Bieu 10: Ket qua dau thau do tham dinh cua Bo KH&DT nam 99
2.3. DANH. GIA VIE HOAT DONG DAU THAU NHAP RHAU MAY MOC THIET
3.3.1. Nhung giai phap cho boat dong dau thau noi chung
33.1.1. Tao mdi trudng phap lylanh manh, hoan thien , mdi trudng kinh te xa hoi
Moi trudng phap ly lanh manh, xac thuc cho hoat dong dau thau d Viet Nam la het sitc can thiet bdi chi khi co khung phap ly thi mdi co the dua hoat dong dau thau di theo dung hudng, dung loi fch cua quoc gia. Chung ta thay ring neu khong co mot khung phap ly dd.y du, chat che thi khong the dam bao duoc loi fch cua cac Ben tham gia. Mot moi trudng phap ly day du, chat che la rat quan trong, no mang tinh chat quyet dinh de dua dau thau di theo dung hudng cua no.
Vdi nhung ket qua dat duoc cua dau thau trong thbi gian qua (so luong du an tang, gia tri hop dong tang, hieu qua tiet kiem. von dlu tu...) co duoc la nhd thanh qua cua viec■ ban hanh mot moi trudng phap ly cho hoat dong dau thau.
Tuy vay, khong th! cho ring mot moi trudng phap ly da chat che day du va viec ap dung co la thong nhat.
Nen kinh te thi trudng la ngn kinh te' chiu nhieu tac dong va luon luon van dong, dau thau la mot pham tru cua no. Moi trudng phap ly cho dau thau khong the la hoan thien, thong nhat duoc, co chang thi do la thdi diem chu khong the la thdi ky. Chinh vi vay, ngay khi ca chung ta co mot moi trudng phap ly tot
chung ta vSn phai bo sung va hoan thien no theo dung ban chat cua viec ban hanh phap luat. Phap luat la cai co sau thu’e tidn, luon 6 sau thuc tidn nhung co khuynh hudng sat thuc va cai thien nhung ton tai thuc te.
Hoan thien mdi trudng kinh te: do la quan he kinh te tren thi trudng nhu: gia ca, canh tranh, lien danh, lidn ket giua cac nha thdu. Trong nhung nam qua nhd co qua trinh doi mdi, co che thi trudng da tao dieu kien thuan loi hoat dong cho cac doanh nghiep dd la viec xac dinh ro vai trd quan ly nha nu’dc v6 kinh te, md rong quyen tu chu trong kinh doanh, nang cao kha nangtu chiu trach nhiem cua cac don vi, cac don vi ton tai phat trien trong mdi trudng canh tranh va lien ket kinh nghiem dang 6 trinh do so khai, toe do phat trien kinh te con thap so vdi cac nude trong khu vuc va tren the gidi.
Mdi trudng xa hoi: la su nhin nhan va danh gia ve viec thu’e hien che do dau thau cung vdi qua trinh hoc tap, due rut kinh nghiem thuc te, kip thdi dieu chinh nhung yeu to sai lech, di khong dung hudng, quan triet tu tudng phat trien kinh te thi trudng theo dinh hudng xa hoi chu nghia. Khi cd mdi trudng thuan lpi se la co sd quan trong de cac nha thau Viet Nam co co hoi canh tranh vdi cac nha thau quoc te tren thi trudng trong nude va the gidi.
3.3.1.2. Dao tao doi ngu can bo tronghoatdongdau thdu
Can bd quan ly la nhan to quyet dinh trong su nghidp ddi mdi. May nam qua trong cong tac can bo quan ly, Dang va Nha nu’dc da quan tam den viec dao tao nang cao trinh dd, tang cudng doi ngu cua minh. Dac biet la trong co che thi trudng thi ho lai la nhung ddi tuong can dupe boi duong vd kien thu’e, ve quan ly kinh doanh. Van de “Tiep tuc doi mdi can bo va cong tac can bo, xay dung cho dupe mot dpi ngu can bo vung manh va ddng bo, bao gom: can bo lanh dao chfnh tri, can bo quan ly nha nude, can'bo kinh doanh, chuyen gia tren cac linh vuc, dap ung dupe yeu cau cua su nghiep doi mdi thuc hien su chuyen tiep vung vang cac the he can bo”
Cong tac dao tao boi du’dng can bo quan ly va chuyen mon nghiep vu con nang ne ly thuyet, chua bam sat vdi thuc tidn va yeu cau quan ly kinh te cua dat
Luan van thac sy kinh te &
nudc noi chung, cua hoat dong dau thau noi rieng. Viec thuc hien co che quan
de bat phai du'o'c dao tao. Can bo chuyen mon nghiep vu phai dupe dao tao co he thong, on dinh va dam bao hoat dong chuyen sau, co hieu suat cao.
