CHƯƠNG 4 ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QU ẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TẠI KCN TRẢNG BÀNG 4.1. Xây d ựng phương án quản lý môi trường chung cho
4.3 Gi ải pháp cho KCN
4.3.7 SXSH cho m ột số ngành nghề trong KCN Trảng Bàng
4.3.7.1 SXSH cho ngành t ẩy nhuộm
• Nấu và tẩy: hai bước được kết hợp thực hiện trong môi trường kiềm để phân loại bỏ chất bẩn bám vào vải thô và tăng độ sáng của vải.
• Căng định hình: Nhằm cố định sợi ở nhiệt độ cao phân tử di chuyển tự do để đạt dạng cố định, ổn định cấu trúc vải.
• Nhuộm: cho vải có màu sắc bền khi giặt, chà sát, ngâm oxit hóa…sự bền màu và màu sắc đạt được nhờ thuốc nhuộm và các hóa chất trợ.
• Hoan tất: cung cấp độ sáng bóng, đều màu, chống bám bụi, chống nhăn hoặc bám tĩnh điện và một số tính chất khác. Vải hòan tất được sấy, đóng kiện sẵn sàng ra thị trường.
Các nguyên liệu cần thiết cho quá trình sản xuất
Các nguyên liệu chính bao gồm: nước sạch, điện, dầu FO, DO; Thuốc nhuộm, tẩy;
hóa chất (NaOH, Na2SO4
Các nguồn phát sinh chất ô nhiễm và nguyên nhân:
).
Trong suốt quy trình sản xuất một lượng rất lớn các nguyên liệu được sư dụng. Bên cạnh đó lượng chất thải phát sinh cũng rất lớn, cụ thể là do các nguyên nhân sau:
• Lượng nước sử dụng cao do công nghệ và cách vận hành cũ. Nước làm nguội được xả bỏ. Nước từ máy giặt được xả bỏ sau khi giặt. Nước rỏ rỉ do hệ thống đường ống kém cũng làm gia tăng lượng nước thải.
• Lượng điện tiêu thụ cao do hệ thống dẫn điện ít được bảo trì, không dùng đúng chủng loại. Các thiết bị chiếu sáng chưa được hiện đại hóa (sử dụng bóng đèn tiết kiệm). Một số thiết bị có công suất quá lớn trong khi yêu cầu sản xuất lại nhỏ hơn. Việc sử dụng điện của nhân viên-công nhân còn lãng phí…
• Dầu DO, FO được tiêu nhiều do lò hơi quá cũ, hiệu suất kém. Nước cấp cho lò hơi có độ cứng cao. Hệ thống ố ng dẫn không đạt yêu cầu chất lượng, tổn thất nhiệt lớn. Bố trí cac thiết bị sử dụng nhiệt và lò hơi chưa hợp lí. Các điểm bẫy hơi không được thiết kế- bảo trì tốt cũng làm thất thóat hơi.
• Thuốc nhuộm và hóa chất được sử dụng quá nhiều do chưa hợp lý hóa các khâu trộn pha hóa chất; sử dụng các công nghệ cũ. Trang thiết bị định lượng còn thiếu về số lượng và độ chính xác. Tinh thần trách nhiệm, tiết kiệm của công nhân chưa cao…
Các giải pháp tiếp cận sản xuất sạch hơn
Qua các khảo sát, đánh giá các nguyên nh ân phát sinh tổn hao nguyên liệu phát sinh chất thỉa các phương án sản xuất sạch hơn được áp dụng như sau:
• Các giải pháp về quản lí nội vi
- Sửa chữa, bịt những chỗ rò rỉ nước trên đường ống hay van: kiểm tra định kì đường ống cấp nước, van khóa, khi có sự cố rò rỉ phải sửa chữa ngay để tránh nước chảy tràn vào khu vực chứa nguyên liệu, hóa chất.
Gây thất thóat nước và nguyên liệu, ảnh hưởng đến vệ sinh nhà xưởng.
- Lắp đặt các đồng hồ nước để kiểm sóat lượng sử dụng: lắp đặt các đồng hồ nước để kiểm sóat lượng nước cấp cho từng công đọan sản xuất, nước cấp phái đúng với nhu cầu để giảm lượng nước thải ra, tiết kiệm nước hoặc điện.
- Thực hiện công tác giáo dục, nâng cao hiểu biết về sản xuất sạch hơn, tinh thần tiết kiệm trong đội ngũ công nhân-nhân viên.
- Bảo ôn các đường ống dẫn hơi: các đường ống dẫn hơi cung cấp cho công đọan sản xuất phải được bảo ôn để tránh thất thoát hơi, nhiệt để tiết kiệm nhiên liệu đốt lò hơi, giảm tải lượng các chất ô nhiễm.
- Hướng dẫn công nhân pha chế hóa chất đúng qui định: pha chế hóa chất phục vụ sản xuất phải được hướng dẫn thực hiện đúng thao tác, qui cách để tiết kiệm và tránh việc thải bỏ hóa chất chưa sử dụng do pha chế sai.
