CHƯƠNG 4: HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TẠI QUẬN BÌNH THẠNH, TPHCM
4.2 HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN Ở QUẬN BÌNH THẠNH
* Công ty Dịch vụ Công ích Quận
Lực lượng vệ sinh quận hầu hết được trang bị các thùng rác loại 240L và 660L bằng composit để vận chuyển rác và thu gom rác ở các đường lớn. Dụng cụ bảo hộ lao động được trang bị đầy đủ, nguồn thu nhập ăn theo lương thưởng.
Công ty Dịch vụ Công ích Quận đảm nhận: dặm, vá hẻm, thay ga, móc cống…Khi địa bàn phường có sự cố cấp bách như hỏng đường ống thoát nước, bể hầm ga,…tổ môi trường điện thoại báo, Công ty Dịch vụ Công ích Quận sẽ cử người xuống khảo sát hiện trạng, tiến hành sửa chữa.
* Nghiệp Đoàn rác dân lập
Dưới sự hỗ trợ về mặt tổ chức của Liên Đoàn Lao Động Quận. Nó tập hợp các hộ thu gom tư nhân vào một tổ chức mà quyền lợi chính đáng của họ được đảm bảo và việc phối hợp quản lý của các cơ quan chức năng được dễ dàng hơn. Nghiệp Đoàn sẽ là một bước chuẩn bị cần thiết để phát triển lên thành các xí nghiệp/công ty thu gom rác tư nhân trong tương lai.
* Tổ rác dân lập
Được quản lý trực tiếp bởi Ủy Ban Nhân Dân Phường , có nhiệm vụ thu gom rác ở các hẻm. Tuy nhiên, vì chưa thống nhất trong việc phân chia ranh giới thu gom giữa lực lượng thu gom rác dân lập với Công ty Dịch vụ Công ích Quận nên đã xảy ra nhiều tranh chấp trong thời gian qua..
Cty Dvuù Coõng Ích Quận
UÛy Ban Nhaân Daân Phường UÛy Ban Nhaân Daân
Quận
Tổ Rác Dân Lập
Hình 4.4 Cơ chế quản lý rác ở Quận Bình Thạnh
Quản lý trực tiếp
Chỉ đạo về chuyên môn
Nghiệp Đoàn Rác Dân Lập
4.2.2 Hiện trạng thu gom và xử lý chất thải rắn 1. Chất thải rắn đô thị
a. Hiện trạng thu gom và vận chuyển
Hệ thống kỹ thuật thu gom và vận chuyển bao gồm: Công ty DVCI Quận Bình Thạnh, Nghiệp đoàn rác dân lập và một số dịch vụ thu gom tái chế.
Rác sinh hoạt của các hộ dân, cơ quan, trường học, chợ… trên địa bàn quận, chủ yếu được các xe ba gác thu gom và vận chuyển đến chỗ hẹn, đổ trực tiếp vào xe ép rác (2 – 4 tấn) của công ty DVCI quận, sau đó được chuyển đến trạm trung chuyển tại Lô A chung cư Thanh Đa và trạm 348 Phan Văn Trị Quận Bình Thạnh. Rác được vận chuyển tới bãi chôn lấp (Tam Tân - Củ Chi) do công ty MTĐT Thành phố (CITENCO) đảm nhận.
Rác đường phố do đội vệ sinh đặt tại số 22 Huỳnh Đình Hai P.14 Quận Bình Thạnh đảm nhiệm. Đội vệ sinh gồm có 291 người chia làm 2 ca làm việc: từ 19h -1h và 5-12h ngày hôm sau. Rác tại 08 chợ trên địa bàn quận được xe ba gác thu gom và vận chuyển đến trạm trung chuyển, địa điểm xuất phát tại 22 Huỳnh Đình Hai, thời gian làm việc từ 5h - 21h tùy từng chợ.
Công ty DVCI Quận có đội xe gồm 07 xe ép rác công suất 2 - 2,5 tấn/lần, phục vụ vận chuyển rác tới trạm trung chuyển. Riêng lực lượng thu gom rác dân lập hiện vẫn sử dụng nhiều phương tiện thu gom khác nhau, bao gồm: xe lam, xe ba gác máy và ba gác đạp. Dây chuyền thu gom còn thô sơ, phương tiện thu gom kém vệ sinh nên cần phải có cải tiến về vệ sinh và kỹ thuật.
Ra ùc c ô q u a n, ho ọ kinh d o a nh Ra ực ủ ử ụ ứng p ho ỏ
Ra ực ho ọ d a õn
Ra ực c hụ ù
Thu ứng 660L ho a ởc xe 3 b a ùnh
Xe 3 b a ùnh
ẹie ồm he ùn
Xe e ựp Tra ùm tru ng c hu y e ồn
ẹie ồm he ùn Xe e ựp Tra ùm tru ng c hu y e ồn
Xe e ựp Tra ùm tru ng c hu y e ồn ẹie ồm he ùn
Xe 3 b a ùnh
Hỡnh 4.5 - Sơ đồ hệ thống thu gom va ứ va ọn chuyển ra ực đụ thị ta ùi Qua ọn Bỡnh Tha ùnh Bảng 4.2 – Phương tiện và lực lượng thu gom rác ở Quận Bình Thạnh
Xe lam Xe ba gác máy Xe ba gác đạp Lao động thu gom rác
32 xe 69 xe 34 xe 226 người
Nguồn: Phòng Tài nguyên và Môi trường Quận Bình Thạnh
b. Hiện trạng xử lý chất thải rắn đô thị
Quận Bình Thạnh chưa có công trình xử lý rác độc lập, do đó toàn bộ lượng rác được thu gom trên địa bàn đều được vận chuyển đến công trình xử lý rác chung cho toàn thành phố.
