Các phương pháp hành chính là các phương pháp tác động dựa uào các mối quan hệ tổ chức của hệ thống quản lý.
Trong bất kỳ một tổ chức nào cũng hình thành những mối quan hệ tổ chức trong hệ thống quản lý. Về phương diện quần lý nó biểu hiện thành mối quan hệ giữa
quyển uy và phục tùng? oo
- Các phương pháp hành chính trong quản lý là cách thức tác động trực tiếp của chủ thể quản lý đến các tập thể và cá nhân dưới quyền bằng các quyết định dứt khoát mang tính chất bắt buộc, đòi hỏi cấp dưới phải chấp hành nghiêm chỉnh, nếu vi phạm sẽ bị xử lý kịp thời, thích
đáng: “nh ˆ
—— Phương pháp hành chính có vai trò rất to lớn trong
` ằ ớ 7 `. ne
cong | tác quan lý: 7 pM QL =
- Xác lập trật tự, kỷ cưởng, chế độ hoạt động trong av
hệ thống”
ˆ
. 2 a + at . ~ . . a 2 An:
- Giải quyết các vấn đề đặt ra trong quản lý một cách nhanh chóng, giấu được ý dé hoạt động của chủ thể:
- Là khâu nối các phương pháp khác thành một hệ
thống: Loe - Flask ot cli ủ hỳ pe 186 rYuw chấn
¿Âu u ‹eM Lip c gậy —; Hải lh M (2
Gœz( pa et a |
“ay P OH oli +
|2
by hell lap ce Gt NO CHẾ ¡ geht 16 cay LIMI củt Ba d6 | ihe ah.
` AINE lth 7 [ ¢ i . - í y P te
/ a
WE fe [iy a vây
oy (/ HOY . ` + . Se.
7 __ GIÁO TRÌNH KHOA HỌC QUẢN LÝ _ Chương + Phương phớp quỏn lý.
Các phương pháp hành chính tác động vào đối Lượng quần lý theo hai hướng: tác động về mặt tổ chức và tác _động điều chỉnh hành đòng của đối tượng quân lý,
Theo hướng tác dộng về mặt tổ chức, chủ thể quản lý ban hành các van ban quy định về quy mô; cơ cấu- tổ chức, điều lệ hoạt động, tiêu chuẩn nhằm thiết lập tổ chức và xác định những mối cuan hệ trong nội bộ tổ chức,
Theo hướng tác ding điều chỉnh hành động của đối tượng quản lý, chủ thể qaản lý đưa ra những chỉ thi, ménh lệnh hành chính bắt buộc cấp dưới thực hiện những nhiệm vụ nhất định, hoặc hoại động theo những phương hướng nhất định, nhằm zlọm bẩb co cỏc bộ phận của hệ thống hoại động ăn khớp nhịp, thang va duimg-hauang, uén nắn và khắc phục kịp thời nhữn;r sai lệch: Migs treet
Sự kết hợp đúng cấn hình thức tác động về tổ chức với tác động điều khiển là nhân tố quan trọng của việc sử dụng hợp lý các phương r háp hành chính:
Các phương pháp hành chính đòi hỏi chủ thể quản lý phải có quyết định đứt khoát, rõ ràng, dễ hiểu, có địa chỉ thực hiện, loại trừ k›ả năng có nhiều cách giải thích khác nhau đối với nhiệm vụ được giao?
Sử ng phương pháp hành chính trong thực tế có nhược điểm là đễ dẫn đến tình trạng quan liêu (lam dung
( , rp ô ơ A -
ery ue, . 4
- 187
& es Cay "3
NH3 2821-05 3
_ GIÁO¡TRÌNH KHOA 2C QuAN LY
quyền lực, sử dụng mệnh lệnh hành chính thiếu cơ sở khoa học, thủ tục hành chính rườm rà, bộ máy quản lý cổng kểnh, xử lý thông tín chậm, hẹn chế tính chủ động sáng tạo của cấp dưới...). Vì vậy, sử dạng các phương pháp hành chính đòi hỏi các cấp quan lý nắm vững những yêu cầu chặt chẽ sau:
Một là, quyết định hàn! chính chỉ có hiệu quả cao khi quyết định đó eó căn cứ khca học, được luận chứng day đủ về mọi mặt trên cơ sở có đủ thông tin cần thiết. N gười lãnh đạo chỉ ra quyết định khi tập hợp đủ thông tin, tính toán các lợi ích có liên quan vit các khía cạnh tiêu cực có thể diễn ra khi quyết định đưg:: thực hiện. Từ đó sẵn sàng bổ sung các biện phap phát huy mặt tích cực và hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực nếu 5ó.