De dap Png dupe nhu cau dao tao can bo co lien quan den cong tac dau thau, ngoai cac lcrp do cac bp, nganh va dia phuong hoac co so tu to chuc, hang nam Bo Ke hoach va Dau tu da to chuc nhiPu ldp tap huan ve dau thau cho hang ngan lupt ngudi (binh quSn khoang 100 ngudi mot ldp). Nam 1999 co 3 ldp do BpKe hoach va Dau tu true tieptd chuc cd su tro giup cua Ngan hang phat trien Chau a (ADB), so ldp con lai dupe thuc hien tren co so phoi hop vdi cac trung tarn hoac cac trudng boi dudng thuoc cac bo, nganh cung nhu phoi hop vdi cac dia phuong.
De phuc vu cac ldp tap huan noi tren, nhieu loai tai lieu cd lien quan (khoang 200 trang) da dupe bien soan tren co so nhu'ng quy dinh cua Nha nudc ve dau thau nh^m giup cac hoc vien cd them tu lieu can thiet khi tham du cac ldp hoc.
Dac bict, dupe sir hd tro cua Ngan hang the gidi (WB) trong nam 1999 Bp Ke hoach va Dau tu da to chuc bien soan cuon song ngu Anh-Viet “Quy dinh cua WB, ADB va OECF vd tuyen dung tu van, mua sam hang hoa va xay lap”
(khoang 300 trang) de cung cap cho cac don vi cd lien quan trong qua trinh thuc hien va quan ly cac du an do cac to chu'c quoc te noi tren tai tro.
Nhin chung, hien nay dpi ngu can bp lam cong tac dau thau cua Viet Nam co tuoi ddi tuong doi cao ma trinh dp dao tao binh quan lai rat thap: so lupng can bp dupe dao tao dai hoc con rat thap so vdi toan bien che chfnh thu’c. So can bp dupe dao tao sau dai hoc con thap hon nhieu, ton tai d muc dudi 2%. Phan dau tirnay den het nam 2000, cac don vi cua Viet Nam se phai dua so can bp duoc dao tao dai hoc len 25-30% va so can bp dupe dao tao sau dai hoc len 5%.
Rieng doi vdi dpi ngu can bp hoat dong trong bp phan dau thau, cac co quan huu quan can danh su quan tarn dac biet vi nhung can bp nay khdng nhu'ng hoat dong trong linh vuc doi hoi chuyen mon va ngoai ngu cao ma con dai dien cho Nha nudc Viet Nam lam viec vdi phfa nudc ngoai. Hien nay, hau het so can bp
nay da duqc dao tao qua dai hoc nhung chu yeu la cac nganh ky thuat. Theo phuong cham “gidi mot nghe, biet nhieu nghe” Nha nudc can cir mot bo phan cac ddng chi' nay di hoc them cac nganh kinh tcdirdi dang chuyen nganh hai va chon ra nhung can bo co nang luc nhat gui ra dao tao 6 nude ngoai khi cd didu kien.
Ddng thdi cung can phai lien luc to chuc cac khoa hoc ngan ngay ve ngoai ngd chuyen nganh xay dung dien hay ky thuat dau thau va cac buoi hoi thao khac.
3.3.1.3 Kien toan co' cau to chiic hoat dong dau thau chuyen nghiep, tdng cuong noi luc cua hoi ddng xet thau
Cac co quan huu quan cua Viet Nam can cdgang lu’a chon ra cac can bo cd nang luc nhat tir cac phong, ban, vu, vien khac nhau tao thanh mot bo khung cot yeu cho dau thau trong tuong lai cd the true thuoc van phong Chfnh phu. Cac can bo nay binh thudng van cong tac d cac phong, ban, vu, vien thuoc bo, nganh rieng biet. Khi hinh thanh du an mdi cac can bo khung sc ket hop vdi cac can bo du an hay can bo dia phuong cung nhau to chii’c dau thau. Nhd cong tac cung nhau trong mot thdi gian dai ho se lhau hieu, thong cam va hop tac vdi nhau tao thanh mot e-kfp toan dien, ddng bo va ky thuat dau thau ngay cang duqc nang cao va hoan thien.
Ddng thdi cac co quan huu quan cua Viet Nam cung can phai can nhac viec mdi them cac chuyen gia cao captir cac nganh khac cung nhu chuyen gia quoc te. Neu duqc se la mot thuan lqi ldn song dieu nay cung rat cd the se anh hudng tdi tfnh bao mat cua quy trinh dau thau.
