TAI LIEU THAM KHẢO CHƯƠNG 3
Chương 4 Chương 4 XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN DAO DUC QUAN LY
* Mục tiêu của Chương 4:
Sau khi đọc xong chương này, người học có thể:
v⁄. Nhận diện những vấn đề đạo đức quản lý phố biến đang diễn ra trên
phạm vĩ toàn câu.
v Hiểu được quy trình xây dựng và phát triển các chương trình đạo đức.
vé. Đánh giá và vận dụng việc xây dựng đạo đức trong thực tiễn.
* Từ khóa: vấn đề đạo đức, quy trình xây dựng đạo đức, nguyên tắc xây dựng chương trình đạo đúc.
4.1. Các nguyên tắc trong xây dựng và phát triển đạo đức quản lý
Trong trường hợp mà tầm quan trọng của việc xây dựng và phát triển đạo đức quản lý chưa thực sự thuyết phục, thì vụ bê bối Enron xảy ra vào năm 2011 thể hiện rằng sự thiếu đạo đức trong hoạt động quản lý, lãnh đạo có thể dẫn tới sự sụp đỗ của công ty. Thậm chí ngay cá khi sự sa sút về đạo đức không dẫn tới một sự sụp đồ rõ ràng, chúng vẫn ảnh hưởng đến uy tín của công ty. Các câu chuyện trên báo từ BBC News cho thấy hình ảnh của Facebook di bi hoen 6 tram trọng bởi vụ bê bối Cambridge Analytica vào đầu năm 2018, và Volkswagen vẫn đang cố sống sót qua bê bối khí thải từ năm 2015.
Mặt khác, sự quản lý, lãnh đạo có đạo đức liên quan mật thiết và tích
cực đến năng suất lao động của nhân viên, góp phần tạo ra văn hóa trong đó con người làm điều đúng đắn.
200 GIÁO TRÌNH VĂN HÓA VÀ ĐẠO ĐỨC QUẢN LÝ
Thật không may, hoạt động quản lý và đạo đức không phải lúc nào cũng đi chung với nhau. Một nghiên cứu' đã chỉ ra:
‹ 63% các quản lý đã từng bị yêu cầu làm điều gì đó trái ngược với quy tắc đạo đức của riêng họ.
ô 43% đó từng bị yờu cầu cư xử theo hướng vi phạm cỏc tuyờn
ngôn giá trị của tô chức.
* 9% từng bị yêu cầu phạm luật
Do đó, để tuân thủ tốt các nội dung của triết lý đạo đức, giá trị
đạo đức, chuẩn mực đạo đức và thực hiện trách nhiệm xã hội, trong quá trình xây đựng và phát triển đạo đức quản lý, những nhà quản lý cần phải tuân thủ một số nguyên tắc như sau:
Thứ nhất, sự quản lý có đạo đức đòi hỏi một nền tảng đạo đức rõ ràng và nhất quán mà nhà quản lý dựa vào đó khi ra quyết định và hành động. Nền tảng đạo đức là cần thiết vì nó đóng vai trò kim chỉ nam cho những lựa chọn có liên quan tới đạo đức của nhà quản lý. Cư xử đạo đức không giống nhau cho tất cả mọi người, nhưng trong một hệ thống quản lý cần làm rõ các giá trị cá nhân và giá trị tổ chức, từ đó
xác định một khung giá trị đạo đức cho tổ chức. Gã không lồ công
nghệ toàn cầu 3M nỗi tiếng với giá trị của công ty. Bởi vì toàn bộ đội nhóm - từ các giám đốc điều hành hàng đầu trở xuống - đều luôn sống trong các nguyên tắc trung thực và toàn vẹn hàng ngày. 3M giao tiếp rõ ràng rằng họ muốn nhân viên của mình làm những việc như giữ lời hứa, có trách nhiệm cá nhân và tôn trọng những người khác trong công ty. Mọi lãnh đạo trong công ty đều biết điều này, vì vậy họ làm việc theo các quy tắc này. Và như một kết quả tất yêu, mọi người đều sẽ làm theo.
Thứ hai, khung giá trị đạo đức quản lÿ phải tương thích với khung đạo đức, sứ mệnh và tâm nhìn của tổ chức. Nếu người quản lý
1 The Institute of Leadership and Management, The importance of ethical leadership, 2012.
Chương 4. XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN ĐẠO ĐỨC QUẦN LÝ 201
không đồng thuận với lập trường đạo đức của tô chức, thì ngay từ đầu, họ không nên nhận công việc đó. Ví dụ: Một tổ chức coi tính hợp tác trong quá trình ra quyết định và sự bình đẳng về địa vị là nguyên tắc
đạo đức — thì không thể được đẫn đất bởi một người thực sự tin rằng
nghĩa vụ đạo đức của người đó là ra quyết định thay cho mọi người.