Hơi là, khi sử dụng cá? phương phấp bành chính phải gắn chặt quyển hạn và trách nhiệm của người ra quyết định. Mỗi cấp quản lý, mỗi cán bộ khi sử dụng quyền hạn của mình, phải có trách nhiệm về việc sử dụng quyển hạn đó. Ở cấp càng ca›, phạm vì thực hiện quyết - định càng rộng thì càng phải để cao chế độ trách nhiệm của người ra quyết định vì nết quyết định sai thì sẽ gây ra những thiệt hại to lớn.
Ba là, trong mọi trườn;; hợp, cần tránh những hình thức mệnh lệnh xem nhẹ nhần cách của người chấp hành.
138
RO
Chuong 4: Phuong phaép quan ly
Tóm lại: Phương pháp hành chính là hoàn toàn cần thiết, không có phương pháp hành chính thì không thể quản lý có hiệu quả mọi tổ chức. Tuy vậy, không nên tuyệt đối hoá phương pháp hành chính vì nó sẽ dẫn đến quản lý hành chính quan liêu gây ra hậu quả xấu.
4.2.2. Cac phuong phap kinh té
Các phương pháp hình tế là các phương pháp tác động uào đổi tượng quản lý thông qua các lợi ích binh tế bằng uiệc sử dụng các đôn bẩy hình tế (tiên . lương, tiền thưởng, tién phạt, giá có, lợi nhuận, lãi suất...) để cho đối tượng quản lý tự lựa chọn phương án hoạt động có hiệu quả nhất trong- phạm vi heat động của họ.
Cơ sở khách quan của các phương pháp kinh tế là sự.
vận dụng các quy luật kinh tế trong quản lý. Mọi hoạt động của con người đều chịu sự chỉ phối của các quy luật khách quan. Sự chỉ phối của các quy luật đối với hoạt động của con người đầu thông qua lợi ích kinh tế. Các phương pháp kinh tế tác động thông qua các lợi ích kinh tế, nghĩa IA, thong qua sự vận dụng các phạm trù kinh tế, các đòn bấy kích thích lĩnh tế, các định mức kinh tế - kỹ thuật.
Phương pháp kinh tế có vai trò rất quan trọng trong công tac quan ly:
139
wl
“4
wate tects
=.
fice ai to Mt
‘ _—”
il DCI j HH
IẲẮ cho ci AG wae lị (hai
f
GIÁO TRÌNH KHOA HỌC QUẢN LÝ
Phương pháp kinh tế là phương pháp chủ yếu nhất.
Nó tác động thông qua các lợi ích kinh tế, bạo ra sự quan tâm vật chất thiết thân của mỗi người và tập thể lao động, tao ra động lực k kinh tế trực tiếp khơi dậy sức mạnh tiểm tàng trong mỗi con người, động lực đó càng vững chắc nếu lợi ích cá nhân được kết hợp đúng đắn với lợi ích của tập thể và xã hội.
Phương pháp kinh tế là phương _pháp tốt nhất để thực h hành tiết kiệm và m và nâng cao hiệu quả. kinh tế. Thực tế đã š chỉ “TÕ, VIỆC áp dụng các hình thức khoán, đấu thầu, hạch toán... là những biện pháp tốt để., giảm chi phi, ting năng suất, nâng cao hiệu q quả sản xuất kinh doanh. :
Mở rộng việc sử dụng phương pháp kinh tế trong quản lý là một trong những phương hướng cơ bản đổi mới cơ chế quản lý kinh tế ở Việt Nam.
Đặc điểm. của phương pháp kinh tế là tác động đến đối tượng quản lý không phải bằng cưỡng bức hành chính mà bằng lợi ích, tức là chỉ để ra mục tiêu nhiệm vụ phải đạt, đưa ra những đi điểu kiện khuyến khích về kinh tế, các
‘huang | tiện vật chất có thể sử dụng để họ tự tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Chính người lao động và tập thể (với tư cách là đối tượng quần lý) vì lợi ích: thiết thân của mình, phải tự xác định và lựa chọn phương ấn giải quyết vấn đề.
Vận dụng các phương phap kinh: tế có thể tạo ra những 140
TẾ 22 2
41 tị 3 or . Chương 4: Phuong phdp quan ly T¿ © O —
sả giờ khác nhau cho cùng một vấn để. Đồng thời, khi sử dụng phương pháp kinh tế, người quản lý phải biết tao ra những tình huống, những điều kiện để lợi ích của cá nhân người lao động và các tập thể phù hợp với lợi ích chung của cả tổ chức.
