I. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐẠI HỌC
7. Kỹ thuật khăn trải bàn
Kỹ thuật khăn trải bàn là một hình thức tổ chức hoạt động học tập mang tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm nhằm kích thích, thúc đây sự tham gia tích cực của người học; tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân người học.
Người dạy nêu chủ đề và giao nhiệm vụ cho các nhóm. Mỗi nhóm lý tưởng khoảng 4 người (tối đa là 6 người). Mỗi nhóm nhận giấy A0 và bút dạ các màu khác nhau, rồi tiến hành phân công công việc cho từng cá nhân theo cách như sau: Chia giấy A0 thành 5 ô bao gồm một ô chính giữa (ô chung của nhóm) và 4 ô xung quanh (ô riêng cho mỗi cá nhân). Ô chính giữa để viết ý kiến chung của cả nhóm, 4 ô còn lại dé viết ý kiến của cá nhân. Mỗi cá nhân có trách nhiệm ghi tên mình vào vi tri 6 được chia và ngồi tại vị trí đó, chỉ ghi ý kiến của mình vào ô được phân công, không trao đổi khi làm việc cá nhân. Hết thời gian làm việc cá nhân, nhóm trưởng điều hành phiên thảo luận theo câu hỏi người dạy đưa ra.
Các thành viên trong nhóm trao đổi, tranh luận và thống nhất ý kiến. Kết quả được ghi vào ô chung của nhóm một cách rõ ràng. Cần ghi tên nhóm ở vị trí hợp lý. Khi hoàn thành bài tập, các nhóm dán sản phẩm trên bảng. Sau thời gian các nhóm trình bày sản phẩm của mình (khoảng 2 phút), người dạy lấy ý kiến phản hồi của cả lớp rồi tiến hành nhận xét, đánh giá sản phẩm của các nhóm, tổng kết và đưa ra kết luận bài học.
8. Kỹ thuật mảnh ghép
Kỹ thuật mảnh ghép là kỹ thuật tổ chức hoạt động học tập hợp tác kết hợp
giữa cá nhân, nhóm và liên kết các nhóm.
- Mục tiêu của kỹ thuật mảnh ghép:
+ Giải quyết một nhiệm vụ thích hợp.
+ Kích thích sự tham gia tích cực của người học trong hoạt động nhóm.
+ Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm học tập của mỗi cá nhân.
- Tác dụng đối với người học:
+ Hiểu rõ nội đung kiến thức.
+ Được phát triển kỹ năng trình bày, giao tiếp, hợp tác.
+ Thẻ hiện khả năng/năng lực cá nhân.
+ Tăng cường hiệu quả học tập.
- Cách tiễn hành:
Giai đoạn 1: Nhóm chuyên sâu
+ Lớp học được chia Ta thành các nhóm khoảng từ 3-6 người. Mỗi nhóm được giao tìm hiệu chuyên sâu vê một phân nội dung học tập khác nhau nhưng có liên quan chặt chẽ với nhau. Các nhóm này được gọi là nhóm chuyên sâu.
+ Các nhóm nhận nhiệm vụ và nghiên cứu, thảo luận đảm bảo mỗi thành viên trong nhóm đều nằm vững và có khả năng trình bày lại các nội dung trong nhiệm vụ được giao cho các bạn ở nhóm khác. Mỗi thành viên trở thành một “chuyên gia” của lĩnh vực đã tìm hiểu trong nhóm mới ở giai đoạn tiếp theo.
Giai đoạn: Nhóm mảnh ghép
+ Sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở giai đoạn 1, mỗi người học từ các nhóm chuyên sâu khác nhau hợp thành các nhóm mới gọi là nhóm mảnh ghép. Lúc này mỗi người học ở nhóm chuyên sâu trở thành những mảnh ghép ở nhóm mảnh ghép. Các thành viên lắp ghép các máng kiên thức thành một bức tranh tông thê.