Tái chế: ở địa bàn Quận Bình Thạnh, việc sử dụng các thành phần còn có giá trị kinh tế trong rác để làm nguyên liệu cho sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp khá phổ biến. Tuy nhiên, hoạt động này chỉ xuất phát từ động cơ kinh tế chứ không phải ý thức và trách nhiệm bảo vệ môi trường.
Hình 4.6 - Hoạt động thu mua phế liệu ở đường Phan Văn Trị, Quận Bình Thạnh 2. Chất thải rắn công nghiệp
Quận Bình Thạnh vẫn chưa có hệ thống thu gom, vận chuyển rác công nghiệp hoàn chỉnh (bao gồm cả rác nguy hại). Hầu hết được thu gom xử lý chung với rác đô thị.
Chỉ có một phần rất nhỏ chất thải rắn công nghiệp được thu hồi tái chế và tái sử dụng ngay trong các cơ sở công nghiệp hoặc tái chế bên ngoài do các cơ sở tư nhân đảm nhiệm. Phần lớn chất thải rắn công nghiệp, kể cả chất thải nguy hại được vứt bỏ lẫn lộn với rác sinh hoạt và được đưa đến các bãi chôn lấp, thậm chí còn đổ bừa bãi xuống các kênh rạch, ra các khu đất trống gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường và mất vệ sinh nghiêm trọng.
3. Rác y tế
a. Mạng lưới thu gom: Trên địa bàn Quận có 2 bệnh viện lớn là bệnh viện Nhân dân Gia Định và bệnh viện Ung bướu TP.HCM, 1 trung tâm y tế, 20 trạm y tế phường, 1 nhà hộ sinh và 427 cơ sở y tế tư nhân. Thu gom rác từ bệnh viện, trung tâm y tế được công ty Môi trường đô thị đảm nhận, các cơ sở y tế do công ty Dịch vụ Công ích quận đảm nhận. Chất thải y tế được chia làm 3 nhóm sau:
- Rác sinh hoạt được chứa trong thùng rác quy định và thải bỏ cùng rác đô thị.
- Chất thải từ phòng khám bao gồm bông băng, gạc, ống tiêm, các chất thải từ bệnh nhân lây nhiễm được thu gom vào thùng chứa riêng. Chất thải loại này được xử lý bằng thiêu đốt.
- Chất thải là các bệnh phẩm, bông băng từ các phòng mổ được tiệt trùng bằng hóa chất và bảo quản cách ly hoàn toàn. Chất thải loại này cũng được xử lý bằng thiêu đốt.
Nhìn chung các cơ sở y tế trên địa bàn Quận thực hiện khá tốt việc phân loại rác theo quy định của Sở Y tế và hợp đồng với công ty Môi trường đô thị thu gom rác y tế đem đi xử lý.
b. Thu gom và xử lý: Theo số liệu của Phòng Quản lý Chất thải rắn TP.HCM cung cấp, trên địa bàn Quận Bình Thạnh có 329/427 cơ sở y tế tư nhân (nhà thuốc, phòng khám) ký kết hợp đồng thu gom rác với công ty DVCI quận, rác y tế được xe honda thu gom đổ vào thùng 240L đặt tại số 22 Huỳnh Đình Hai, sau đó được đốt tại Lò đốt Bình Hưng Hòa. Lượng rác thu gom hàng ngày khoảng 60 kg.
Bảng 4.3 - Số hộ không đổ rác cho xe rác ở các phường của Quận Bình Thạnh
STT Phường
Tổng số hộ dân
Số hộ không đổ rác cho xe rác
2003 2004 2005 Q.I/2006
1 1 3.529 297 297 297 297
2 2 3.529 567 567 467 467
3 3 4.518 1.705 705 605 805
4 5 2.870 301 201 201 201
5 6 3.192 362 262 262 262
6 7 3.200 300 250 250 251
7 11 7.719 730 530 530 830
8 12 7.842 1,051 951 901 901
9 13 4.430 453 353 303 303
10 14 2.977 191 191 191 191
11 15 4.223 376 276 276 276
12 17 4.199 410 210 210 210
13 19 4.079 374 274 0 0
14 21 4.709 365 253 253 253
15 22 4.431 452 302 302 202
16 24 6.200 450 250 250 250
17 25 6.805 570 500 510 510
18 26 6.750 575 525 525 525
19 27 5.429 150 130 130 130
20 28 1.878 650 650 0 0
Tổng cộng 92.509 10.329 7.677 6.463 6.864
Tỷ lệ % 11,165 8,299 6,986 7,420
Nguồn: Từ Nghiệp Đoàn rác dân lập và Công ty Công ích Quận Bình Thạnh Bảng 4.4 - Xử lý vi phạm hành chính theo thẩm quyền Quý I/2006
Rác trong hộ dân Rác trong kinh doanh Tổng cộng Xử lý Cảnh cáo Xử lý Cảnh cáo Xử lý Cảnh cáo
1 12 0 3 1 15 Nguồn: Phòng Tài Nguyên & Môi trường Quận Bình Thạnh