2.1. Trình bày cách thức tổ chức sáng tác ( thiết kế) 2.1.1. ði tỡm nội dung và ý tưởng cho ủề tài:
Sau khi tỡm hiểu về cỏc loại trang sức, tụi ủó chọn thiết kế bộ trang sức dạ hội và trỡnh diễn thuộc dũng trang sức cao cấp, ủồng thời thụng qua bộ sản phẩm của mỡnh, tụi muốn thể hiện một vấn ủề mang tớnh xó hội hiện nay. Xó hội ngày càng phỏt triển, nước ta ủang phấn ủấu trở thành một nước cụng nghiệp tiờn tiến. Bờn cạnh những sự tiến bộ, ủời sống con người ủược nõng cao thỡ việc phỏt triển quỏ nhanh, cộng với tiến trình công nghiệp hóa cũng kéo theo những mặt trái của nó.
29 Về mặt xó hội thỡ một số giỏ trị ủạo ủức truyền thống bị cho là lỗi thời, cuộc sống bận rộn khiến người ta khụng cũn quan tõm ủến những người xung quanh mỡnh nữa. Sau những thời giờ làm việc bận rộn, họ lại ủắm chỡm trong thế giới của riờng mỡnh rồi một lỳc nào ủú chợt nhận ra mỡnh vụ cựng cụ ủơn. Cuộc sống của họ và mối quan hệ với những người xung quanh cú những hố sõu ngăn cỏch và rạn nứt thật khú lấp ủầy.
Tiếp theo là vấn nạn ô nhiễm môi trường và thiên tai, những nhà máy công nghiệp mọc lên quá nhanh, nhưng những người quan lý chúng lại không có lương tâm và trách nhiệm trong việc quản lý và xử lý những chất thải từ nhà máy, dần dần khiến cho môi trường sống của chính họ và người khác bị ô nhiễm nặng nề phải mất rất nhiều thời gian và tiền của ủể cú thể khắc phục ủược. Nạn chặt phỏ rừng và hủy hoại mụi trường còn kéo theo nhiều hệ lụy khác như thiên tai. ðợt hạn hán hiện tại, khiến cho ủời sống của người dõn khắp cả ủất nước dự là ở tầng lớp nào cũng phải lao ủao, là minh chứng cho sự thiệt hại khủng khiếp gây ra bởi sự vô trách nhiệm và lòng tham của con người hiện ủại.
Một số người hiện nay ủang dần ủỏnh mất ủi những giỏ trị sống và ủạo ủức ủỏng quý của mình, không những gây thiệt hại cho người khác mà về lâu dài cũng là tự hủy hoại bản thân họ. Nếu bây giờ chúng ta không biết nhìn nhận và khắc phục những hậu quả và khủng hoảng ủó hiện diện ngay trước mắt thỡ hậu quả tiếp theo sẽ như thế nào?
Nhỡn những con sụng bị hạn hỏn ủến trơ ủỏy, nơi ủó từng hiện hữu những dũng nước mỏt, sự sống tràn ủầy, giờ chỉ cũn là những dải ủất nứt nẻ khụ khằn và chết chúc, tụi chợt liờn tưởng ủến cuộc sống của chỳng ta trong thời hiện ủại. Cú phải chỳng ta cũng ủang dần chết ủi, súi mũn và rạn nứt trong tõm hồn vỡ ủó ủỏnh mất ủi nguồn sống, niềm tin lý tưởng, những giỏ trị tốt ủẹp trong con người mỡnh ủể ủổi lấy những giỏ trị ảo và phự phiếm của cuộc sống vật chất. Vỡ vậy tụi ủó lấy hỡnh ảnh rạn nứt của những lũng sụng ủang khụ chỏy ủể thể hiện lờn ủề tài của mỡnh. Trong ủú, những lũng sụng nứt nẻ là hỡnh ảnh vừa thực tế vừa ẩn dụ về ủời sống của chỳng ta hiện tại khi ủỏnh mất ủi nguồn nước. Nguồn nước ở ủõy khụng chỉ ủại diện cho một nhu cầu vụ cựng cần thiết ủối với sự sống của chớnh chỳng ta, mà tụi cũn muốn gửi gắm vào trong hỡnh ảnh của nguồn nước những giỏ trị tốt ủẹp trong tõm hồn của con người, những yếu tố cần thiết ủể gắn kết chỳng ta lại với nhau, những ủiều mà tụi muốn người ta mau chúng nhận ra là họ ủang bỏ quờn chỳng trong cuộc sống bận rộn nhưng trống trải của chính mình.
