Bài 3: Bàn luận về vấn đề môi trường
F. CÁC LOÀI SỐNG CHUNG VỚI NHAU NHƯ THẾ NÀO
- Thể loại VB thông tin
Ôn tập học kỳ II, biên soạn GV: Hồng Phương 1. Tác giả: Ngọc Phú.
2.Tác phẩm:
a. Xuất xứ: Báo điện tử Đất Việt - Diễn đàn của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Việt Nam, 9/2020.
b. Thể loại: Văn bản thông tin.
c. Các thành phần: nhan đề, sa pô, đề mục, tranh ảnh.
d. Yếu tố cấu thành
+ Trái đất là một trong tám hành tinh của hệ Mặt Trời.
+ Nước chiếm 2/3 bề mặt Trái đất.
+ Trái đất là nơi cư ngụ của muôn loài.
+ Con người là đỉnh cao ỳ diệu của sự sống trên trái đất.
+ Tình trạng của Trái đất đang từng ngày từng giờ bị tổn thương.
d. Nội dung
Văn bản nêu lên sự đa dạng của sinh vật cũng như cách các loài chung sống với nhau.
Đồng thời nhắc đến con người với tư cách chủ thể tác động tới tự nhiên.
e. Nghệ thuật
Văn bản đa phương tiện, kết cấu đầu cuối tương ứng, đặt vấn đề trong tương quan với bộ phim Vua sư tử.
II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM:
1. Các loài sinh vật và quần xã a) Sự đa dạng
- Trái Đất hiện có khoảng trên 10 000 000 loài sinh vật. Hiện nay con người mới chỉ biết được khoảng trên 1 400 000 loài (> 300 000 thực vật và > 1 000 000 động vật).
- Con người có thể nhận định khái quát về lịch sử tiến hóa hay sự phụ thuộc lẫn nhau của muôn loài.
b) Mối quan hệ các loài vật
- Các động vật và thực vật thường tồn tại và phát triển thành từng quần xã, trong những biome khác nhau.
- Tính đa dạng ở mỗi quần xã phụ thuộc vào sự cạnh tranh giữa các loài, mối quan hệ
Ôn tập học kỳ II, biên soạn GV: Hồng Phương
con mồi - vật ăn thịt và mức độ thay đổi các yếu tố môi trường...
- Dựa vào tính chất các loài trong quần xã có thể nói tới loài ưu thế, loài thứ yếu, loài ngẫu nhiên, loài chủ chốt... Trong quần xã luôn tồn tại trật tự.
- Giữa các loài trong quần xã luôn tồn tại mối quan hệ hỗ trợ và đối kháng.
2. Con người và mối quan hệ với các loài sinh vật - Con người cũng chỉ là một loài sinh vật.
- Qua quá trình lịch sử lâu dài, con người bộc lộ khả năng sáng tạo và xã hội loài người ngày càng phát triển phức tạp.
- Con người trở nên tự kiêu, tự sắp xếp trật tự tự nhiên gây xáo trộn, phá vỡ... trong tự nhiên.
- Hiện nay con người đã tỉnh ngộ, biết nhìn nhận sáng suốt, biết chung sống hài hòa
Bài 1: em có suy nghĩ gì về câu hỏi “ Trái Đất có thể chịu đựng đến bao giờ? Trong đoạn cuối của VB
Phần cuối của văn bản chứa đựng nỗi lo âu về tình trạng Trái Đất hiện nay.
+ Trước hết, người viết nói tới một số thảm họa do hành động “vô ý thức hay bất chấp tất cả của con người” gây ra cho hành tinh này.
+ Tiếp theo, câu hỏi “Trái Đất có thể chịu đựng đến bao giờ?” xoáy sâu vào tình trạng Trái Đất hầu như đã huy động hết khả năng chịu đựng của mình trước những gì đã và đang diễn ra. Rõ ràng, “sức khỏe” của Trái Đất đang “có vấn đề”. Điều đó cũng có nghĩa là “ngôi nhà chung” mà chúng ta cư ngụ đang đứng trước những thách thức to lớn, đòi hỏi mọi người phải thể hiện tinh thần trách nhiệm, không được khoanh tay đứng nhìn.
Bài 2: Hãy viết đoạn văn (5-7 câu) về chủ đề: Để hành tinh xanh mãi xanh..
