáng tạo, cá tính nhưg chính đặc trưng riêng cho thương hiệu : “Falguni Shane Peacock”.
Bộ sưu tập tiêu biểu nhất lấy ý tưởng từ con công của Alexander McQueen :
2.1.4.2 Xu hướng Thời trang Việt Nam lấy ý tưởng từ con công : Ở Thời trang Việt Nam về thể loại “Haute Couture” và đặc biệt khai thác triệt để vẻ đẹp thánh thiện và hoàn mỹ của loài công nhiều nhất trong các thiết kế của mình phải nhắc ngay đến nhà thiết kế Hoàng Hải. Chất liệu chủ yếu những thiết kế của Hoàng Hải là: kim sa lấp lánh, lông vũ mảnh mai, voan thun, voan lưới,… để tôn vinh sự quý phái, sang trọng đầy gợi cảm, nữ tính của người phụ nữ.
Chất liệu đặc trưng bộ sưu tập này là kết kim sa lấp lánh và dày đặc tạo thành hoa văn nổi bật:
Bộ sưu tập “Thần thoại” thì lại có các cách xử lý khác là: dùng vải tạo hình khối, mảng rồi xếp chồng lệch nhau tạo thành tán đuôi công hoặc xử lý voan tạo khối, hoặc kết hợp voan và lông vũ mềm mại,…
Ngoài ra, Hoàng Hải còn rất nhiều mẫu thiết kế khác ý tưởng vẫn trung thành với hình ảnh lông vũ và chim công.
Qua các mẫu thiết kế, tôi học được khá nhiều cách xử lý chất liệu mới lạ, công phu, cầu kì của Hoàng Hải. Các cách xử lý này rất phù hợp cho bộ sưu tập của tôi. Nó vừa đặc tả đúng thể loại đối tượng tôi nghiên cứu, vừa thể hiện sự tỉ mỉ, kỳ công của tôi khi thực hiện đồ án lớn này. Các cách xử lý này gồm : dùng kim sa kết mảng trên nền voan mỏng ôm sát da tạo hoa văn của cánh hoặc vảy công, tạo độ phồng cho vải
rồi xử lý thành tầng, kết hợp xen kẽ giữa voan và lông vũ, đính kim sa khác màu lẫn lộn nhau tạo hiệu ứng “trong màu này có màu khác”,…
Sau quá trình nghiên cứu Thời trang Thế giới và Việt Nam, tôi đúc kết thành kết cấu chung :
THẾ GIỚI VIỆT NAM
2.1.4 Nghiên cứu độ tuổi:
Nghiên cứu nữ thanh niên độ tuổi từ 18 đến 25, đưa ra phương án màu và kết cấu phù hợp với độ tuổi và ý tưởng nghiên cứu. Trang phục dành cho nữ thanh niên từ 18 đến 25 tuổi, là thời điểm bắt đầu nhìn nhận và định hình phong cách thời trang riêng cho chính mình. Ở độ tuổi này, cái “tôi” thể hiện rất mạnh với 1 sức sống tràn trề, tự tin, năng động. Nhưng không vì thế mà nét cá tính đó lấn áp nét duyên của cô gái mới lớn, do đó, tôi sẽ thể hiện bộ sưu tập của mình với 1 phong cách cá tính, độc đáo mà vẫn nhấn mạnh sự quyến rũ và gợi cảm. Kết cấu của bộ sưu tập là các form dáng phồng, xếp li hộp với đường eo cao và những hình kết cấu trang trí bằng hình thức đắp vải,và đính hạt đá,vừa tạo nên tính thẩm mỹ cao,vừa thể hiện được sự sang trọng, quý phái, vừa thể hiện được ý tưởng nghiên cứu.
Vấn đề được mở rộng, ý tưởng của đề tài này vẫn có thể sử dụng cho những người ở độ tuổi khác như độ tuổi trên 29 có thể sử dụng họa tiết chim công để trang trí cho chiếc váy dạ hội của mình nhưng được dùng gam màu trầm và ấm hơn để phù hợp với lứa tuổi.Còn với người ở độ tuổi trên 50 thì thường ích mặc váy để đi dự tiệc mà thường sử dụng áo dài. Vì thế, vẫn có thể mang họa tiết chim công vào áo dài và giải pháp là đuôi công được trải lượn theo tà trước xòe ra. Ý tưởng của đề tài có thể ứng dụng thiết kế cho tất cả mọi lứa tuổi, nhưng tôi muốn thỏa mãn mọi sự sáng tạo của
mình về form dáng, màu sắc, chất liệu,... nên với bộ sưu tập dành cho đồ án tốt nghiệp này, tôi tập trung khai thác lứa tuổi 18 đến 25 và chọn phong cách thời trang trình diễn ấn tượng.