30 Tờn ủề tài dành cho bộ trang sức của tụi cú tờn là Rạn Nứt, vừa là sự rạn nứt của những lũng sụng, lời cảnh bỏo khắc nghiệt của thiờn nhiờn ủối với chỳng ta, vừa là những sự rạn nức trong ủời sống và tõm hồn của chỳng ta. Hy vọng bộ trang sức này của tụi cú thể mang ủến cho người xem một sự suy ngẫm về những vấn ủề trờn, ủồng thời ủỏp ứng ủược những ủũi hũi về mặt thẩm mỹ và kỹ thuật của một bộ trang sức cao cấp mang tính nghệ thuật và trình diễn.
2.1.2. Tỡm hỡnh ảnh và tư liệu về ủề tài:
ði tỡm hỡnh ảnh cú liờn quan ủến nguồn nước như dũng sụng, lũng sụng, biển, những giọt nước ủọng, giọt sương trờn lỏ cõy, nước mưa…
Hình ảnh của những vết nứt có trong tự nhiên hoặc có cấu trúc gần giống như vết nứt như lưới và mạng nhện… Tìm hiểu và nghiên cứu về cấu trúc của chúng.
2.1.3. Cỏch ủiệu cỏc hỡnh ảnh từ thiờn nhiờn và cuộc sống:
Từ những ủường nột ủó ủược cỏch ủiệu tỡm ra những họa tiết phự hợp nhất với ủề tài.
Lựa chọn một hỡnh ảnh cỏch ủiệu từ thiờn nhiờn và ủời sống cụ ủọng và cú tớnh biểu tượng cao ủể làm chi tiết chớnh hoặc hỡnh dỏng của sản phẩm. Thể hiện những họa tiết và chi tiết ủó ủược lựa chọn bằng nhiều phong cỏch và hướng phỏc thảo khỏc nhau, ủể tỡm ra hướng thiết kế cú thể chuyển tải ủược ủề tài một cỏch tốt nhất ủồng thời vẫn ủảm bảo ủược cỏc yờu cầu về thẩm mỹ và cỏc quy tắc thiết kế.
2.1.4. Bắt ủầu phỏc thảo sản phẩm trang sức:
Dựa vào cỏc phong cỏch và xu hướng thiết kế ủó nghiờn cứu ủược, lựa chọn những phong cách phù hợp nhất với ựề tài của mình. đánh giá ựộ tuổi của ựối tượng mình sẽ thiết kế. Bắt ủầu phỏc thảo cỏc ý tưởng dựa trờn những kiểu dỏng và quy tắc chung trong thiết kế. Áp dụng cỏc hỡnh ảnh và kiểu dỏng ủó ủược cỏch ủiệu vào bản thiết kế.
31 Tìm ra sự kết hợp nào giữa các họa tiết, chi tiết, hình ảnh và kiểu dáng là phù hợp nhất, hoàn thiện nhất.
Lựa chọn những chi tiết và kiểu dỏng ủộc ủỏo, nổi bật và chuyển tải tốt ủề tài ủể phỏt triển thành nhiều hướng phỏc thảo khỏc nhau. Sau khi ủó hoàn thiện ủược chi tiết và hoa văn chủ ủạo của một bộ sản phẩm, tiếp tục hoàn thành phỏc thảo một bộ trang sức ủầy ủủ cỏc mún bao gồm: vũng cổ, vũng ủeo tay, hoa tai, nhẫn hoặc gim cài ỏo.
Lựa chọn màu sắc và chất liệu của các sản phẩm sao cho phù hợp với nội dung và ý nghĩa của ủề tài.
2.1.5. Tỡm hiểu, ủỏnh giỏ và lựa chọn phương phỏp lờn sản phẩm thật:
Vẽ bảng vẽ kĩ thuật và kết cấu chi tiết của sản phẩm, lựa chọn các kết cấu thích hợp cho sản phẩm. Tìm hiểu những phương pháp chế tác các chi tiết và kết cấu trên sản phẩm của mình. Lựa chọn một phương pháp thích hợp và kinh tế nhất.
2.2. Mô tả phương pháp và kỹ thuật thiết kế 2.2.1. Cỏch ủiệu và ủơn giản húa:
Cỏch ủiệu là thể hiện thành hỡnh tượng nghệ thuật bằng cỏch chọn và làm nổi bật những nột tiờu biểu nhất. Cỏc kiểu cỏch ủiệu thường ủược sử dụng trong quỏ trỡnh thiết kế sản phẩm trang sức là cỏch ủiệu nột, mảng, ủường nột hỡnh học ủơn giản, vốn cổ.
