CHƯƠNG 4. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC XỬ LÝ NỢ XẤU CỦA HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI PHÒNG GIAO DỊCH CỘNG HÒA – CHI NHÁNH HỒ CHÍ MINH- NGÂN HÀNG TMCP BẢO VIỆT
2. Giải pháp nâng cao hiệu quản công tác quản lý nợ xấu trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại Phòng Giao dịch Cộng Hòa
2.1. Giải pháp mang tính nghiệp vụ
2.1.2. Xây dựng hệ thống đánh giá, phân loại khách hàng
Đánh giá thông tin về khách hàng là yếu tố quan trọng khi thực hiện công tác quản lý nợ xấu, cán bộ tín dụng có thể dựa vào thông tin khách hàng để đưa ra những quyết đinh cần thiết cho khoản vay.
Tuy việc xây dựng một mô hình đánh giá mức độ rủi ro, chấm điểm, phân loại khách hàng không còn là giải pháp mới trong hoạt động tín dụng hiện nay, nhưng qua quá trình phân tích thực trạng quản lý nợ xấu tại Phòng Giao dịch Cộng Hòa, nhận thấy Phòng giao dịch chưa áp dụng mô hình chấm điểm, phân loại khách hàng khi tiến hành công tác quản lý nợ xấu. Đây cũng được coi là một trong những nguyên nhân khiến công tác này chưa thật sự hiệu quả.
Việc xây dựng mô hình chấm điểm, đánh giá khách hàng có tính chất quyết định đến kết quả thẩm định hồ sơ vay vốn của khách hàng. Một mô hình chấm điểm tốt, có tính bao quát, đánh giá được toàn diện về khách hàng thì công tác chấm điểm và kết quả chấm điểm sẽ có độ chính xác cao và ngược lại, từ đó giúp cho Ngân hàng nâng cáo chất lượng, đồng thời rút ngắn được thời gian thẩm định.
Theo đó, Phòng giao dịch nên tham khảo và tiến hành chấm điểm, xếp hạng rủi ro khách hàng định kỳ 6 tháng 1 lần theo quy trình cụ thể như sau
69 Trong đó:
• Bước 1 : Xếp loại rủi ro khách hàng xin cấp vốn vay tiêu dùng
Nội dung xếp loại rủi ro tín dụng khách hàng xem xét 3 nhóm chỉ tiêu: thân nhân, khả năng trả nợ, quan hệ với khách hàng theo tỷ trọng cụ thể. Tuy nhiên trước khi thực hiện xếp loại rủi ro khách hàng, cán bộ tín dụng cần thẩm định tính trung thực, hợp lệ của các thông tin đưa vào làm chỉ tiêu chấm điểm.
Sau khi tổng hợp điểm kết hợp 3 chỉ tiêu trên, theo đó Phòng Giao dịch nên xếp loại rủi ro khách hàng theo từng mức độ giảm dần của khả năng trả nợ, như rủi ro thấp, rủi ro trung bình, rủi ro cao, đồng thời phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng trả nợ vay đối với những khách hàng được đánh giá là có nguy cơ mất khả năng thanh toán.
• Bước 2: Xếp loại tài sản đảm bảo
Việc cấp tín dụng chủ yếu dựa trên cở sở tin cậy, do vậy một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình thẩm định khoản vay chính là tài sản đảm bảo của khách hàng. Bởi tài sản đảm bảo không chỉ là chỗ dựa tin cậy trong việc đưa ra quyết định cấp tín dụng mà nó còn có tác dụng rất tốt trong việc ngăn ngừa xuất hiện tâm lý ỷ lại của khách hàng sau khi nhận được khoản vay, từ đó mà góp phần giảm thiểu ro cho Ngân hàng.
Do đó, công tác thẩm định tài sản đảm bảo cho khoản vay cũng cần được chú trọng, quan tâm và phải xây dựng được một chuẩn mực cụ thể để đánh giá. Cũng tương tự như việc xếp loại rủi ro khách hàng, mức độ đánh giá tài sản đảm bảo cũng xếp hạng giảm dần từ Tốt đến Trung bình và Yếu, tùy thuộc vào thuộc tính và giá trị của tài sản đó.
• Bước 3: Xếp loại đánh giá khách hàng
Sau khi có sự đánh giá, chấm điểm chi tiết về thông tin khách hàng cũng như tài sản đảm bảo của khách hàng cho khoản vay, công việc tiếp theo là tổng hợp điểm, đánh giá toàn diện khách hàng.
Xếp loại rủi ro khách hàng
Xếp loại tài sản đảm bảo
Xếp loại, đánh
giá KH
Trình duyệt kết quả chấm
điểm
Báo cáo, lưu
hồ sơ
70 Mức độ
rủi ro KH TSĐB
Bảng 4:1: Bảng xếp loại kết hợp
Rủi ro thấp Rủi ro trung bình Rủi ro cao
Tốt Xuất sắc Tốt Trung bình
Trung bình Tốt Trung bình
Từ chối
Yếu Trung bình Từ chối
Bằng cách xếp loại tổng hợp các chỉ tiêu đánh giá khách hàng và các tài sản đảm bảo, cán bộ tín dụng sẽ có cái nhìn bao quát hơn, cũng như lường trước được rủi ro khi tiến hành thẩm định hồ sơ xin cấp vốn của khách hàng.
• Bước 4: Trình duyệt kết quả chấm điểm
Sau khi hoàn tất việc chấm điểm tín dụng và xếp hạng khách hàng, cán bộ tín dụng lập tờ trình báo cáo kết quả, ký và trình lãnh đạo phòng kiểm soát, phê duyệt hồ sơ chấm điểm, xếp hạng khách hàng.
Nội dung tờ trình phải bao gồm những phần cơ bản sau:
- Giới thiệu thông tin về khách hàng
- Các nguồn thông tin làm căn cứ chấm điểm tín dụng và xếp hạng - Kết quả chấm điểm tín dụng và xếp hạng
- Nhận xét / đánh giá của cán bộ tín dụng về khách hàng
• Bước 5 : Báo cáo, lưu hồ sơ
- Sau khi tờ trình được phê duyệt, tiến hành cập nhật kết quả chấm điểm rủi ro và xếp hạng khách hàng chính thức vào hệ thống thông tin tín dụng của ngân hàng.
- Lưu trữ toàn bộ các hồ sơ, giấy tờ liên quan đến việc chấm điểm vào hồ sơ tín dụng chung.
Mô hình đánh giá, phân loại khách hàng trên sẽ giúp cho Ngân hàng kiểm soát, nhận diện được rủi ro trước khi cho vay, từ đó Ngân hàng sẽ chủ động hơn khi có rủi ro phát sinh.