CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ IPTV
4.1 Đánh giá các yếu tố tác động đến chất lƣợng dịch vụ IPTV
4.1.1.1 Chuẩn nén
Để đảm bào chất lƣợng dịch tốt, hình ảnh sắc nét thì chuẩn nén MPEG -4 Part 10 đáp ứng đƣợc điều đó với độ sắc nét từ 8-10Mbps. Vì thế để đảm bảo chất lƣợng dịch vụ cao khi đến với khách hàng thì cần lựa chọn một chuẩn nén phù hợp, MPEG -4 Part 10 là một chuẩn nén điển hình cho dịch vụ HD.
4.1.1.2 Yếu tố gói tin
Sự sai hỏng các gói tin là yếu tố khác góp phần gây méo các tín hiệu IPTV.
Thông thường sự sai hỏng các gói tin xuất hiện trong quá trình truyền dẫn và bao gồm sự thay đổi số liệu mào đầu. Xung nhiễu điện từ là một trong những nguyên nhân gây ra hỏng gói.
Các gói tin đƣợc định tuyến sai hoặc đến đích nhƣng sai thứ tự có nguyên nhân từ những tín hiệu nhiễu gây sai khác giá trị của các trường gói tin. Việc tập hợp các gói không đúng trình tự tại IPTVCD gây ra những sai khác nghiêm trọng cho nội dung IPTV.
Yếu tố mất gói cũng là một nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng đến chất lƣợng dịch vụ, tuy nhiên với tỉ lệ mất gói thấp thì khách hàng bằng cảm quan cũng không thể nhận biết được. Tuy nhiên mất một số trường hợp mất gói tin IPTV có thể dẫn đến hiện tƣợng xuất hiện những chấm không có giá trị trên màn hình hoặc gây đứng hình trong một vài giây, sẽ làm phiền lòng khách hàng về chất lƣợng dịch vụ.
Nghiên cứu nâng cao chất lƣợng dịch vụ SVTH: HUỲNH HỮU LỢI IPTV trên nền mạng truy nhập cáp đồng
4.1.1.3 Yếu tố rung pha
Các dịch vụ IPTV rất nhạy cảm với việc trễ tín hiệu. Chất lƣợng dịch vụ phụ thuộc rất nhiều vào việc truyền tín hiệu với tốc độ không đổi. Bộ giải mã cần luồng các gói tin đến ổn định và tin cậy, vì vậy việc đến sớm hoặc trễ các gói tin đều ảnh hưởng đến việc mã hóa dữ liệu của bộ giải mã. Việc đến sớm hoặc trễ các gói tin nhƣ thế đƣợc gọi là rung pha.
4.1.2 Yếu tố truyền dẫn
4.1.2.1 Suy hao do vật liệu,cự li truyền dẫn
Với mạng cáp kim loại, kim loại ở đây là đồng thì việc suy hao lớn là điều không tránh khỏi. Với cáp đồng sử dụng công nghệ ADSL 2+ với suy hao khá cao thì chỉ cho phép triển khai dịch vụ IPTV khoảng 1-2km tính từ DSLAM. Nếu triển khai ra xa hơn sẽ gây ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Với suy hao lớn thì tín hiệu đến STB có biên độ giảm lớn, khó khăn cho quá trình giải mã và tái tạo tín hiệu, đôi khi sẽ gây sai khác nội dung hiển thị.
4.1.2.2 Nhiễu nhiệt
Trong môi trường kim loại thì nhiệt độ có ảnh hưởng trực tiếp đến điện trở, nhiệt độ càng tăng thì điện trở càng tăng. Trong môi trường cáp đồng việc điện trở thay đổi theo nhiệt độ ảnh hưởng đến biên độ tín hiệu, gây ra méo trở kháng dẫn đến méo tín hiệu.
4.1.2.3 Tạp âm
Tạp âm là những gì gây ra nhiễu đối với tín hiệu trên kênh viễn thông bất kể nguyên nhân của nó. Tạp âm có thể đƣa đến sai do jitter sinh ra trong mạch tách lấy định thời do lời giải sai (có xung nhƣng thật ra là không xung) của mạch tách lấy xung. Các thực nghiệm và phân tích đối với hệ thống T1 chế tạo mẫu phát hiện ra rằng: nguyên nhân chủ yếu của sai số là tạp âm cộng ở điểm quyết định của mạch tách xung ở bộ lặp, thứ đến mới là chệch choạng định thời.
