CHƯƠNG 2: PHÂN LOẠI THIẾT BỊ NÂNG – CÁC YẾU TỐ ĐẶC TRƢNG NGUY HIỂM CỦA THIẾT BỊ NÂNG
2.2. CÁC YẾU TỐ ĐẶC TRƢNG NGUY HIỂM CỦA THIẾT BỊ NÂNG
2.2.1.1. Máy sử dụng không hoàn chỉnh
− Thiếu các thiết bị an toàn hoặc có nhƣng đã bị hƣ hỏng, hoạt động thiếu chính xác, mất tác dụng loại trừ các yếu tố nguy hiểm khi một bộ phận nào đó làm việc quá giới hạn cho phép.
− Thiếu các thiết bị chỉ báo phòng ngừa hoặc sự hoạt động của chúng không chính xác, dẫn tới người vận hành không biết được mức độ làm việc theo đó mà điều khiển sao cho vừa đảm bảo công suất của máy vừa đảm bảo an toàn.
− Thiếu các thiết bị, cơ cấu tín hiệu để báo hiệu cho những người xung quanh biết trong trường hợp cần thiết.
2.2.1.2. Máy đã bị hư hỏng
− Các bộ phận, chi tiết cấu tạo đã bị biến dạng lớn cong vênh, móp méo, rạn nứt hoặc đứt gãy do đó gây ra sự cố.
− Hợp số bị hỏng hóc làm cho vận tốc chuyển động không chính xác gây khó khăn khi điều khiển hoặc gây sự cố tai nạn.
− Hệ thống phanh bị dơ mòn, moment phanh tạo ra nhỏ không đủ tác dụng hãm.
2.2.1.3. Máy mất ổn định
Những nguyên nhân gây ra mất ổn định thường là:
− Máy đặt lên nền móng không vững chắc, trên nền đất dốc vƣợt quá góc nghiêng cho phép.
− Nâng chuyển tải quá trọng tải làm tăng moment gây lật.
− Vi phạm các vận tốc chuyển động khi di chuyển máy, khi nâng hạ tải, khi quay cần gây ra moment quán tính, moment ly tâm lớn, dễ làm lật máy, đặc biệt khi phanh hãm hay chuyển hướng hoạt động đột ngột.
− Tác dụng ngoại lực lớn: bị xô đẩy do các phương tiện vận chuyển hoặc máy khác va chạm phải, làm việc khi có gió lớn (trên cấp 6) đặc biệt đối với cần trục tháp.
2.2.1.4. Thiếu các thiết bị cơ cấu che chắn, rào ngăn vùng nguy hiểm
− Vùng nguy hiểm trên các thiết bị nâng chủ yếu là vùng ở gần các cơ cấu truyền động: vùng nằm giữa dây cáp, xích cuốn vào tang tời hay ròng rọc (poulie); giữa xích và bánh xe răng; giữa dây đai truyền (dây courroir) và trục quay; giữa hai bánh xe răng… ở các cơ cấu này có thể kẹp, cuốn vào quần áo, các bộ phận cơ thể (tóc, tay chân) gây tai nạn.
− Vùng nguy hiểm xung quanh thiết bị nâng. Khi máy hoạt động, các bộ phận quay (bệ tay, tay cần) có thể va đập vào người hoặc tải nâng chuyển rơi vào người phía dưới ở trong tầm hoạt động.
2.2.1.5. Sự cố, tai nạn điện
− Đối với các thiết bị nâng dùng điện, dòng điện có thể bị rò ra các bộ phận kết cấu kim loại gây tai nạn. Nguyên nhân do chất cách điện của thiết bị điện phục vụ cho thiết bị nâng đã bị hƣ hỏng, đồng thời thiết bị nâng không đƣợc thực hiện nối đất, nối không bảo vệ.
− Thiết bị nâng đè lên dây điện đặt dưới đất hoặc va chạm vào dây điện trên không, trong lúc hoạt động di chuyển ở phía dưới trong phạm vi nguy hiểm.
2.2.1.6. Thiếu ánh sáng
Chiếu sáng không đủ trong các nhà xưởng hoặc làm việc ban đêm, lúc sương mù do đó không nhìn rõ các bộ phận trên máy và khu vực xung quanh dẫn đến tai nạn.
2.2.2. Về tổ chức quản lý 2.2.2.1. Tổ chức
− Tuyển dụng, sử dụng công nhân không đáp ứng yêu cầu về sức khỏe (tai điếc, mắt kém, thể lực yếu), về trình độ chuyên môn và phẩm chất, đạo đức dẫn đến những sai lầm khi vận hành do sức khỏe, do vi phạm quy trình quy phạm kỹ thuật về an toàn, vi phạm nội quy kỷ luật lao động. Đặc biệt có những diễn biến về tâm lý nhƣ hoang mang sợ hãi, vui buồn độtxuất… dẫn tới thiếu tập trung tƣ tưởng trong vận hành máy.
− Thiếu sót trong công tác kiểm tra giám sát để phát hiện và có biện pháp khắc phục các hiện tƣợng thiếu an toàn.
− Không thực hiện tốt chế độ huấn luyện cho công nhân về an toàn lao động theo quy định.
− Không tổ chức đo kiểm các yếu tố môi trường lao động định kỳ ở trong buồng lái dẫn đến các yếu tố độc hại thường vượt quá tiêu chuẩn: ồn, nóng, rung, bụi không đƣợc xử lý.
− Không trang bị đầy đủ các phương tiện bảo vệ cá nhân.
2.2.2.2. Quản lý
− Thiếu hồ sơ lý lịch máy nên không nắm đƣợc tính năng và tình trạng kỹ thuật dẫn đến những sai lầm khi sử dụng.
− Không thực hiện kiểm định KTAT và đăng ký sử dụng với cơ quan chức năng nhà nước theo quy định.
− Không thực hiện tốt công việc duy tu bảo dƣỡng, sửa chữa định kỳ theo kế hoạch.
− Thiếu phần bàn giao trách nhiệm rõ ràng trong việc quản lý sử dụng máy.