De dat duqc mot ket qua lua chon tdi uu, dieu quan trong nhat la Hoi ddng xet thau phai lam viec cd hieu qua. Dieu can thiet doi vdi mot Hoi ddng xet thau la:
Yeu cau ve nang luc chuyen mon
Viec chi dinh can bo tham gia vao Hoi ddng xet thau khong don thuan la viec sap cho du thanh phan co cau ma phai dua vao nang luc, trinh do chuyen mon thuc chat cua ngudi se duqc chi dinh. Dd la nhung ngudi co trinh do chuyen
Luan van thac sy kinh te 71
mon cao trong cac linh vuc lien quan den du an dd co the phan tfch, danh gia nhanh nhay va dung dan moi va'n dd cua hd so dir thau. Trong dieu kien phai trien khoa hoc ky thuat nhu hien nay thi doi ngu can bo xet thau phai la nhung ngudi cap nhat cac thong tin ve phat trien cdng nghe tren the gidi lien quan den du an dupe tien hanh.
Khi to chuc dau thau quoc te, cac thanh vien cua Hoi dong xet thau phai co trinh dp ngoai ngu tot de co the ndm bat va hieu chinh xac noi dung cua cac Hd so du thau.
Ydu c6u vd tinh than trach nhiem.
Khi da dupe chi dinh tham gia vao Hoi ddng xet thau, thi ngud’i dupe chi dinh xet thau thi phai lam viec vdi linh than trach nhiem cao. lung noi dung cua 116 so du thau phai dupe xem xet, phan tich, danh gia mot each chi tiet, ky luong chu-khong dupe thuc hien theo tinh chat thu tuc.
De danh gia, xep hang chinh xac cac Hd so du thau thi Hoi ddng xet thau phai lam viec that khach quan, khong the dua vao cam tinh rieng, khong thien vi va dac biet phai het sure trung thanh vdi lpi ich chung cua du an.
3.3.1.4. Md' rong quan he doi ngoai
Quan he ddi ngoai o day dupe hieu theo ba hudng: quan he tdi ngudi cap von, quan he vdi cac co quan nha nude vadac biet la quan he vdi cac nha thau.
Hien nay, danh sach cac nha th£u dupe mdi tham du so tuyen du'a tren ba nguon chu yeu: nguon tu cd hay cac cong ty von san da quan tam den du an, danh sach tir cong ty tu van va hieu biet tir cac thanh vien trong hoi ddng. Qua viec theo ddi hoat dong cua mdi cong ty mdi co thd co mot danh sach mdi thau toan dien, phong phu, an toan va khach quan. Tir do se tranh dupe tinh trang bi dong trong mdi thau va xet thau.
Ngoai ra Chfnh phu cung can lap co quan thu nhap thong tin lap trung, noi se thudng xuyen cung cap thong tin co gia tri ve doi tac nude ngoai, thi trudng, gia ca mot so nguyen vat lieu, may moc thiet bi nhap khau cua cac nudc tao dieu kien cho cac nha thau chu dong trong dau tu mua sdm hay mb rong ra nudc ngoai.
Chinh sach xuat nhap khau may mdc thiet bi toan bo hay tirng phan cung can dupe Chfnh phu sua doi bo sung sao cho phu hop vdi thuc tibn, tao dieu kien cho cac doanh nghiep trong nude nhanh chong va db dang nhap khau dupe nhung may mdc thiet bi hien dai nhAm tang them nang luc ky thuat cong nghe cho cac cong trinh, du an dau tu. Cac khau nhu cap phat giay phep, thu tuc hai quan, thue nhap khau, thue GTGT, quy dinh ve chat lupng, ky thuat, cong nghe- moi trudng... can dupe xem xet lai cho phu hop, tranh tinh trang gay kho dd hay phien ha mat thdi gian, cong sire va tien bac cua cac nha thau.
3.3.1.5. Hoan thien Quy che Dau thau
De khAc phuc nhung vu’dng mdc cung nhu ton tai trong cong tac dau thau, de phu hop hon vdi thong le quoc te cung nhu tang cu’dng hieu qua cita cong tac dau thau, ngay 18/03/1998 Thu tudng Chfnh phu da giao Bp Ke hoach va DAu tu (tai van ban so 934/VPCP-KTN) ra soat cac van*ban phap quy lien quan den dau thdu va chu tri nghien ciiu sila doi Quy che Dau thau ban hanh kem theo Nghi dinh 43CP. Thuc hien y kien chi dao cua Thu tudng Chfnh phu, Bo Ke hoach va Dau tu da nhieu lan chu tri soan thao Du thao sira doi Quy che Dau thau vdi su tham gia cua nhidu bo, nganh va dia phuong. Sau sau lan bao cao Bp Ke hoach va Dau tu bao cao Du thao, ngay 01/09/1999 Chfnh phu da ban hanh Quy che Dau thau kem theo Nghi dinh 88/1999/ND-CP.
phu hophon vdi thuc te. Cac khfa canh ve ky thuat dupe nang cao hon nhieu so
Luan van thac sy kinh te 73
vdi Quy che cu va duoc dinh luong hoa. Nhung van de ve quan ly, phan cap thuc hien cung duqc quy dinh rd rang va hop ly hon.