Một hàm ý đối với người lãnh đạo ở đây là sứ mệnh và tầm nhìn của tổ chức phải được đặt lên hàng đầu trong mọi quá trình ra quyết định.
Một lãnh đạo có đạo đức sẽ không được phép thỏa hiệp trên van đề triết lý hoặc tầm nhìn và sứ mệnh của tổ chức.
Thứ ba, sự quản lý có đạo đức là một quả trình chia sé. Đạo đức quản lý cần trở thành một chủ đề thảo luận. Tương tự với việc khung gia tri dao đức phải được xét lại thường xuyên, cả tình trạng đạo đức của tô chức và của mọi thành viên cũng cần được thảo luận thường xuyên bởi tất cả những người có liên quan. Quan niệm đạo đức của mọi người, bao gồm cả người lãnh đạo, nên được chat van công khai, và mọi người nên sẵn lòng và nghiêm túc lắng nghe sự chất vẫn đó mà không co cụm tự vệ. Nhà quản lý cần sẵn sàng bày tỏ và giải thích về những bộ tiêu chuẩn đạo đức, khung giá trị đạo đức mà mình đang xây dựng và phát triển. Việc xây đựng và phát triển đạo đức quản lý liên quan rất nhiều đến hoạt động truyền thông.
Thứ tu, những quan điểm, giá trị, chuẩn mực đạo đức phải được kết nỗi với hành động. Nếu chỉ mang một lập trường hoặc triết lý đạo đức thôi thì chưa thể gọi là một nhà lãnh đạo có đạo đức. Lập trường
hoặc triết lý đó phải được thể hiện bằng hành động, ở cả những hoàn cảnh chung và các tình huống cụ thể. Đồng nghĩa với việc cần cụ thể hóa những bộ quy tắc đạo đức bằng những hướng dẫn ra quyết định và hành động trong những tình huống đạo đức nảy sinh. Loại hành vi nào là được chấp nhận hay không được chấp nhận? Nhà quản lý mong chờ điều gì ở nhân viên và chính bản thân? Không thể bao quát hết mọi
tình huống, nhưng tổ chức có thể cung cấp hướng dẫn về cách xử lý các tình trạng khó xử thông thường như xung đột lợi ích.
202 GIÁO TRÌNH VĂN HÓA VÀ ĐẠO ĐỨC QUẢN LÝ
Nhà quản lý phải là người làm mẫu về những hành vi đúng.
Cuối cùng, khả năng lập kế hoạch và thực hiện các tiêu chuẩn đạo đức của một tổ chức phụ thuộc một phần vào những nguồn lực và hoạt động cấu tạo nên tô chức để có thể đạt được những mục tiêu đạo đức của tổ chức theo một phương thức hiệu quả và hợp lý.
Các nhà quản lý đưa những giá trị vào trong từng hành động, Họ hành động để tạo đựng một môi trường cho phép và khuyến khích người ta đối xử hợp đạo đức và đúng luân thường đạo lý. Các nhà
quản lý tạo hệ thống tổ chức và các chính sách hỗ trợ cho các hành vi
đạo đức, chẳng hạn, các chính sách mở cửa khuyến khích nhân viên nói về mọi thứ mà không sợ hãi, thiết lập các qui tắc đạo đức rõ ràng, tưởng thưởng với các cư xử đạo đức, không khoan nhượng với những bất công. Mục tiêu đạo đức và các hành vi đạo đức chỉ được thực hiện khi có các cơ chế và cơ cấu phù hợp. Nhà quản lý hướng đến gia tăng.
sự bình đẳng và công bằng cho đội ngũ nhân viên, thì phải thiết kế tô
chức để đảm bảo khả năng giao tiếp đối thoại giữa các cấp, các bộ phận khác nhau trong tỔ chức.
4.2. Các vấn để đạo đức quản lý chủ yếu
Vấn đề đạo đức là một tình huống, một vấn đề hoặc một cơ hội yêu cầu cá nhân hoặc tô chức phải chọn trong số những hành động được đánh giá là đúng hay sai, có đạo đức hay vô đạo đức. Vì sự tồn tại của những vấn đề đạo đức trong quản lý mà ta cần phải xây dựng
và phát triển đạo đức quản lý.
Các vấn đề về đạo đức nảy sinh là do những mâu thuẫn giữa các triết lý đạo đức và tiêu chuẩn đạo đức của cá nhân với các tiêu chuẩn đạo đức và thái độ của tổ chức mà họ đang làm việc ở đó và xã hội họ đang sống.
Các vẫn đề đạo đức trong quản lý nảy sinh khi nhà quản lý đưa ra những quyết định mâu thuẫn với những mong muốn và kỳ vọng của
những đối tượng hữu quan như khách hàng, đối tác, chính phủ, cộng