Các phương pháp kinh tế mở rộng quyền chủ động đồng thời tăng trách nhiệm kinh tế cho cấp đưới. Điều đó giúp người quân lý giảm bớt việc điều hành, kiểm tra, đôn đốc mang tính chất sự vạ hành chính, nâng cao ý, thức ty giác của người lao động, biến quá trình quản lý thành quá trình tự quản lý với hiệu quả cao.
Việc sử dụng các phương pháp kinh tế luôn được người quản lý định hướr g, nhằm thực hiện các nhiệm vụ kế hoạch, các mục tiêu quản lý của từng thời kỳ. Người.
quần lý tác động vào đố. tượng quản lý bằng các phương pháp kinh tế theo những hướng sau:
- Định hướng phát triển chung cho tổ chức bằng các mục tiêu, nhiệm vụ phù hợp với điểu kiện thực tế của tổ chức bằng các chỉ tiêu cụ thể cho bừng thời kỹ, tùng bộ phận của tổ chức.
- Su dung cdc dint mức kinh tế- kỹ thuật, các đòn bẩy kinh tế để khuyến chích các cá nhân, tập thể phấn đấu hoàn thành tốt nhiệt a vụ được giao.
GỌ H13 E tenement et tentcette eat AOS pT ESTER NA NES OE
GIAO TRINH KHOA 10C QUAN LY IVE SICA
- Điều chỉnh hoạt động của đối tượng bằng chế độ thưởng phạt vật chất, chế độ trách nhiệm kinh tế chặt chẽ, xác lập trật tự, kỹ cương chế đ) hoạt động trên cơ sở trách nhiệm vật chất cho mọi khâu, Inọi cấp quản lý.
Để từng bước mở rộng việc sử dụng các phương pháp kinh tế, lấy phương pháp kinh tế làm phương pháp chủ yếu brong quản lý cần chú ý một số vấn ` để sau:
1) Sử dụng phương phí b kinh tế luôn gắn liền với việc-sử dụng các đòn bẩy kinh tế như giá cả, lợi nhuận, lãi suất, tiền lương, tiển thudng..
pé nang cao hiéu quả sử dụng các phương phấp kinh tế, đời hỏi phải nâng cao năng lực vận dụng các quan hệ hàng hoá, tiển tệ, quan hệ thị trường để hoàn thiện hệ thống các đòn bẩy kinh tế.
2) Phải đổi mới phương thức quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước, thục hiện sự phân cấp đúng đấn giữa các cấp quản lý và đâm sảo quyển tự chủ kinh doanh
cho doanh nghiệp. .
3) Phải nõng cao trỡnẽ độ, năng lực đội ngũ cỏn bộ quản lý về nhiều mặt. Bởi vì, để sử dụng các phương pháp kinh tế có hiệu quả đồi hỏi người cán bộ quan lý phải hiểu biết và thông thạo các vấn lê kinh tế, kinh doanh, đồng thời phải có phẩm chất đạo đức vững vàng.
Chương 4: Phương pháp quỏn lý
4.9.8. Các phương pháp giáo dục
Các phương pháp giáo dục là các cách thức tác động. ào nhận thức uà tình cắm của người lao động nhằm nâng cao tính tự giác uà nhiệt tình của ho trong uiệc thực hiện nhiệm Uụ.
Các phương pháp giáo dục có ý nghĩa to lớn trong quản lý vì đối tượng của quản lý là con người - một thực thể năng động, sáng tạo và là tổng hoà của nhiều mối quan hệ xã hội. Do đó, tác động đến con người không chỉ có phương pháp hành chính, kinh tế mà còn có tác động tỉnh thần, tâm lý, xã hội.
Các phương pháp giáo dục dựa trên cơ SỞ sự vận dụng các quy luật tâm lý. Đặc trưng của phương pháp này
là tính thuyết phục và kích thích tỉnh thần. Tính thuyết
phục làm cho người lao động phân biệt được phải- trái, đúng- sai, lợi- hại, thiện- ác... để hành động cho phù hợp.
Kích thích tỉnh thần tạo nên niềm tin và sức mạnh vé tinh thần của con người.
Cần lưu ý rằng, phương pháp giáo dục có ý nghĩa và tác dụng to lớn nhưng nếu tuyệt đối hoá nó sẽ rơi vào chủ nghĩa duy tâm. Vì vậy, phương phấp giáo dục cần được sử dụng kết hợp với các phương pháp khác một cách uyén chuyển linh hoạt vừa nhẹ nhàng, vừa sâu sắc đến từng người lao động, có tác dụng giáo dục rộng rãi trong tập thé.
143 HỆ ate a wage Sang 78g tổ T6 F0 BS rau hài n6. 060403006663 NE Cd PTT L66 6 NGA AI NHA Vg PLINER SSIES AAI ST 7 na SS ES aa :
fo seh ee a he H22 7
"nh
ơ ra nt