- Các hóa chất được bảo quản lưu kho hợp lý.
- Giáo dục ý thức tiết kiệm cho công nhân.
- Có chế độ thưởng phạt rõ ràng.
• Các giải pháp kiểm sóat quá trình tốt hơn
- Tối ưu hóa qui trình nhuộm: bằng các biện pháp kiểm sóat pH, nhiệt độ, thời gian thích hợp đối với mỗi công đọan, tránh lãng phí nguyên liệu, năng lượng.
- Thực hiện kiểm sóat tự động các bước công nghệ: tự động và tối ưu hóa quá trình giặt như giặt ngược chiều để giảm lượng nước thải và hóa chất dư thừa trong nước thải.
- Các loại hóa chất giặt tẩy thuốc nhuộm phải được cân bằng cân điện tử để tiết kiệm hóa chất và giảm thiểu chất ô nhiễm trong nước thải nhuộm.
- Trang bị đồng hồ đo lượng hơi cho các thiết bị sử dụng hơi.
- Hợp lý hóa các đường ống dẫn hơi, trang bị bay hơi tự dộng để xả nước ngưng tụ trên đường ống.
- Có kế họach bảo trì, bảo dưỡng máy móc theo định kì.
• Các giải pháp thay đổi nguyên liệu - Dùng enzym trong khâu rũ hồ.
- Hạn chế sử dụng các hóa chất trợ, thuốc nhuộm ở dạng độc hay khó phân hủy vi sinh, thay đổi thuốc nhuộm, hóa chất trợ ít ảnh hưởng đến môi trường và có độ tân trích cao (sử dụng thuốc nhuộm và hóa chất của các hãng lớn thuộc hiệp hội sinh thái và độc học về công nghiệp sản xuất thuốc nhuộm và thuốc in).
- Thay thế thuốc tẩy có chứa Clo bằng sử dụng H2O2 - Thay thế Na
.
2S trong nhuộm cuốn bằng dung dịch Glucose là sản phẩm phụ của ngành sản xuất tinh bột có bổ sung thêm NaOH để dung dịch mang tính kiềm, đảm bảo độ bền và độ màu như khi dùng Na2
• Các giải pháp cải tiến thiết bị
S và nước thải nhuộm mang tính kiềm.
- Tính tóan và đo đạc lại việc tiêu thụ điện của các động cơ so với tải thực tế để có kế họach thay thế cho phù hợp.
- Điều chỉnh tốc độ máy.
- Việc bảo ôn bề mặt nóng /lạnh.
- Tối ưu hóa kích thước kho chứa.
- Hạn chế việc chạy không tải của các thiết bị.
• Các giải pháp công nghệ sản xuất mới - Lắp đặt nồi hơi có hiệu suất cao.
- Lắp đặt máy nhuộm Jet sử dụng dung tỷ thấp hơn.
- Kết hợp qui trình nấu và tẩy vào một qui trình để tận dụng nhiệt, giảm lượng nước sử dụng.
- Giảm số bước giặt: giảm đi một bước giặt lạnh.
- Giảm lỉ lệ nước sử dụng nước/ vải.
- Xử lí vải trước khi tẩy, nhuộm.
• Các giải pháp tận thu và tái sử dụng tại chỗ
- Tận dụng nhiệt khói thải từ lò hơi để đun nóng nước cấp cho lò hơi, nước tẩy, giặt và nhuộm.
- Tái sử dụng dung dịch nhuộm (màu nhạt cho màu đậm); sử dụng nhiều lần dịch nhuộm và tối ưu khả năng gắn kết cảu thuốc nhuộm vào sản phẩm để tiết kiệm hóa chất và giảm được chất ô nhiễm môi trừơng.
- Thu hồi nước ngưng cấp cho lò hơi.
- Tuần hòan sử dụng lại các dòng nước giặt ít ô nhiễm và nước làm nguội.
• Các giải pháp tạo ra các sản phẩm phụ:
- Có thể bán các lọai vải bị hư trong khâu nhuộm cho các cơ sở làm các chất đệm trong gối, hoặc có thể làm các vật liệu bảo hộ trong quá trình lao động.
- Việc áp dụng các giải pháp SXSH tùy thuộc vào quy mô và đặc điểm sản xuất của mỗi đơn vị dệt nhuộm, nên các giải pháp trình bày trên đây là mang tính tổng quát cho từng ngành .Khi tiến hành thực hiện phả i có bước khảo sát nghiên cứu cụ thể và lựa chọn những biện pháp thích hợp nhất cho cơ sở đó.
- Tái sử dụng hóa chất đến mức tối đa.Trang bị cân điện tử tự động, cân chính xác lượng thuốc nhuộm và hoá chất.
- Sửa chữa hệ thống cấp nước, lắp đặt các thiết bị kiểm tra.