Trên hành tinh đẹp đẽ này, muôn loài đều cần thiết cho nhau. Các loài sinh vật khi sống trong cùng một khu vực môi trường sẽ có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới nhau thông qua chuỗi thức ăn. Chỉ cần một trong những mắt xích của chuỗi có sự tăng giảm đều làm ảnh hưởng tới các mắt xích còn lại. Vì thế, để cho một hệ sinh thái được cân bằng về sinh vật, con người cần làm tốt vai trò của mình trong hệ sinh thái đó, đừng tác động tiêu cực để làm mất cân bằng của hệ sinh thái rồi từ đó dẫn tới mất cân bằng sinh quyển. Không có gì quá cao xa, các em có thể cùng bố mẹ: giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vất hoá học, giảm sử dụng đồ nhựa, bao bì nilon, tăng cường trồng cây xanh,... để giúp lấy lại cân bằng sinh thái ngay quanh chúng ta.
TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG ĐẶT RA TRONG TÁC PHẨM VĂN HỌC
Đề bài: vấn đề đời sống đặt ra trong một tác phẩm mà em đã đọc ?
Ôn tập học kỳ II, biên soạn GV: Hồng Phương
MB: giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề đ/s đặt ra trong tác phẩm TB:
- - Khái quát giá trị nội dung ( tóm tắt ngắn ngọn tác phẩm khoảng 3, 4 dòng) - Nêu hiện tượng
- Trình bày suy nghĩ, ý kiến về hiện tượng ( sử dụng lý lẽ, dẫn chứng ) - Trình bày cụ thể chi tiết sự việc, nhân vật gợi lên hiện tượng cần bàn.
- Bài học, nội dung ý nghĩa gợi ra từ vấn đề trong tác phẩm.
KB: Nêu tầm quan trọng, ý nghĩa thực tế của hiện tượng đời sống được gợi ra từ cuốn sách, liên hệ bản thân.
ví dụ: Vấn đề đời sống đặt ra trong tác phẩm Bức tranh của em gái tôi Bài làm
Thói đời người ta dễ nảy sinh thói ghen tị, đố kị hay mặc cảm tự ti khi chứng kiến tài năng và sự thành đạt của người khác. Ngược lại nhiều người cũng như một vị bồ tát độ lượng, bao dung sẵn sang bỏ qua lỗi lầm của ai đó. Giống như trong truyện ngắn “ Bức tranh của em gái tôi” của tác giả Tạ Duy Anh đã đặt ra một vấn đề vô cùng quan trọng khiến chúng ta phải suy nghĩ đó là: ganh ghét đố kị hay bao dung độ lượng.
Câu truyện “Bức tranh của em gái tôi của Tạ Duy Anh kể về người anh và cô em gái có tài hội họa tên là Kiều Phương- thường gọi là Mèo. Khi tài năng hội họa của em gái được phát hiện, ng anh thấy buồn thất vọng vì mình không có tài năng và cảm thấy bị cả nhà lãng quên. Từ đó cậu nảy sinh thái độ khó chịu.
Kiều Phương với biệt danh là Mèo rất hồn nhiên, hiếu động có tài năng hội họa hiếm có,. Đặc biệt Mèo có tình cảm trong sáng và nhân hậu, đây mới là điều đáng quý ở em.
Lòng nhân hậu của em thể hiện rõ trong bức tranh “anh trai tôi”, soi vào bức tranh ấy cũng là soi vào tâm hồn trong sáng và nhân hậu của em gái, giúp cho người anh tự nhìn rõ mình hơn để vượt lên được những hạn chế của tính đố kị, lòng tự ái và tự ti
Chuyện đã đem đến cho mỗi chúng ta bài học ứng xử trong cuộc sống: Cần có thái độ thiện chí, có sự trân trọng và niềm vui thực sự chân thành trước thành công hay tài năng của người khác ngay cả khi người đó là bạn bè trong lớp hay người thân trong gia đình.
Với cách kể chuyện hấp dẫn, nghệ thuật xây dựng tính cách nhân vật tinh tế, Tạ Duy Anh đã cuốn hút người đọc vào truyện ngắn “Bức tranh của em gái tôi”. Truyện có tác dụng truyền cảm để rồi mỗi người tự rút ra bafi học một cách tự nhiên, thấm thía: “ Hãy lấy nhân hậu làm tiêu chuẩn, để soi sang cho tâm hồn của chính mình.”
Bài học về tình cảm trong sáng nhân hậu bao giờ cũng lớn lao, cao đẹp hơn long ghen ghét, đố kị. Không nên đố kị ghen ghét trước tài năng của người khác mà cần phải biết vượt qua tất cả những mặc cảm, tự ti để vượt qua chính mình. Bởi thế nhà văn Emondo de Amicis đã từng nói rằng “ đừng để con rắn ghen tị luôn vào trong tim. Đó là một con rắn độc, nó gặm mòn khối óc và làm đồi bại trái tim”.