Tuy nhien, Ben canh nhung ket qua dat duqc, thuc te lrong qua trinh thuc hien Quy che nidi vua qua da noi nen mot so van dd nhu: Quy che mdi (88 CP) khong quy dinh mure chi dinh than (trir trudng hop dac biet thi phai bao cao Thu tudng Chfnh phu) lam cho cac bo, cac dia phuong (nhat la cac huyen, xa mien nui d noi heo lanh) gap phai rat nhieu kho khan trong viec thuc hien,
dam bao duqc tien do du an. Hien tai Thu tudng Chfnh phu dang yeu cau cac Bo nghien cuu tham gia y kien de bo sung sua doi ND.88CP cho phu hop, tao dieu kien thuan lqi cho viec trien khai thuc hien du an.
Trong Quy che Dau thau, can quy dinh cu the hon nua nhung trudng hop nao thi duqc to chuc dau thau quoc te. Nen han che mot sd trudng hop chi cho dau thau trong nudc de tao co hoi viec lam cho cac doanh nghiep Viet Nam, tranh bi thua thiet do nang luc vuqt troi cua cac nha thau quoc te, dac biet la nhung lmh vuc ma cac nha thfiu Viet Nam da cd du kha nang thuc hien. Cung trong Quy che Dau thau cung nen bo sung them mot sd phuong thuc dau thau da nay sinh trong thuc te, nhat la doi vdi nhung du an va nhung gdi thau cd quy mo nhd va don gian.
Chfnh vi vay, tai phien hop cuoi nam 1998, Quoc hoi khoa X da ra Nghi quyet xay dung du an “Phap lenh Dau thau”. Viec trien khai xay dung Phap lenh Dau thau la chu truong ldn cua Quoc hoi, khang dinh tarn quan trong cua nudc ta theo hudng “luat hoa” cac hoat dong dau thau.
3.3.1.6. Mot so y kien donggop cho viec xay dung Phap lenh Dau thau
Nguyen tac cua cong tac dau lhau: phai dam bao tfnh canh tranh, tfnh cong
K . I
bang, minh bach. Nha nudc thdng nhat quan ly cong tac da'u lhau tren pham vi toan quoc.
a. Doi tu'Cng dieu chinh cua Phap lenh Dau thau can phai bao trum tat ca cac loai hinh cua hoat dong dau thdu trong nen kinh te. Ben canh dau thdu hang hoa, dau thdu du an dau tu (bao gom ca dau thdu tuyen chon tu van va dau thdu xay lap; dau thau mua sdm vat tu thiet bi co the coi la mot tru'dng hop dac thii cua dau thau hang hoa), can de cap cac loai hinh khac cua ddu thdu da va dang hinh thanh va phat trien, vi du nhu ddu thdu cac gidy td co gia (tin phieu kho bac, trai phieu Chinh phu, tin phieu Ngan hang Nha nude, cac loai chung khoan,...) ddu thau thue dich vu (ma tu van cung la mot dang dich vu), v..v
b. Ve pham vi ap dung, co the quy dinh theo hudng: bdt buoc doi vdi viec su dung von Nha nude, mot so nguon von khac (von hop tac xa, von ddng gop cua cac cong ddng dan cu, cua cac Id chiic xa hoi,...) va mang tinh chat khuycn khich, hudng ddn ddi vdi cac ngudn von khac. Nhu vay, Phap lenh cd tac dung rong rai cho tat ca cac thanh phan kinh te (mac du cd trong tam ddi vdi kinh to nhanude).
c. Can nhac ky vd hinh thu’e chi dinh thau. Neu xet thay trong nhung trudng hop nhat dinh, chi dinh thau tiet kiem duoc chi phi va cd kha nang ngan ngua, kiem soat duoc tieu cue phat sinh v5n nen qui dinh.
du an. Thi du: cac du an cd tinh chat nghien cuu tl)Unghiem; du’ an cd tinh chat cap bach do thien tai, dich hoa; du’ an cd tinhchat bi mat quoc gia, an ninh quoc phong... Do dd, van de nay can duoc thuc hien theo hudng:
Mot Id: quy dinh rd loai du' an duoc cho phep chi dinh than (khong phan bicl quy md) dd chu dau tu’ chu dong ap dung theo phap luat, giam thieu cac thii luc hanh chinh phai trinh duyet qua nhieu cap, nhidu cua.
Hai Id: doi vdi cac du an, gdi thau thuoc phai do'i tuong phai dau thau nhung do dieu kien cu the cua du an khong thuc hien dau tbJu dupe thi phai neu rd ly do trong bao cao nghien cu’u kha thi cua du an de trinh ngudi cd tham quydn