ðơn giản húa một chi tiết là cỏch ủể lấy ra những nột tinh hoa nhất của một hỡnh ảnh, chi tiết.
2.2.2. Phác thảo sơ rồi lên chi tiết của sản phẩm:
ði tìm ý tưởng cho hình dáng chính của sản phẩm, phác thảo sơ cấu trúc và hình dạng của một sản phẩm rồi dựng những chi tiết hoa văn thớch hợp ủể ủưa lờn tỏc phẩm.
32 Sau khi ủó lựa chọn ủược màu sắc và chất liệu thớch hợp cho sản phẩm, tiến hành lờn một bộ sản phẩm hoàn chỉnh.
2.3. Những hoạt ủộng nghiờn cứu sỏng tỏc
2.3.1. Dựa vào tư liệu hỡnh ảnh ủể tỡm ý tưởng thể hiện ủề tài:
Về họa tiết: họa tiết chớnh vẫn là hỡnh ảnh rạn nứt của ủất. Một số hỡnh ảnh gần giống với cấu trỳc của những ủường nứt nẻ như lưới nhện… họa tiết phụ là hỡnh ảnh những giọt nước lấp lỏnh cũn sút lại trờn những mảng ủất khụ cằn ủú. Những vệt nước loan cú nột như nền ủất bị nứt…
Về chi tiết gồm có:
• Những hỡnh học ủơn giản ủược cỏch ủiệu từ những mảng ủất bị rạn nứt.
• Những vũng trũn nước trờn nền họa tiết ủất nứt, mang ý nghĩa nước trong ủất.
• Những giọt nước rơi, tượng trưng cho những giọt nước cuối cùng.
Về kiểu dỏng: lấy ý tưởng từ dỏng uốn lượn của những nhỏnh sụng và những dải ủất.
Hỡnh dỏng trũn của những chiếc vũng kiềng cổ ủiển kết hợp với hỡnh dạng của cỏc bờ sụng. Thử nghiệm một số kiểu dỏng cú nột tương ủồng với cỏc nhỏnh sụng như cổ ỏo, cravat…
Tỡm kiếm những loại ủỏ cú thể trở thành hỡnh ảnh tượng trưng cho nước như kim cương và ngọc trai nhìn giống như những giọt nước lấp lánh, mong manh nhưng chứa trong nó một sức sống tiềm tàng và mạnh mẽ.
33 2.3.2. Quá trình từ ý tưởng thành phác thảo:
Ý tưởng số 1: kiểu dáng của vòng cổ dạng tròn kết hợp với hình dạng của những dải ủất và nhỏnh sụng.
Ý tưởng số 2: kiểu dáng dây và vòng cổ như hình cravat và cổ áo, 2 kiểu dáng này có ủường nột gần giống với hỡnh ảnh của những nhỏnh sụng, suối.
34 í tưởng số 3: những chi tiết cỏch ủiệu từ cỏc mảng ủất nứt.
í tưởng số 4: kết hợp nột tương ủồng giữa ủường ủất nứt và mạng nhện, thể hiện hỡnh ảnh của những miền ủất khụ hạn nhưng vẫn cũn sút lại rải rỏc những giọt nước lấp lánh cuối cùng…
í tưởng số 5: kết hợp hỡnh ảnh của những vũng trũn nước và nền ủất nứt nẻ ủể tạo ra hỡnh ảnh những vũng nước ẩn hiện mờ ảo trờn nền ủất nứt, vừa diễn tả một khung cảnh thực tế với những ao nước cũn sút lại bơ vơ giữa những vựng ủất khụ cằn, vừa là sự hoài niệm ủối với nơi ủó từng cú sự hiện diện dồi dào của nước, của sự sống, giờ chỉ còn sự khô cằn nứt nẻ.
35 Ý tưởng số 6: hình ảnh giọt nước rơi tượng trưng cho những giọt nước hiếm hoi còn sút lại trờn những dải ủất khụ hạn ủang dần dần biến vào hư khụng.
2.3.3. Từ phỏc thảo ý tưởng ủến một tỏc phẩm hoàn chỉnh:
Bộ số 1 với kiểu dỏng của chiếc vũng cổ ủược lấy ý tưởng từ hỡnh dỏng của một chiếc cravat kết hợp với hỡnh dạng của một hũn ủảo giữa biển.