Nghiên cứu nâng cao chất lƣợng dịch vụ SVTH: HUỲNH HỮU LỢI IPTV trên nền mạng truy nhập cáp đồng
Tạp âm trong các mạch tách xung có thể xuất phát từ các nguồn bên trong hoặc nguồn bên ngoài. Nguồn cung cấp các bộ lặp và tạp âm nhiệt tại đó cũng sinh ra tạp âm. Trên nguyên tắc thì tạp âm nguồn bên trong là nhỏ hơn tạp âm nguồn bên ngoài .
Công suất hiệu dụng tạp âm = = 4kTB (W) => E =
E: điện áp hiệu dụng tạp âm R: điện trở kết cuối
k: hằng số Boltzman = 1.38 x10-23 J/K B: độ băng rộng tạp âm
T: nhiệt độ Kenvin
Nguồn tạp âm có thể do con người hoặc tự nhiên tạo nên. Các thiết bị điện – điện tử thực tế đều có thể là nguồn tạp âm do con người gây ra như: máy phát vô tuyến quảng bá, đường dây điện lực, máy tính cá nhân, tạp âm xuyên âm từ hệ thống mạch vòng khác gần kề. Tạp âm tự nhiên đến từ: sét, các hoạt động khác của vũ trụ nhƣ bão mặt trời.
Các nguồn tạp âm ngoài có thể tác động vào mạch vòng số thông qua sự ghép điện cảm, ghép điện dung và sự dẫn điện. Xuyên âm là do ghép điện cảm, điện dung từ đôi dây khác trong các đôi dây xoắn. Các nguồn tạp âm bên ngoài chiếm ƣu thế thuộc dải tần số thấp, không quá vài kHz thường là cảm ứng từ đường dây điện lực lân cận.
Ở dải tần số vài chục kHz đến vài trăm Mhz người ta thường dùng bọc cách li cáp, điều này có tác dụng chống can nhiễu bên ngoài xâm nhập kể cả các hài nhiễu của đường dây điện lực. Tuy nhiên thì việc ghép điện dung với điện cảm gây
Nghiên cứu nâng cao chất lƣợng dịch vụ SVTH: HUỲNH HỮU LỢI IPTV trên nền mạng truy nhập cáp đồng
nên tình trạng xuyên âm từ các đôi dây lân cận trong cùng một cáp, đây chính là nguồn tạp âm gây nhiễu đáng kể.
4.1.2.4 Méo tín hiệu
Méo tín hiệu là tín hiệu bị méo khi truyền dẫn qua tuyến truyền dẫn thực.
Méo trong các mạch vòng đƣợc phân loại thành: méo suy giảm, méo trở kháng và méo trễ.
+ Méo suy giảm
Méo suy giảm hay còn gọi là méo biên tần hoặc méo tấn số, là sự lệch khỏi giá trị hằng số của hàm truyền đạt theo tần số của tuyến truyền dẫn đang xét.
Để chống lại sự suy giảm trong các cặp đôi dây xoắn, người ta sử dụng mã tuyến đặc biệt, dạng xung đặt biệt và các bộ bù. Xung có dạng khác nhau sẽ tương ứng với các đặc tính phổ khác nhau. Dạng xung thường được dùng cho cáp đôi dây xoắn thường ở tần số cao.
+ Méo trở kháng
Méo trở kháng là sự thay đổi trở kháng theo tần số trong băng tần đang xét.
Đặc tính trở kháng của cáp đôi dây xoắn thay đổi theo tần số cả về biên độ lẫn về pha. Biên độ trở kháng đạt giá trị thực 100Ω ở xấp xỉ 100kHz, góc pha của trở kháng cũng đạt 0 radian ở xấp xỉ 1Mhz.
Để truyền đi công suất cực đại đến tải, mạch vòng phải kết cuối bằng một trở kháng là hằng số phức liên hợp của trở kháng đặc tính. Trong các hệ thống thực tế thì điều kiện đó khó đảm bảo đƣợc, đặc biệt đối với tần số thấp, khi đó trở kháng đặc tính có thành phần điện kháng đáng kể và thay đổi. Ở tần số cao hơn, trở kháng đặc tính trở thành điện trở, do đó việc phối hợp trở kháng dễ dàng hơn.
Sự không phối hợp trở kháng gây ra phản xạ tín hiệu, dẫn đến 2 hậu quả:
thứ nhất là tín hiệu phản xạ ngƣợc về phía nguồn phát làm xuất hiện méo phi tuyến
Nghiên cứu nâng cao chất lƣợng dịch vụ SVTH: HUỲNH HỮU LỢI IPTV trên nền mạng truy nhập cáp đồng
ở mạch ra, làm méo dạng sóng đƣợc phát. Thứ 2 sóng phản xạ gây nên tình trạng tổn hao năng lƣợng sóng tới, dẫn đến việc khó khăn tách lọc tín hiệu ở đầu thu.