mm . ... Hộp 2.4. Tác dụng của lời khen .
Elizbieta Gorska-Kolodziejeczyk là một nhà quản ly xí nghiệp của nhà máy International Paper ở K'widzyn, Ba Lan. Môi trường làm việc ở nhà máy rất nhằm chan, 4m đạm và khó khăn. Nhân viên làm việc trong một tầng hầm không có cửa số. Số nhân viên chỉ bằng một phần ba so với mức độ trước đó, trong khi sản lượng yêu cầu lại tăng gâp ba lần. Ba nhà quản lý trước cũng gặp thách thức tương tự. Vì thế, khi đảm nhận công việc này, Gorska-Kolodziejeczyk đã biết
trước những khó khăn đó. Mặc đủ bà có rất nhiều việc để cải tổ đoanh nghiệp, nhưng trên hết đó là nhận thức và lời khen. Ban đầu, bà cảm thấy rất khó khăn
khi ban tặng lời khen cho những người chưa quen với việc được khen ngợi, đặc biệt là nam giới. Bà nói: "Lúc đầu họ cứng đờ người, cứ như thể là xi măng vậy."
Tuy nhiên, qua thời gian, bà thấy mọi người đánh giá cao về lời khen và thậm chí đáp lại lời khen. Một hôm, người giám sát đã kéo bà lại và nói bà đang làm rất
tốt. Và bà nói: "Tôi sẽ nhớ mãi điều này".
Neguon: Stephen P. Robbins & Timothy A. Judge, Hanh vi tổ chức, NXB Lao động xã hội, 2012, 569.
Quá trình duy trì văn hóa quản lý đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm
của nhà quản lý, kết hợp với khả năng kết nối các bộ phận có liên
quan tham gia vào quá trình này. Kinh nghiệm cho thấy, tạo ra được một thói quen mới cho nhân viên đã khó, nhưng duy trì nó còn khó hơn rất nhiều. Ví dụ, các nhà quản lý của một trường học K đã công phu chuẩn bị cho việc xây đựng nề nếp văn hóa của nhà trường. Họ cho rằng trong văn hóa quản lý và văn hóa nhà trường, việc đeo thẻ của mọi học viên, giáo viên, nhân viên có ý nghĩa quan trọng. Họ quyết định cho mọi người trong trường đều đeo thẻ, cả học viên, giáo viên, nhân viên. Lúc đầu, mọi người chưa đồng thuận, nhưng sau vẫn phải đeo thẻ. Qua một học kỳ, việc đeo thẻ không được duy trì nữa và dần dần không thấy ai nhắc đến việc đó nữa. Họ không duy trì được nết văn hóa đó đo nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng trước hết, do lãnh đạo chưa hành động quyết liệt và chưa thực sự được sự ủng hộ của mọi người, chưa cho mọi người thấy đó là việc cần thiết, quan trọng và không thể tách rời với mọi hoạt động của nhà trường.
Muốn duy trì văn hóa quản lý, sự cam kết mạnh mẽ của người quản lý cấp cao và hành động gương mẫu của họ đóng vai trò quan trọng. Cần có người trực tiếp theo dõi, đánh giá và tổng kết những
Chương 2. NỘI DUNG XÂY DỰNG VĂN HÓA QUẢN LÝ 127
việc đã làm, những ưu - khuyết điểm của công việc này, có những đề
nghị khả thi để điều chỉnh kịp thời các vấn đề chưa cập nhật với thực
tế. Văn hóa đòi hỏi một sự đồng thuận của nhóm, tổ chức và cần có những thủ lĩnh thực sự trong việc thay đổi thói quen, hành vi của cá
nhân và nhóm. Đó là công việc không dễ dàng, không thẻ tiến hành
vội vã, không thể ép buộc kiểu cưỡng bức. Chỉ có duy trì tốt văn hóa quản lý đã có, chúng ta mới có thé thích ứng được với những thay đổi to lớn trong bối cảnh hiện nay. Quản lý quá trình thay đổi văn hóa quản lý là một vấn đề phức tạp, phụ thuộc vào nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài của tổ chức, cả những yếu tố vật chất lẫn yếu tố tỉnh thần, các yếu tổ công nghệ - kỹ thuật và các yếu tố con người.
Duy trì văn hóa quan ly thường gặp phải rất nhiều lực cản tử nhiều phía khác nhau. Các lực cán có thê xuất phát từ bên trong tổ chức, có thể từ bên ngoài tổ chức. Nhiều cá nhân, nhóm không muốn bị lệ thuộc vào những giá trị chung của tô chức, không tham gia tích cực vào các hoạt động chung, không chia sẻ với các thành viên khác, không muốn tạo ra sự đồng thuận trong tổ chức. Một bộ phận các nhà quản lý thiếu những phẩm chất cần thiết, năng lực quản lý kém, thiếu sự kiên định, sâu sát, thiếu kiểm tra đánh giá các quá trình, các chuẩn mực. Một số lực cản khác bắt nguồn từ chính cơ sở hạ tầng, nguồn lực của tổ chức không đáp ứng được việc duy trì văn hóa quản lý đã được xây dựng.