Là một hũn ủảo xinh ủẹp với một khung cảnh xanh mướt giữa biển khơi nhưng gần như bị cụ lập, nếu con người khụng biết bảo tồn và giữ gỡn nột ủẹp thiờn nhiờn tuyệt mỹ ủú mà cứ khai thỏc một cỏch vụ tổ chức thỡ dần dần vẻ ủẹp ấy sẽ sớm phai tàn thay vào ủú là một vựng ủất khụ khằn và nứt nẻ. Tuy nhiờn bản thõn thiờn nhiờn lại chứa ủựng những ủiều kỡ diệu của riờng nú, cú thể trong một thời gian dài hũn ủảo ấy sẽ là một vựng ủất khắc nghiệt, nhưng chắc chắn vẫn cũn ở ủõu ủú giữa những dải ủất khụ khằn là những sự sống mónh liệt luụn tồn tại ầm thầm như chờ ủợi một sự hồi sinh mạnh mẽ của vựng ủất ấy. Những chi tiết ủược cỏch ủiệu từ hỡnh ảnh của những mảng ủất nứt là tượng trưng cho vựng ủất ủang chịu ủựng sự khắc nghiệt và bị cụ lập, xen kẽ vào ủú là những hạt kim cương lấp lỏnh tượng trưng cho nguồn nước và sự sống, luụn tiềm ẩn và chờ ủợi ủể xua ủi sự khụ hạn và chết chúc.
36 Vỡ vậy tụi muốn ủặt tờn cho tỏc phẩm này là “HI VỌNG” và chọn nú làm bộ sưu tập chớnh ủể lờn sản phẩm thật cho ủề tài tốt nghiệp của mỡnh.
37 Bộ số 2 lấy ý tưởng từ hình dáng của một nhánh sông uốn lượn ôm lấy chiếc cổ xinh xắn của một cô gái.
Họa tiết của chiếc vũng cổ ủược phỏt triển từ hỡnh ảnh của mặt nước với súng nước lăn tăn lấp lỏnh nhưng vẫn thấp thoỏng những ủường nột nứt nẻ của một vựng ủất bị khụ hạn. Hỡnh ảnh ủú như một sự nhắc nhở chỳng ta rằng hiện tại bõy giờ dự cú tốt ủẹp và viờn món ủến mấy nhưng nếu chỳng ta khụng biết tụn trọng và giữ gỡn thỡ những ủiều tốt ủẹp và ý nghĩa ủú sẽ biến mất.
Bộ này cú tờn là “THẤP THOÁNG” ủể núi lờn hai hỡnh ảnh trỏi ngược của ủất và nước ẩn hiện trong nhau.
38 Bộ số 3 lấy nguyên hình dáng của chiếc cổ áo và chiếc cravat nhìn như hai nhánh sông nhập lại làm một.
Nhưng con sụng ở ủõy khụng phải là một con sụng tràn trề sức sống với những dũng chảy tươi mát mà là một con sông cạn nước. đáy sông khô ựến mức ựất nứt ra thành nhiều mảng cằn cỗi và chết chúc khiến cho người ta cú cảm giỏc vừa lo sợ vừa ủau xót.
Ở thiết kế này tụi ủó sử dụng cấu trỳc của những vết nứt cỏch ủiệu thành ủường nột mảnh như mạng nhện ủể làm họa tiết chớnh. Ngoài ra tụi cũn dựng hỡnh ảnh của những
39 giọt sương cũn ủộng lại trờn mạng nhện ủể ủưa vào giữa những ủường nứt, những giọt nước lấp lỏnh này ủại diện cho nguồn nước, một yếu tố cần thiết cho sự sống, cũng như những giỏ trị tinh thần và tõm hồn của con người, ủang dần bị lũng tham và cuộc sống công nghiệp tàn phá, tuy vậy chúng vẫn tồn tại và tỏa sáng như một minh chứng cho giá trị vĩnh hằng của mình.
Bộ trang sức này có tên là “TỒN TẠI”.
40 Bộ số 4 có nội dung gần giống với bộ sưu tập “THẤP THOÁNG” là thể hiện hình ảnh của nước trờn nền ủất rạn nứt, nhưng thay vào hỡnh ảnh của dũng sụng với những ủợt sóng nhẹ là hình ảnh của những vòng tròn nước.
Tụi ủó lựa chọn hỡnh ảnh vũng trũn nước làm biểu tượng của nước trong tỏc phẩm này khụng chỉ vỡ kiểu dỏng ủặc trưng và tao nhó của chỳng mà cũn vỡ cảm giỏc thư gión và tĩnh tõm những vũng trũn này mang ủến. Vỡ vậy tụi ủặt tờn cho bộ trang sức này là
”TỊNH”, với mong ước rằng dự cuộc sống cú khú khăn và khắc nghiệt tới ủõu, như những vết rạn nứt của lòng sông, của lòng người, thì chúng ta vẫn dành một giây phút nào ủú ủể thả lũng, suy ngẫm về bản thõn và thế giới xung quanh mỡnh.