+ Từng người trong nhóm trình bày lại nội dung tìm hiểu của nhóm chuyên sâu của mình. Đảm bảo tât các các thành viên trong nhóm mảnh ghép năm bắt được đây đủ toàn bộ nội dung các nhóm chuyên sâu, giông như nhìn thây một bức tranh tông thê.
+ Các nhóm mảnh ghép phải tổng hợp, khái quát lại toàn bộ nội dung đã được tìm hiệu từ các nhóm chuyên sâu.
- Một số lưu ý khi tổ chức dạy học áp dụng kỹ thuật mảnh ghép:
+ Một nội dung hay chủ đề lớn của bài học thường bao gồm các phần nội dung hay chủ đề nhỏ. Những nội dung hay chủ đê nhỏ đó được người dạy xây dựng thành các nhiệm vụ cụ thê giao cho các nhóm nghiên cứu. Nội dung các chủ đê nhỏ phải có sự liên quan găn kêt chặt chẽ với nhau.
+ Nhiệm vụ nêu ra phải hết sức cụ thể, đảm bảo tất cả người học đều hiểu rõ và có khả năng hoàn thành nhiệm vụ.
-_+ Khi người học thực hiện nhiệm vụ tại các nhóm chuyên sâu, người dạy cần quan sát và hồ trợ kịp thời đê đảm bảo các nhóm hoàn thành nhiệm vụ theo đúng
thời gian quy định và các thành viên đều có khá năng trình bày lại kết quả thảo
luận của nhóm.
+ Thành lập nhóm mảnh ghép cần đảm bảo có đầy đủ các thành viên của các nhóm chuyên sâu.
+ Khi các nhóm mảnh ghép hoạt động, người dạy cần quan sát hỗ trợ để đảm bảo các thành viên năm được đây đủ nội dung từ các nhóm chuyên sâu. Sau
đó, người dạy giao nhiệm vụ mới có tính chất khái quát, tổng hợp kiến thức trên
cơ sở nội đung kiến thức người học đã nắm được từ các nhóm chuyên sâu.
9. Kỹ thuật 635
Chia lớp thành các nhóm 6 người, mỗi người học viết 3 ý kiến trên một tờ giấy trong vòng 5 phút về cách giải quyết một vấn đề và tiếp tục chuyển cho người bên cạnh. Cứ tiếp tục như vậy cho đến khi tất cả đều viết ý kiến của mình. Hết một vòng có
thé lap lại vòng khác đảm bảo tối đa khoảng 108 đề xuất được đưa ra.
Lưu ý: Con số 6-3-5 có thé thay đổi cho phù hợp với điều kiện thực tế của lớp học.
10. Kỹ thuật ô bi
Đây là một kỹ thuật dùng trong thảo luận nhóm. Trong đó, người học chia thành hai nhóm ngồi theo hai vòng tròn đồng tâm như hai vòng tròn của một ô bi đối điện nhau để tạo điều kiện cho mỗi người học có thể nói chuyện với lần lượt các người học ở nhóm khác.
Cách thực hiện:
- Khi thảo luận, mỗi người học ở vòng trong sẽ trao đôi với người học đối diện ở
vòng ngoài. Đây là đạng đặc biệt của phương pháp luyện tập đối tác.
- Sau một ít phút, người học ở vòng ngoài ngồi yên, người học ở vòng trong chuyển chỗ theo chiều kim đồng hồ, tương tự như vòng bi quay để luôn hình
thành nhóm đối tác mới.
11. Kỹ thuật nhóm đôi chỉa sẻ
Thực hiện kỹ thuật này theo các bước sau:
Bước 1. Mỗi cá nhân suy nphĩ một cách độc lập câu hoi người đạy nêu ra trong một khoảng thời gian nhất định mà người dạy quy định.
Bước 2. Từng cặp đôi trao đôi ý kiến cho nhau.
Bước 3. Các nhóm đôi cùng chia sẻ câu trả lời với các nhóm đôi khác hoặc cả lớp.