Nhiều yếu tố môi trường cũng tác động mạnh và cản trở việc duy trì văn hóa quản lý đã được tạo lập. Sự thay đổi chính sách vĩ mô,
những biến đổi môi trường tự nhiên, bệnh dịch, thiên tai làm cho quá
trình duy trì văn hóa quản lý không thực hiện tốt được. Sự tác động của các đối tác, thị trường, các nhóm liên quan cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến quá trình duy trì văn hóa quản lý.
Chỉ cần nhìn vào giai đoạn bùng phát địch Covid-19 cho đến đầu tháng 7/2020, có thể dễ nhận ra những hậu quả nghiêm trọng đối với các tô chức, cả trong khu vực công lẫn khu vực tư, cả những cơ quan chính phủ đến đoanh nghiệp, các tổ chức xã hội, tổ chức phi chính phủ.
128 GIÁO TRÌNH VĂN HÓA VÀ ĐẠO ĐỨC QUẢN LÝ
Tất cả các tổ chức đã phải thay đổi cách thức hoạt động, cách tổ chức quản lý đơn vị mình. Điều đó diễn ra trên phạm vi toàn thế giới. Hoạt động tụ tập động người bị hạn chế, có lúc bị cắm. Các hoạt động thể
thao, vui chơi giải trí phải tạm đừng (Olympic và các giải đấu lớn đều
bị dừng), các trường học đóng cửa. Chính phủ họp online. Trường học chuyển sang đạy online. Biên giới các quốc gia đóng cửa. Hoạt động xuất nhập khẩu tạm ngừng. Nhiều doanh nghiệp phá sản. Nhiều tổ chức dịch vụ không hoạt động và đứng trước nguy cơ đóng cửa. Vậy các tổ chức đó phải duy trì văn hóa quản lý của tổ chức mình như thé nào? Đó là một vấn đề hóc búa mà không phải tổ chức nào cũng giải quyết được. Điều đó phụ thuộc rất nhiều vào quyết tâm và cách làm, năng lực sáng tạo của các nhà lãnh đạo, quản lý, vào sự chia sẻ của mọi người trong tổ chức, vào nhiều yếu tố bên ngoài như môi trường phòng chống dịch của quốc gia, của địa phương, vào chính sách vĩ mô của các quốc gia và các tổ chức toàn cầu, vào hoạt động của các đối tác và các bên liên quan khác,... Đối với doanh nghiệp, còn phụ thuộc rất nhiều vào quyết định của khách hàng. Nhưng dủ sao, những nhân tố chủ quan vẫn là yêu tố quyết định thắng lợi trong việc đuy trì văn hóa quản lý của tổ chức trong bối cảnh khủng hoảng và đầy biến động hiện nay. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và cách mạng công nghiệp 4.0, việc . xây dựng và duy trì văn hóa quản lý còn phụ thuộc vào nhiều công cụ quản lý và phương pháp quản lý mới.
CÂU HỏI ÔN TAP VA BAI TAP TINH HUONG
1. Hay trinh bày triết lý quản lý của một tô chức cụ thẻ.
2. _ Phân tích hệ giá trị quản lý của một doanh nghiệp hay một trường học, bệnh viện.
3. Hãy trình bày khái quát những biểu hiện văn hóa quản lý. Lấy ví dụ minh họa từ một tổ chức cụ thẻ.
4. Hãy nêu vai trò của phong cách quản lý trong việc xây dựng và phát triển văn hóa quản lý. Lay vi dụ thực tiễn dé minh họa.
Chương 2. NỘI DUNG XÂY DỰNG VĂN HÓA QUẦN LÝ 129
BÀI TẬP
Khi chúng tôi vào thăm trường Đại học C của một thành phó,
chúng tôi được hiệu trưởng trực tiếp giới thiệu về lịch sử hình thành
và phát triển của nhà trường. Chúng tôi rất ngạc nhiên vì thấy ông là người biết rõ tất cả ngóc ngách của nhà trường. Ông kế rằng, chính ông đã di nghiên cứu thực tế ở nhiều trường đại học trong nước và ngoài nước, rồi ông bàn với mọi người cách tô chức quản lý nhà trường với một nền văn hóa nhà trường mới. Ông đã chọn bắt đầu từ việc quản lý các nhà vệ sinh của nhà trường theo tiêu chuẩn của sân bay quốc tế. Sau khi làm tốt việc này, ông đã chuyển lên làm một nhà ăn cho giáo viên và sinh viên cũng theo tiêu chuẩn châu Âu.
Tiếp đó ông chuyển sang cải tổ các phòng làm việc. Ông đã thay đổi rất nhiều cơ chế, chính sách của nhà trường. Kết quả là nhà trường đã phát triển một cách mạnh mẽ, trở thành tâm gương tốt trong các trường đại học. Cơ sở vật chất của nhà trường khang trang hơn, số sinh viên ngày cảng tăng, nhà trường đã mở thêm hai cơ sở mới ở các tỉnh khác. Mọi cán bộ, giảng viên, sinh viên rất phần khởi và tích cực làm việc, học tập.
Anh (chị) hay bình luận về cách xây đựng, duy trì văn hóa quản lý của ông Hiệu trưởng nói trên.