41 Bộ số 5 và 6 ủều cú kiểu dỏng lấy ý tưởng từ hỡnh dạng trũn cổ ủiển kết hợp với hỡnh dáng của những dòng nước chảy, bờ sông và lòng sông.
Họa tiết chủ ủạo của 2 bộ này chớnh là hỡnh ảnh của những lũng sụng bị khụ cạn và rạn nứt, dự vậy giữa những lũng sụng này vẫn thấp thoỏng ủú ủõy những giọt nước vụ cùng trong sáng và tinh khiết.
Bộ trang sức này có tên là “NHỮNG GIỌT NƯỚC CUỐI CÙNG”
42 Hỡnh ảnh của hai nhỏnh sụng hội tụ tại một vị trớ, và ở ủú cú một hạt ngọc trai tượng trưng cho nước, một hạt nước hiếm hoi và quý giá. Hai nhánh sông như hai bàn tay ủang cố gắng nõng niu và giữ gỡn hạt nước ấy. Vỡ vậy bộ sưu tập này cú tờn là “NÂNG NIU”.
Bộ số 7 ủược lấy ý tưởng từ hỡnh ảnh của những mảng ủất nứt nẻ và múc xớch nối tiếp nhau. Những sợi xích tượng trưng cho sự kết nối giữa nhiều yếu tố, giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên, con người với cuộc sống… nhờ vào những sự liờn kết ấy thỡ cuộc sống mới thăng hoa và tốt ủẹp ủược, cũng như khi gặp khú
43 khăn, hoạn nạn con người phải cùng ựoàn kết lại thì mới có thể vượt qua ựược. đó
chớnh là ủiều tụi muốn thể hiện trong thiết kế này, nờn nú cú tờn gọi là ”KẾT NỐI”.
Bộ sản phẩm hoàn chỉnh.
44 2.3.4. Quá trình và các phương pháp gia công sản phẩm:
Sau khi ủó hoàn tất khõu ý tưởng thiết kế, thỡ chỳng ta phải tỡm hiểu về kết cấu kĩ thuật của cỏc chi tiết chớnh và phụ trờn sản phẩm, quyết ủịnh kớch thước cơ bản rồi tớnh toỏn và vẽ bản vẽ kĩ thuật. Tiếp theo là tìm hiểu về phương pháp thực hiện sản phẩm.
Quy trình chế tác thủ công:
• Cỏn kim loại theo ủộ dày cần sử dụng.
• Khắc nhẹ chi tiết của sản phẩm lên bề mặt của kim loại, rồi dùng cưa lọng hoặc khoan ủể cắt.
Quy trình tạo mẫu sáp:
• Cắt sỏp theo ủộ dày của sản phẩm thiết kế.
• Vẽ hình thiết kế lên sáp, cắt bỏ những phần thừa, tạo nét cho mẫu sáp, làm nhẵn bề mặt sáp.
• Nối những phần rời của mẫu sáp.
• ðem mẫu sỏp ủó hoàn thiện ủỳc thành sản phẩm.
Sơ lược quỏ trỡnh ủỳc:
• Lap là một ống kim loại.
• Gắn mẫu sỏp vào một chõn ủứng cũng bằng sỏp, nối với một cỏi ủế cao su.
Cho mẫu vào ống kim loại, phần ủế cao su gắn khớp vào miệng ống kim loại.
• ðổ thạch cao vào trong ống kim loại, chờ thạch cao khụ ủưa vào nung cho sỏp chảy ra (nhiệt ủộ 800 ủộ C). ðem khuụn ủưa vào mỏy hỳt chõn khụng.
• Nấu kim loại ủổ vào khuụn thạch cao, chờ sản phẩm ủịnh hỡnh ủem khuụn nhúng nước cho rã thạch cao và lấy sản phẩm ra.
• Làm sạch sản phẩm rồi ủem ủi gia cụng tiếp.
Sản phẩm sau khõu ủỳc hoặc cắt ủó cú ủược hỡnh dỏng như mẫu thiết kế, tuy nhiờn ủể hoàn thiệt sản phẩm vẫn cần những bước sau:
• Cỏc chi tiết rời của sản phẩm ủược hàn lại và múc khoen.
• Áo hàn the, xả phốn chua, làm nguội, làm nhẵn, gắn ủỏ.
• Chà nhỏm rồi ủỏnh búng.
• Làm sạch sản phẩm.
• Phủ một lớp húa chất bảo vệ sản phẩm khỏi cỏc tỏc nhõn ảnh hưởng ủến bề mặt và màu sắc của kim loại.